Türkiye orman yangınlarıyla mücadelede dünyada öncü bir konuma sahip

Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, "Orman Yangınları: Hazırlık ve Yenilikçi Teknolojiler" konferansında elde edilen çıktıların 2026 Mayıs'ta yapılacak BM Orman Forumu'nda üye ülkelere sunulacağını kaydederek, bu sayede, küresel ölçekte yangınla mücadelede atılacak yeni adımların belirlenmesinde Türkiye'nin öncü rolünün bir kez daha teyit edileceğini söyledi.

Türkiye'nin güçlü altyapı ve profesyonel yaklaşımı sayesinde, birçok ülkenin Türkiye’nin orman yangınlarıyla mücadele sistemini örnek aldığını ve bu ülkelerin tecrübe paylaşımı amacıyla iş birliği yapmak istediğini dile getiren Karacabey, "Dünyaya örnek olacak bir dayanışma ve bilgi paylaşımı platformunu ülkemizde hayata geçirmekten gurur duyuyoruz." diye konuştu.

Karacabey, Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelede küresel ölçekte öncü bir konumda olmasının arkasında, güçlü altyapı ve teknolojinin etkin kullanılmasının yer aldığını belirterek, bu konudaki çalışmalardan bahsetti.

Yangınlarla mücadelede alışılmış yöntem ve mevcut teknolojilerin yeterli olmadığını çok net biçimde gördüklerini kaydeden Karacabey, yeni bir döneme girildiğini ve bu dönemin koşullarına uygun, yenilikçi bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.

"Orman yangınlarına ortalama 11 dakikada müdahale ediyoruz"

Bekir Karacabey, son 10 yılda Türkiye'de yaşanan orman yangınlarının tespiti, izlenmesi ve etkin bir şekilde söndürülmesi konusunda büyük bir dönüşüm yaşandığına dikkati çekerek, "Teknolojik gelişmeleri yakından takip eden Orman Genel Müdürlüğü (OGM), yangın yönetiminde dijitalleşme sürecini hızla hayata geçirdi. İHA'lar artık yangınların erken tespitinde, yangın hattının anlık takibinde ve müdahale stratejilerinin belirlenmesinde aktif olarak kullanılıyor." değerlendirmesinde bulundu.

OGM'nin, hava gücünün de önemli ölçüde güçlendiğini aktaran Karacabey, bu yıl Türkiye'de 27 uçak, 105 helikopter, 14 İHA, 1786 arazöz, 2 bin 742 ilk müdahale aracı ve 831 iş makinesinin yangınlara müdahalede görev yaptığını söyledi.

Teknolojinin kullanılması ve müdahale araçlarının artmasıyla büyümeden tespit edilen yangınlara hızlıca müdahalede bulunulduğunu kaydeden Karacabey, Geliştirilen Yangın Karar Destek Sistemleri sayesinde geçmiş veriler, meteorolojik bilgiler ve coğrafi faktörlerin analiz edilerek riskli bölgelerin önceden belirlendiğini anlattı.

Yapay zeka destekli bu sistemlerin yangın çıkma olasılıklarını, yangın risk analizlerini ve yangın davranış modellerini oluşturarak saha ekiplerine önemli katkı sağladığını belirten Karacabey, "Böylece, yangın yöneticileri kararlarını daha bilimsel, veriye dayalı ve hızlı bir şekilde alabiliyor. Tüm gelişmeler neticesinde ülkemizde orman yangınlarına ilk müdahale süresi ortalama 11 dakika olarak gerçekleşiyor." dedi.

"Türkiye, yangınlara etkili müdahalede Akdeniz ülkelerinin çok ilerisinde"

Orman Genel Müdürü Karacabey, Türkiye'nin orman yangınlarıyla mücadelede dünya çapında öncü bir konuma sahip olduğunu kaydederek, "Türkiye, teknoloji kullanımı, yangın risk tespiti, yangın karar destek sistemlerinin geliştirilmesi, insansız hava araçlarıyla izleme ve yangınlara erken ve etkili müdahale gibi konularda, benzer orman ve iklim yapısına sahip Akdeniz ülkelerinin çok ilerisinde." ifadelerini kullandı.

Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi (EFFIS) raporlarına dikkati çeken Karacabey, Türkiye’nin orman varlığına oranla yıllık yanan alan miktarı en düşük ülke olduğunu, bu durumun Türkiye'nin yangın yönetiminde ulaştığı başarıyı ve sürdürülen etkin mücadele kapasitesini ortaya koyduğunu vurguladı.

55 laboratuvarda 930 bin 318 faydalı organizma üretildi

Yangınla mücadeledeki bu başarıyı destekleyen bir diğer önemli alanın ise orman zararlılarıyla mücadele olduğunu kaydeden Karacabey, şu değerlendirmelerde bulundu:

"OGM, zararlılarla mücadelede tamamen çevre dostu ve sürdürülebilir yöntemler kullanmakta, kimyasal mücadele yöntemlerine başvurmadan, doğayla uyumlu biyolojik dengeyi esas almaktadır. Bu kapsamda, ekim sonu itibarıyla 55 laboratuvarda toplam 930 bin 318 adet faydalı organizma üretilmiş ve zararlıların tespit edildiği ormanlara bırakılmıştır. Ayrıca 14 karınca yuvası nakli yapılmış, 20 bin 415 kuş yuvası ormanlara asılmıştır. 36 bin 464 hektar alanda biyolojik, mekanik ve biyoteknik mücadele yöntemleri uygulanmıştır. Türkiye, hem yangınlarla mücadelede teknolojiyi en etkin kullanmasıyla hem de doğal dengeyi koruyan ekolojik yaklaşımlarıyla dünya ormancılığına örnek olmaya devam etmektedir."

Karacabey, tüm bu yeniliklerin Türkiye'yi orman yangınlarıyla mücadelede dünyanın sayılı ülkeleri arasına taşıdığının altını çizerek, "teknolojik altyapısı, operasyonel kabiliyeti ve insan kaynağıyla örnek alınan bir model haline geldi." ifadelerini kullandı.

"8 uçağın teslimi 2027'ye kadar tamamlanacak"

Bekir Karacabey, 2026 yangın sezonuna kadar 165 adet arazöz, 38 iş makinesi, 14 ilk müdahale aracının daha envantere girmesini planladıklarından bahsederek, "Hava gücümüzün 58 adedi iç ve dış kaynaklardan kiralık, 88 adedi ise genel müdürlüğümüz envanteri ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlıkları envanterinde bulunan doğrudan kamuya ait hava araçlarından oluşmaktadır." şeklinde konuştu.

OGM envanterinde 35 hava aracının bulunduğuna değinen Karacabey, "6'sı yönetim 3'ü yangın söndürme olmak üzere 9 helikopter, 2'si yönetim olmak üzere 14 uçak, 12 İHA envanterimizdedir." dedi.

Karacabey, 2023'te sözleşmesi imzalanan 20 adet 3 ton su atma kapasiteli Airtractor AT-802F amfibi yangın söndürme uçağından 12'sinin tesliminin yapıldığını ifade ederek, "Kalan 8 uçağın teslimi yıllara sari olmak üzere 2027'ye kadar tamamlanacaktır." ifadesini kullandı.

"8 adet milli yangın söndürme helikopterinin ilk tesliminin 2028'de yapılması planlanmaktadır"

Orman Genel Müdürü Karacabey, TUSAŞ ile yaptıkları anlaşma kapsamında 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopterinin ilk tesliminin 2028'de yapılmasının planlandığını belirterek, envanterlerinde hava gücünü geliştirmeye devam ettiklerini, 2026 orman yangınlarıyla mücadele faaliyetleri kapsamında kiralama için de uluslararası düzeyde açık ihale ilanları yapıldığını, hazırlıklarının yoğun bir şekilde sürdüğünü anlattı.

"'Yanan her alan yeniden orman olacak' anlayışıyla hareket ediyoruz"

Bekir Karacabey, geçen yıl 3 bin 797 orman yangınının meydana geldiğini, bu yangınlarda 27 bin 485 hektar alanın zarar gördüğünü anımsatarak "Bu yıl 4 Kasım itibarıyla 3 bin 32 orman yangını çıktı. Bu yangınlarda 81 bin 438 hektar orman alanı zarar gördü." açıklamasında bulundu.

Yanan alanların tamamında yangınların hemen ardından arazi inceleme, etüt ve proje çalışmalarına başlandığını dile getiren Karacabey, bu alanda tensil, rehabilitasyon ve ağaçlandırma faaliyetleri yürütüldüğünü, yangınlardan etkilenen sahalarda yeniden ormanlaştırma çalışmalarının hızla başlatıldığını ve söz konusu alanların yıl içinde yeniden hayata döndürüldüğünü anlattı.

Karacabey, "Yeniden orman kurma çalışmaları 2-3 yıl sürebilmektedir. OGM, tüm yanan alanların yeniden yeşil örtüsüne kavuşması için çalışmalarını aralıksız sürdürmekte, 'yanan her alan yeniden orman olacak' anlayışıyla hareket etmektedir." diyerek sözlerini tamamladı.