Türkiye kök hücre naklinde lider

Türk Hematoloji Derneği'nin '18. Kemik İliği Transplantasyonu ve Hücresel Tedaviler Kongresi'nde (18. KİTHT) konuşan Türk Hematoloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Elif Birtaş Ateşoğlu, kök hücre nakilleri konusunda önemli bilgiler verdi. Prof. Dr. Ateşoğlu, kök hücre nakillerini ülkemizde sık uyguladıklarını, yurtdışından da bu kapsamda ülkemize çok hasta geldiğini söyleyerek, "Kök hücreler, kemik iliğinde bulunan ve kan hücrelerini üreten ana hücrelerdir. Kök hücre nakli, bir hastaya kök hücrelerin verilmesi işlemidir. İşlem sırasında hastanın kök hücreleri kullanılırsa buna 'otolog kök hücre nakli', başka sağlıklı bir kişinin kök hücreleri nakledilirse bu işleme 'allojeneik kök hücre nakli' denir" dedi.

KİMLERE UYGULANIR?
Donörden alınarak yapılan kök hücre naklinin akut lösemiler, lenfomalar gibi malign hastalıklar dışında kemik iliği yetersizliği ile giden aplastik anemi gibi hastalıklar ve bazı genetik ve bağışıklık sistemi hastalıklarında uygulandığını belirten Prof. Dr. Ateşoğlu, şöyle dedi: "Hastaya yapılan kemik iliği nakli ile sağlıklı bir kemik iliği oluşturulmakta ve böylece kalıcı bir iyileşme sağlanmaktadır."

ULUSAL DOKU BANKAMIZ: TÜRKÖK
Allojeneik kök hücre naklinin uygun donörden toplanan kök hücreler ile yapıldığını belirten Prof. Dr. Ateşoğlu, nasıl elde edildiğini ise şöyle anlattı: "Donörün uygunluğunu belirlemek için HLA doku grubu bakılır. HLA doku grubu tayini koldan alınan bir tüp kandan yapılmaktadır. Kök hücre donörü olmak için kan grubu uyumu şartı yoktur. En uygun donör adayı hastanın HLA doku grubu tam uyumlu kardeşidir. Bir kardeşin hasta ile HLA tam uyumlu çıkma ihtimali yüzde 25'tir. Eğer HLA doku grubu uyumlu kardeş donör bulunamazsa ulusal doku grubu bankasından (TÜRKÖK) donör taraması yapılır. Tam uyumlu ya da yüzde 90 uyumlu akrabadışı donör tespit edilmeye çalışılır. Birden fazla bulunursa genç ve erkek donörler tercih edilir. Ulusal doku grubu bankasından donör bulunamazsa, uluslararası bankalardan donör taraması yapılabilir."

KİMLER GÖNÜLLÜ KÖK HÜCRE BAĞIŞÇISI OLABİLİR?
TÜRK Hematoloji Derneği Kongre Sekreteri Prof. Dr. Oral Nevruz da kimlerin gönüllü kök hücre bağışçısı olabileceğini şöyle anlattı: "18-35 yaş aralığında, fiziken ve ruhen sağlıklı her bir birey kök hücre donörü olabilir. Bağışçılar koldan alınan kandan yapılan HLA doku tiplendirmesi sonucunda veritabanına kayıt olmakta ve hastalar için yapılan tarama sırasında bir hastaya uygun donör olarak tespit edildikleri takdirde kök hücre bağışı yapmaktadırlar. Kök hücre donörlüğü gönüllülük esasına dayanır. Donörlerden kök hücre çoğunlukla kol kanından toplanmaktadır. İşlem öncesi donöre, kemik iliğindeki kök hücreyi damara çıkarmak için zararı dokunmayan aşı tedavisi uygulanmaktadır. Şartları sağlayan sağlıklı bireylerin kök hücre donörü olması birçok hasta için hayat kurtarıcıdır."

4 BİN 215 NAKİL YAPILDI
Ülkemizde 1994 ve 1999 yıllarında ilk kemik iliği bankaları kurulduğunu belirten Prof. Dr. Nevruz, "Günümüze kadar sadece ülkemizde değil, yakın çevremizde, komşu ülkelere de hizmet vererek, genişleyen kemik iliği nakli işlemleri halen toplam 115 pediatrik ve erişkin nakil merkezinde yapılıyor. Geçen yıl, bin 681 allojeneik, 2 bin 534 otolog nakil olmak üzere 4 bin 215 nakil yapıldı. Ayrıca yurtdışından gelen 110 hastaya da nakil yapıldı" dedi.

#ORTA ASYA

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin