Trump federal kapanma savaşını kazandı mı? Kadir Üstün

43 gündür devam eden Amerikan tarihinin en uzun federal devlet kapanması yedi Demokrat ve bir bağımsız senatörün Cumhuriyetçilerle birlikte oy vermesiyle sona erdi. Demokrat Parti’nin merkeze yakın siyaseti temsil eden ve hiçbiri 2026’da seçim kaygısı olmayan senatör, partinin lideri Schumer’ın stratejisinin işe yaramayacağını düşündüklerini gösterdiler. Schumer valilik seçim sonuçlarının ve federal kapanmanın yarattığı kaotik durumun nihai olarak Trump’ı müzakereye zorlayacağını hesap ediyordu

43 gündür devam eden Amerikan tarihinin en uzun federal devlet kapanması yedi Demokrat ve bir bağımsız senatörün Cumhuriyetçilerle birlikte oy vermesiyle sona erdi. Demokrat Parti’nin merkeze yakın siyaseti temsil eden ve hiçbiri 2026’da seçim kaygısı olmayan senatör, partinin lideri Schumer’ın stratejisinin işe yaramayacağını düşündüklerini gösterdiler. Schumer valilik seçim sonuçlarının ve federal kapanmanın yarattığı kaotik durumun nihai olarak Trump’ı müzakereye zorlayacağını hesap ediyordu ancak bu hesap tutmayınca kendi partisinin disiplinini sağlayamadı.

Federal devletin ocak ayı sonuna kadar açık tutulmasını ve sağlıkla ilgili bazı fonlamaların da bir yıllığına sağlanmasını öngören anlaşma, Demokratların en kilit talebi olan sağlık sübvansiyonlarının uzatılması konusunda sadece bir oylama sözü içeriyor. Dolayısıyla Demokratlar bu anlaşmayla federal kapanmayı başlatma sebeplerinden feragat ederken, Trump Cumhuriyetçiler arasında parti disiplini sağlayarak müzakere stratejisi konusunda başarılı olmuş görünüyor. Ancak kamuoyu yoklamaları seçmenin federal kapanmanın yarattığı kaos ortamının siyasi maliyetini Cumhuriyetçilere yüklediğini ve Trump’ın uzlaşmaz tavrının popülaritesini düşürdüğünü gösteriyor.

DEMOKRATLAR NEDEN ANLAŞTI?

Partinin sonuna kadar direnmek isteyen kanadından ayrılarak Cumhuriyetçilerle anlaşma yoluna giden senatörlerden Virginia senatörü Tim Kaine, neden bu anlaşmaya imza attığını izah eden görüş yazısında yüzbinlerce federal çalışanın zor durumda kalmasını ve havaalanlarında yaşanmaya başlayan kaos görüntülerini sebep gösteriyor. Müzakerelere bizzat katıldığını ifade eden Kaine, Cumhuriyetçilerin sağlık sübvansiyonları konusunda kesinlikle taviz vermeyeceğinden emin olduğunu ve Trump’ın federal çalışanların acı çekmesini umursamadığını belirtiyor. Halihazırda altı haftadır maaşlarını alamayan ve zorunlu izne çıkarılan 1,4 milyon civarındaki federal çalışanın yaşadıkları zorluklar, milyonlarca dar gelirlinin alamadığı yiyecek yardımları, Şükran Günü yaklaşırken havaalanlarında yaşanan kaos görüntüleri bu senatörleri Trump’la siyasi inatlaşma yerine ‘pragmatik’ bir çözüme evet demeye itmiş görünüyor.

Mart ayında on senatör parti lideri Schumer’ın federal kapanmaya gidecek stratejisine karşı koyarak kapanmayı önlemişti. Schumer eylül ayında partiyi en fazla bir arada tutabilecek mesele olan sağlık sübvansiyonları bütçe pazarlıklarının merkezine oturtarak federal kapanmayı göze aldı. Trump’ın Demokratları ‘illegal’ göçmenlere bedava sağlık hizmeti vermek istemekle suçlaması ve Cumhuriyetçileri de müzakere yapmaktan alıkoyması federal kapanma sürecini başlatmıştı. Kapanma bir ayı geçince ve siyasi maliyetin Cumhuriyetçilere kesildiği belli olmaya başlayınca, Trump ‘nükleer’ opsiyonu gündeme getirmeye başladı. Cumhuriyetçileri 60 oy gerektiren kuralı salt çoğunluğa indirmeye çağıran Trump, Cumhuriyetçilerin bu fikre soğuk yaklaşmasına rağmen merkeze yakın Demokratları ‘otoriter’ yönetimin kalıcı hale geleceği konusunda korkuttu.

KÜÇÜK HESAPLAR VE WASHINGTON’IN İŞLEVSİZLİĞİ

Trump’ın kendi yönetimi altındaki federal devlet çalışanlarının yaşadığı zorlukları umursamayan görüntüsü, Demokratlar arasında ayrışmayı tetiklemiş görünüyor. Trump’a karşı ilkeli bir duruş sergilemek ve siyaseti Cumhuriyetçiler gibi tavizsiz şekilde yapmak isteyen Demokratlar, federal kapanma sürecinde bu stratejiyi nihayet uyguladıklarını düşünüyordu. Kapanmanın merkez Demokratlarının inisiyatifiyle sona ermesi, partinin tamamının bu strateji etrafında kenetlenmediğini gösterdi. Trump’a karşı başarısız olan Demokrat parti ‘müesses nizamının’ siyaset tarzının işe yaramadığını savunan ilerici kanat artık daha radikal ve reformist pozisyonlarda diretmek gerektiğinde ısrar ediyordu. Valilik seçimlerinde Zohrani başarısıyla sükse yapan sol ilerici kanat, federal kapanmanın siyasi maliyetinden Cumhuriyetçilerin sorumlu tutulmasında önemli pay sahibi oldu.

Demokrat Parti’nin sol ilerici kanadının siyasi olarak yükselişe geçtiği bir dönemde federal kapanma konusunda gösterilen ilkesel duruş partinin önümüzdeki dönemde bu kanadın daha fazla etkisi altında kalacağına işaret ediyordu. Ancak parti elitlerini temsil eden Schumer’ın Cumhuriyetçilerle anlaşmak isteyen merkez kanatla sol ilerici kanat arasında ortak bir stratejide sebat edilmesi konusunda fikir ve strateji birliği sağlayamadığı görüldü. Bu da Demokratların Trump’ın stratejisi etrafında birleşmeleri karşısında çaresiz kaldıklarını gösterdi. Yapılan anlaşmanın federal devleti ocak ayı sonuna kadar fonlaması, kapanmanın tekrar gündeme gelebileceğini gösteriyor ancak o aşamada kamuoyu desteği Demokratların yanında olmayacaktır. ‘Aç kapa Artema’ reklamını anımsatan bir şekilde federal kapanma tehdidiyle devlet yönetilmesi, her iki partinin küçük siyasi hesaplarının halkın sorunlarının çözülmesine engel olduğu ve Washington’ın giderek işlevsizleştiği imajını daha da derinleştiriyor.

Trump’ın federal kapanma savaşını kazandığını söylemek mümkün değil zira hem popülaritesi düştü hem de Cumhuriyetçilere nükleer opsiyonu kabul ettiremedi. Kamuoyu yoklamaları kendisinin ve Cumhuriyetçilerin uzlaşmaz tavrının kapanmanın rekor kırmasından sorumlu tutulduğunu gösteriyor. Ancak Trump’ın kaybetmediğini de söyleyebiliriz zira müzakere etmemekte direnmesi ve partisini kendi stratejisini takip etmeye ikna etmesi başarı sayılabilir. Çözüm üretmekte başarısız ama partisinin duruşunu tavizsiz korumakta başarılı denebilir. Bu tarz-ı siyasetin yeni veya şaşırtıcı olmadığını da söylemek gerekiyor ancak 2026 Kasım seçimlerinde Cumhuriyetçilerin bu stratejinin zararını görmesi kuvvetle muhtemel. Federal kapanmadan etkilenen milyonların son altı haftada yaşadıkları zorlukların faturasını Trump’a ve Cumhuriyetçilere kesmesi şaşırtıcı olmaz.