Türkan Şoray kirpiği, oyalarda motif olmuş

Kentin kültürel mirasını korumak ve kadın emeğini görünür kılmak amacıyla yola çıkan Kültür ve Turizm Bakanlığı folklor araştırmacısı Türkan Oral, Erzurum Büyükşehir Belediyesi şehir tanıtım uzmanı Canan Şimşek ve fotoğraf sanatçısı Kübra Çetin, ilçe ve kırsal mahalleleri karış karış gezerek kadınların sandıklarından çıkan asırlık oyaları derledi.

Oyaların hikâyelerini de dinledikleri kadınları fotoğraflayan 3 arkadaş, çalışmalarını ilk olarak Mısır’da sergiledi.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin destekleriyle 25-26 Kasım 2025 tarihleri arasında Kahire Yunus Emre Enstitüsü’nde ‘Oyanın Diliyle: Kadının Sessiz Anlatısı’ sergisini açan üç arkadaş, oyanın tarihçesi, estetiği ve ince işçiliğini Mısırlı kadınlara anlattı.

Oyanın Diliyle: Kadının Sessiz Anlatısı’ temalı fotoğraf sergisinin ikincisi Erzurum’da açıldı. Yakutiye Medresesi’nde yüzlerce fotoğraf arasında seçilen 26 eserin yer aldığı sergi büyük ilgi gördü.

Erzurum Kültür ve Turizm Müdürü Ahmet Yer ile çok sayıda davetli, birbirinden farklı oya motiflerinin konu edildiği sergiyi gezdi. Erzurum Büyükşehir Belediyesi şehir tanıtım uzmanı Canan Şimşek, ilçe ve mahallelere göre değişen motifler hakkında katılımcılara bilgi verdi.

OYA VE YAZMA HEDİYE EDİYORLARDI

Fotoğraf sanatçısı Kübra Çetin, "Fotoğraf çekimi için gittiğimiz köylerde teyzelerimiz bize oya ve yazmalar hediye ediyordu. Bu emeğin ziyan olmasını istemedik. Yüzlerce köy gezdik, yüzlerce fotoğraf çektik ve sonunda bu kültürü 26 eserle bu sergiye taşıdık" dedi.

Erzurum’da çeyizin çok önemli olduğunu belirten Kültür ve Turizm Bakanlığı folklor araştırmacısı Türkan Oral, "Bu çalışmayı 3 arkadaş yaptık. Erzurum’un ilçe ve kırsal mahallelerinde çalışma gerçekleştirdik. Bu oyaların büyük birçoğu teyzelerimizin sandıklarından çıktı. Erzurum yöresinde çeyiz önemli olduğu için bir kadının çeyizinde bolca oya ve yazması olur. Bize sandıklarını açtılar örnekler vermeye çalıştılar. Onlarda bize çok destek verdi ve yanımızda oldu. Biz de bu eserleri sergileyerek onların emeklerini görünür kılmaya çalıştık” diye konuştu.

Erzurum Büyükşehir Belediyesi şehir tanıtım uzmanı Canan Şimşek, her yörenin kendine has oya motifi olduğunu söyledi. Araştırma yaparken Horasan’da Türk sinemasının sultanı Türkan Şoray’ın kirpiklerinin motif olarak kullanıldığını öğrendiklerini anlatan Şimşek, oyaları görünce çok heyecanlandıklarını söyledi.

Üç arkadaş araştırma için çalışma yaparken kadınların kendilerine yazma ve oya hediye ettiğini anlatan Canan Şimşek, “Biz üç kız olarak sürekli sahadayız. Biz sahaya araştırmalara giderken kadınlar hediye veriyordu. Başörtüler çoğalmaya başlayınca bunları değerlendirmek gün yüzüne çıkarmak istedik. Oya kadının dili ama erkekler, çocuk ve gençlerde bunu görsün deyip yola çıktık. Erzurum'un ilçelerini karış karış gezdik. Fotoğraflarımızı çektik. Fotoğraflarda yer alan her oyanın kendine ait bir özelliği ve hikâyesi var. Bunları tanıtmak istedik” diye konuştu.