Trump’tan Kiev’e soğuk duş

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

ABD’nin Rusya’yı savaş ekonomisi baskısı altına almak için Moskova’nın enerji sektörüne yönelik daha sert yaptırımlar uygulanmasının beklendiği bir dönemde Washington yönetimi Rus dizelinin uluslararası piyasaya arzını öngören bir anlaşmayı duyurarak Ukrayna ve Avrupalı müttefiklerini şoke etti. ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner cuma günü Miami’de Ukraynalı ve Avrupalı yetkililerle savaşı bitirmeye yönelik planları tartışmak üzere bir araya gelmişti. Aynı gün ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yaklaşık bir buçuk saat süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirirken, kısa süre sonra Trump ve ABD Hazine Bakanlığı, Rusya ile varılan dizel anlaşmasını duyurdu. Ukrayna lideri Volodimir Zelenski anlaşmaya büyük tepki gösterdi. Trump’ın 3 Kasım’daki Kongre ara seçimleri öncesi ABD’de yükselen akaryakıt fiyatlarına bir çözüm olarak bu adımı attığı belirtiliyor.

RUSYA’DA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

Trump, anlaşmayı cuma günü Truth Social hesabından duyurdu. Putin’le “son derece başarılı” bir görüşme yaptığını belirten ABD Başkanı, Rusya’nın önümüzdeki dönemde milyonlarca ton dizel sağlayacağını açıkladı. “Amerikalılar ve hatta dünya için dizel fiyatları rekor düzeylerde ve hızla düşecek” diyen Trump, çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve nakliyatçılar için daha düşük fiyatların en büyük önceliği olduğunu savundu. ABD Hazine Bakanlığı da açıklamanın ardından cuma günü itibarıyla tankerlere yüklenmiş Rus dizelinin Nisan 2027’ye kadar küresel piyasaya sunulmasına imkân tanıyan geçici bir lisans çıkardı. Rus hükümetinden yapılan yazılı açıklamada da, Putin ile Trump arasında varılan mutabakat doğrultusunda dün yürürlüğe giren kararla dizel ihracatına yönelik yasağın kısmen kaldırıldığı, ilk aşamada 500 bin ton dizel yakıtın dünya piyasalarına sevk edilmesine olanak sağlandığı kaydedildi.

MIAMI TOPLANTISI ERKEN BİTTİ

Axios’un görüştüğü ABD’li bir yetkiliye göre Trump, Zelenski’nin Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durdurması için yapılan ABD taleplerini dikkate almamasının ardından Putin’le anlaşma kararı aldı. Washington, bu saldırıların Rusya’daki rafinerileri ve yakıt tedarikini aksattığını, bunun da ABD’deki akaryakıt fiyatlarını yükselten baskıyı artırdığını savunuyor.

Trump’ın kararı, aynı saatlerde Miami’de yürütülen temasların gölgesinde kaldı. Özel temsilcileri Witkoff ve Kushner, Ukraynalı müzakerecilerle Almanya, Fransa, İngiltere, Avrupa Birliği ve NATO’dan üst düzey yetkilileri bir araya getirmişti. Miami’deki sekiz saatlik görüşmelerde güvenlik garantileri, toprak meselesine ilişkin yeni öneriler, Ukrayna’nın yeniden inşası ve savaş sonrası güvenliği de ele alındı. Dün de devam etmesi beklenen temaslar, Trump-Putin anlaşması sonrası Ukrayna’nın görüşmelerden çekilmesiyle erken bitti.

ZELENSKİ’DEN TEPKİ VAR

Ukrayna lideri Zelenski, anlaşmaya tepki gösterdi. Kendisinin ve ekibine sözkonusu “anlaşmanın önceden haber verilmediğini” söyleyen Zelenski, Miami’deki toplantının Trump ile Putin arasındaki anlaşmaya zemin hazırlamak için kullanıldığını savundu. Zelenski, “Ekibimizin yalnızca bir paravan olarak kullanıldığına inanıyorum. Bu kesinlikle adil değil. Ortaklar birbirlerine böyle davranmamalı” dedi. Anlaşmayı, geçen yıl Trump ile Putin’in Alaska’da yaptığı ve Zelenski’nin değerlendirmesine göre Washington’ın Rusya’nın birçok talebini karşılıksız kabul ettiği zirveye benzeterek “Alaska 2 gibi görünüyor” dedi. Öte yandan Trump dün yaptığı açıklamada, Zelenski’nin barış için birçok fırsatının olduğunu ve bunu yapmamayı tercih ettiğini söyledi. Trump,  “Zelenski’ye ne istersen yap ama (Rusya’nın) dizel rafinelerini vurma dedim ama yine de vurdu. Durması onun için daha iyi olur” ifadelerini kullanarak “Bence Ukrayna’nın yeni bir cumhurbaşkanı seçmesinin zamanı geldi” dedi.

HEDEFİ ARA SEÇİMLER

Anlaşma, Washington’da hem Demokratların hem de bazı Cumhuriyetçilerin tepkisini çekti. Senato Demokratlarının lideri Chuck Schumer, Senatör Jeanne Shaheen ve Senatör Elizabeth Warren ortak açıklamalarında kararı Ukrayna’ya, Avrupalı müttefiklere ve ABD’nin ulusal güvenliğine ihanet olarak nitelendirdi.

Trump’ın bu adımı atmasının başlıca nedenlerinden biri, 3 Kasım’daki Kongre ara seçimleri öncesinde yükselen akaryakıt fiyatlarını düşürmek. ABD’de dizelin galon fiyatı 22 Eylül’de 6.52 dolarla rekor kırdı. Yakıt maliyetlerinin yükselmesi, nakliye giderlerini ve tüketici fiyatlarını artırabiliyor. Ancak uzmanlar, Rusya’dan daha fazla dizel alınmasının fiyatları ne ölçüde düşüreceği konusunda kuşkulu.

KİEV’E GÜNDÜZ SALDIRISI

Rusya, dün gündüz saatlerinde Ukrayna’nın başkenti Kiev’e füze saldırısı düzenledi. Yerel saatle 14.00 sıralarında kentte patlamalar duyulurken, Kiev Belediye Başkanı Vitaliy Kliçko, başkentin kuzeyindeki Obolon bölgesinin vurulduğunu ve füze parçalarının bir konutun bahçesine düştüğünü açıkladı. Saldırılar nedeniyle Kiev’in Peçersk ve Borşçahivka semtlerinde elektrik kesintileri yaşandı. Ani voltaj düşüşleri metro seferlerini ve yürüyen merdivenleri durdurdu. Kiev bölgesindeki Buça ilçesinde de elektrik kesintileri bildirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırının ardından yayımladığı mesajda, “Rusya’nın petrol ürünleri satmasına izin vermenin sonuçları bugün Kiev’de en açık biçimde görüldü” dedi. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali nedeniyle daha fazla yaptırımla karşılaşması gerekirken Moskova’ya farklı mesajlar verildiğini belirten Zelenski, Rusya’nın ihracattan elde edeceği her ek milyar doları savaş kapasitesini artırmak için kullanacağını söyledi.

Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi (DSNS), Rus ordusunun Zaporijya kentine düzenlediği hava saldırısında 20 kişinin yaşamını yitirdiğini duyurdu. 

‘UTANÇ VERİCİ BİR KARAR’... NOBEL BARIŞ ÖDÜLÜNE KIZDI

NOBEL Barış Ödülü’nü istediğini uzun süredir dile getiren ABD Başkanı Donald Trump, 2026 ödülünü de kazanamayınca öfkelendi. New York eyaletinin Syracuse kentinde Cumhuriyetçi adaylar için düzenlenen mitingde konuşmasının önemli bir bölümünü Nobel komitesine ayıran Trump, ödülün kendisine verilmesi gerektiğini savundu ve Nobel komitesine ev sahipliği yapan Norveç’i hedef aldı. Ödülün kendisine verilmemesini Norveç için “silinmeyecek bir leke” ve “utan verici bir karar” olarak niteleyen ABD Başkanı, “Norveç, bu ödülü vermediğinizi unutmayacağız” dedi. Nobel Barış Ödülü’nün “demokrasi karşıtı ve medeniyet düşmanı bir avuç radikal ideolog tarafından sonsuza dek itibarsızlaştırıldığını” savunan ABD Başkanı, çözdüğünü iddia ettiği savaşların bir listesini sıraladı. Ukrayna ve İran savaşlarının da “çabucak” bu listeye ekleneceğini savunan Trump, “Tüm bu inanılmaz başarılara rağmen, Nobel Ödülü bugün Birleşmiş Milletler’de çalışan ve adını daha önce hiç kimsenin duymadığı liberal bir şahsa verildi” ifadelerini kullandı. Nobel Barış Ödülü, uluslararası hukuk ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınan Güney Afrikalı yargıç Navanethem “Navi” Pillay’a verilmişti. Pillay, Eylül 2025’te İsrail’in Gazze’de Filistinlilere soykırım uyguladığı sonucuna varan BM Filistin Soruşturma Komisyonu’nun da başkanlığını yapmıştı.

TRUMP: HUSİLERE KARŞI HAREKATA KATILABİLİRİZ

TENNESSEE eyaletine hareketi öncesinde Beyaz Saray önünde gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, Husi milislerine karşı Suudi Arabistan tarafından düzenlenen askeri harekatlara katılıp katılmayacağına ilişkin bir soru üzerine, katılım ihtimalini göz ardı etmeyecekleri sinyalini verdi. Trump yaptığı açıklamada, “Katılabiliriz, durumu yakından değerlendiriyoruz. Son saldırıya ilişkin bilgileri henüz yeni aldık ve kararı vereceğiz, zira biz çok hızlı hareket eden bir yönetimiz” ifadelerini kullandı.

 12 ÖLÜ 309 YARALI

Öte yandan Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi (GACA), başkent Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nın dün gün içinde saldırılara maruz kaldığını duyurdu. Suudi yetkililer tarafından yapılan açıklamada Riyad’daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı’na dün düzenlenen saldırılarda 12 kişinin hayatını kaybettiği 309 kişinin yaralandığı bildirildi. GACA’dan yapılan açıklamada, havalimanındaki faaliyetlerin geçici olarak askıya alındığı belirtildi. Açıklamada, “Saldırının yol açtığı hasar tespiti çalışmaları tamamlayıp tesislerin güvenli hale geldiği sağlanıncaya kadar havalimanındaki operasyonel faaliyetler geçici olarak askıya alındı” denildi.