Trump ilk yılında ne vaat etti kadarını yaptı

OCAK ayında göreve geldiğinden bu yana hem ülkesinde hem de uluslararası siyasette sürekli gündemin tepesinde kalan ABD Başkanı Donald Trump, ilk yılında vaatlerinin ne kadarını gerçekleştirdiğiyle ilgili Amerikan basınının merceğinde. New York Times gazetesi 2024 seçim kampanyasında ülke yönetiminde köklü değişikliklere gideceğini, sınırları kapatacağını, devleti küçülteceğini, ticarette sertleşeceğini, savaşları bitireceğini ve Washington’daki güç dengesini Beyaz Saray lehine yeniden kuracağını vaat eden Trump’ın, görevdeki ilk yılında bu vaatlerin büyük bölümünü somut ve tartışmalı adımlarla hayata geçirdiğini yazdı.

 YASADIŞI GÖÇLE MÜCADELE: Yasadışı göçle mücadeleyi seçim kampanyasının merkezine koyan Trump’ın belki de en geniş kapsamlı gerçekleştirdiği vaadi bu oldu. Sadece yasadışı göçü değil, yasal göçü de sınırlayarak bu konuda sert bir politika izleyen ABD Başkanı, ABD-Meksika sınırındaki yasadışı geçişleri rekor düşük seviyelere indirdi. Birçok kentte baskınlar düzenleyip çok sayıda göçmeni sınır dışı etse de milyonlarca kişiyi sınır dışı edeceği vaadini lojistik ve yasal engeller nedeniyle gerçekleştiremedi.

 ‘DERİN DEVLET’ TASFİYESİ: ABD’de bazı devlet kurumlarının kendisine karşı çalıştığını savunarak “derin devleti” bitireceğini ve federal hükümeti dönüştüreceğini söyleyen Trump, bu alanda da radikal kararlar aldı. Trump yönetimi altında birçok kurumda kapsamlı tasfiyelere gidildi. Adalet Bakanlığı ve FBI’da üst düzey yöneticiler görevden alındı, federal kurumlar küçültüldü, Kongre tarafından kurulmuş bazı ajanslar fiilen devre dışı bırakıldı ve denetim mekanizmaları zayıflatıldı.

 PAHALILIK AZALMADI: Trump’ın seçim sürecindeki bir diğer vaadi ise ülkede özellikle pandemi sonrası artan hayat pahalılığını azaltmaktı. Bu kapsamda ABD’nin “yıllardır sömürüldüğü” iddiasıyla küresel ticareti yeniden dengelemek ve ABD’nin yararına olacak şekilde kapsamlı gümrük vergileri getirme sözü vermişti. Ancak Kanada, Meksika ve Çin’e uygulanan gümrük vergileriyle başlayan süreç küresel ticaret sistemini sarstı. Buna rağmen imalatta beklenen canlanma gerçekleşmedi ve fiyatlar üzerindeki baskı sürdü. Enflasyon yüksek seyrini korurken bazı temel ürünlerde geçici rahatlama sağlandı ve ekonomi büyümeye devam etti ancak seçmenlerin hayat pahalılığına dair memnuniyetsizliği azalmadı.

 KARTELLERLE MÜCADELE: Trump’ın uyuşturucu kartelleriyle mücadele vaadi, kartellerin “terör örgütü” ilan edilmesi ve uluslararası sularda askeri saldırılar düzenlenmesiyle uygulamaya kondu. Ancak hukuki tartışmaları da beraberinde getiren bu girişim, ağustos ayından itibaren Venezuela’ya yönelik daha geniş çaplı bir baskı aracı haline gelerek uyuşturucu ile mücadelenin sınırlarını aştı. Karayipler’deki askeri varlığı arttıran ABD Başkanı, Venezuela’ya yönelik başlangıçtaki uyuşturucu ile mücadele söylemini de “petrolümüzü çaldılar” diye değiştirdi.

 SAVAŞLARI BİTİRDİ Mİ: Dünyadaki savaşları bitireceği vaadini sık sık tekrarlayan Trump, göreve geldiğinden bu yana sekiz çatışmayı sonlandırdığını söylese de bunların birçoğu çok uzun yıllardır devam eden anlaşmazlıklardaki anlık gerilimlerin dindirilmesiydi. “24 saatte bitiririm” dediği Ukrayna savaşında ise bir yıl geride kalırken başarı sağlayamayan Trump, Gazze Şeridi’nde ise kırılgan olsa da ateşkes anlaşmasına varılmasını sağladı. Ancak İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırı onayı ve Venezuela’ya karşı askeri baskı ise “yeni savaş başlatmama” vaadiyle çelişen adımlar olarak öne çıktı.