İran ve ABD arasında Türkiye arabulucu

İran’da yönetim karşıtı gösterilerin bazı yerlerde devam ettiği, bazı yerlerde ise şimdilik durduğu haberleri gelirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın gösterilerin devam ettirilmesi ve İran’a müdahale edebileceğine dair mesajlar vermesi, bölgeyi yeni bir gerilime soktu.

Suriye’de de ordu ile YPG güçleri arasında tansiyon yeniden yükselirken, buna ilave olarak İran’da olaylar nedeniyle etrafındaki ateş çemberinin daha da büyüyüp, belirsizliklerin artacağı endişesini yakından hisseden Ankara, Tahran ile Washington arasında bir anlamda “Mekik diplomasisi” başlattı dersek, yanlış olmaz.

Dün (13 Ocak) ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’la konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, son 24 saat içinde iki kez İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile telefon görüşmesi yapması dikkat çekti. Ankara’nın ayrıca İran’daki gelişmelerle ilgili farklı düzeylerde Washington yönetimiyle temaslarını devam ettirdiğini vurgulayalım.

Tahran ve Washington ile yapılan bu görüşmeler ne anlama geliyor?

Bu görüşmelerden Ankara’nın iki ülke arasında bir arabuluculuk görevi üstlendiği anlamı çıkarmak mümkün mü?

Bu soruların cevaplarını vermek için, üst düzey bir yetkiliyle yaptığım görüşmeyi aktarayım:

“Fidan’ın son 24 saat içindeki temaslarının öncelikli hedefi, iki taraf arasında bir diyalog yolunun açılması. Görüşmelerde elde edinilen bilgileri, bölge istikrarının daha da bozulmaması için iki tarafa da aktarıyoruz. Bu çaba, arabuluculuk olarak yorumlanabilir. Aynı inisiyatif, geçen yıl Haziran’da İran ile İsrail arasında ‘12 Gün Savaşı’ olarak bilinen dönemde de alınmıştı. Fidan o zaman, hem ABD’li mevkidaşı Marco Rubio, hem de İranlı mevkidaşı Erakçi ile görüşmüştü.”

Aynı yetkiliye, “Elbette İran’daki iç karışıklığın büyümesi diğer bölge ülkelerinden çok daha farklı sonuçlar doğurur. Bunun yanı sıra Türkiye, İran’da rejimin devrilip, doğu sınırına ABD-İsrail yanlısı bir yönetimin gelmesi endişesini de taşıyor mu?” diye sordum.

Bu soruya verilen yanıt da, “Bizim önceliğimiz İran’da akan kanın durması. İran’a bir dış müdahale, içine ne çekeceği belli olmayan bir kara deliğe dönüşür ve bundan tüm dünya zarar görür” oldu.

Özetlersek, resmi olarak adı konmasa da Türkiye, İran ile ABD arasında arabuluculuk düzeyinde diplomasi trafiği yürütüyor. İki taraf arasında resmi olarak açıklanmış bir diyalog olmadığı için, tarafların birbirlerine görüşlerini Türkiye aktarıyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, Saray’la da düzenli görüştüğünü, gelişmeler ve izlenimleri hakkında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bilgi aktardığını da belirtelim.