Türkiye ve arabulucu ülkeler, İran ve ABD ye anlaşma taslağını gönderdi Sözcü Gazetesi

Katar, Türkiye ve Mısır'dan arabulucular, bu hafta Cuma günü yapılması planlanan görüşmelerden önce İran ve ABD'ye bir anlaşma taslağı sundu.

Al Jazeera'nı müzakere sürecine yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre bu taslak, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini önemli ölçüde sınırlama taahhüdünü kapsıyor.

Önerilen çerçeve içindeki diğer kritik maddelerde İran'ın balistik füze kullanımı ile İran'ın bölgedeki vekil grupları silahlandırmasına yönelik kısıtlamalar bulunuyor.

Sunulan anlaşma çerçevesine göre İran, üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmayı taahhüt edecek.

Tahran yönetimi bu sürenin ardından uranyum zenginleştirme oranını yüzde 1,5 seviyesinin altında tutacak.

Bu teklif sadece nükleer programla sınırlı kalmıyor. İran'ın bölgedeki vekil güçlerine de silah ve teknoloji transferi yapmamasını da öngörüyor.

Arabulucuların önerdiği taslakta Tahran ile Washington arasında bir "saldırmazlık anlaşması" da yer alıyor. Tahran bu çerçevede balistik füzeleri ilk kullanan taraf olmayacağına dair söz verecek. 

Ancak bu madde, İran'ın füzelerinin sayısını ve menzilini sınırlamasını isteyen Amerikan taleplerinin gerisinde kalıyor.

İran'ın elinde bulunan ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogramlık mevcut stok ise üçüncü bir ülkeye nakledilecek.

Yüzde 60 oranında zenginleştirilmil uranyum, nükleer bir silahın yakıtını oluşturacak ve patlamanın oluşmasını sağlayacak potansiyel enerjiye sahip.

İsrail medyasında yer alan haberlere göre üçüncü bir ülke olarak Türkiye'nin seçilmesi söz konusu. Türkiye, bu uranyumu İran adına kilit altında tutabilir.

Basında yer alan haberlere göre bu madde çerçevesinde başka hiçbir ülke de bu uranyum stoğuna dokunamayacak.  

İranlı bir kaynağın ayrı bir açıklamasına göre, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin katılması beklenen görüşmeler Umman'da ikili formatta yapılacak.

Yani Türkiye, Mısır ve Katar'dan diplomatlar bu görüşmelerde hazır bulunmayacak. ABD ve İran'lı diplomatlar, ABD donanmasının İran'ın önünde sıra olduğu bir dönemde savaşın önünü kesmek için çalışacak.

Müzakerelerin yeri daha önce Türkiye olarak planlanmıştı. İran'ın talebi sonrası müzakereler Umman'a taşındı.

Washington ile Tahran'ın bu önerilere nasıl bir yanıt verdiği henüz bilinmiyor. Amerika Birleşik Devletleri, herhangi bir anlaşmanın mutlaka nükleer program, füzeler ve vekil güçlerle ilgili düzenlemeler içermesi gerektiğini açıkça vurguladı.