Türkiye yi bekleyen tehlikeyi BBC ye açıkladı: Savaşın etkisinden kaçış yok risk çok büyük

Halkın bütçesi zaten yüksek enflasyonla sarsılırken, Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik artçı şokları kapıya dayandı. Ekonomist Selva Demiralp, BBC Türkçe için kaleme aldığı analizinde, savaşın Türkiye üzerindeki etkilerini "doğrudan" ve "dolaylı" olmak üzere iki ana kanalda inceledi.

Demiralp'e göre, savaş fiziksel olarak sınırlarımıza sıçramasa bile, ekonomik etkilerinden kaçmak neredeyse imkansız.

Türkiye’nin enerji konusunda dışa bağımlı bir yapıya sahip olduğunu hatırlatan Selva Demiralp, petrol fiyatlarındaki artışın halkın cebine doğrudan yansıyacağına dikkat çekti. Demiralp, bu durumun yaratacağı riskleri şöyle özetledi:

"Türkiye net enerji ithalatçısı bir ülke olduğu için petrol fiyatlarındaki artış cari açığı büyütür ve üretim maliyetleri üzerinden büyümeyi baskılar. Savaşın uzaması halinde Türkiye stagflasyonist bir baskıyla (aynı anda durgunluk ve yüksek enflasyon) karşı karşıya kalabilir. Enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskı artarken büyüme ivme kaybedebilir."

Demiralp'a göre, savaşın süresi küresel piyasaların ve ABD Merkez Bankası'nın (FED) alacağı kararların ana belirleyicisi olacak. Savaşın birkaç haftada bitmemesi halinde petrol fiyatlarının kalıcı bir enflasyon yaratacağını belirten Demiralp, bu durumun FED’in faiz indirimlerini masadan kaldırmasına neden olabileceğini ifade etti.

Janet Yellen’ın görüşlerine katıldığını belirten Selva Demiralp, piyasalardaki "şahinleşen FED" beklentisinin şu an için aceleci olabileceğini, ancak belirsizliğin büyük bir risk barındırdığını vurguladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) hafta sonu aldığı kararları da değerlendiren Demiralp, kur üzerindeki baskıyı azaltmak için TL arzının kısıldığına işaret etti. Demiralp, TCMB'nin hamlesini şu şekilde analiz etti:

"TCMB bir tarafta haftalık repo ihalelerini durdurarak politika faizini koridorun üst bandı olan %40'a çekerek 3 puanlık örtük bir faiz artışına gitti. Böylelikle TL arzını azaltmış ve TL fiyatını yükseltmiş oldu. Benzer adımlar, yaklaşık bir sene önce 19 Mart 2025'te Ekrem İmamoğlu'nun tutuklanması sonrası oluşan piyasa gerginliğini bertaraf etmek için de alınmıştı."

Halkın merakla beklediği faiz kararlarına ilişkin de öngörülerini paylaşan Demiralp, yazısında 12 Mart'taki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısına dair şu tespitte bulundu:

"Bu durumda 12 Mart'taki PPK toplantısında TCMB'nin beklenen faiz indirimini pas geçmesi, savaşın uzaması halinde ise reel politika faizinin yıl sonunda daha yüksek bir seviyede korunması olası görünüyor."