Trump ‘Anlaşma olabilir’ dedi... 24 gün sonra ilk umut ışığı

ABD Başkanı Donald Trump’ın kararı, Washington ile Tahran arasında son günlerde hızla tırmanan enerji altyapısı krizinin ardından geldi. ABD Başkanı hafta sonu İran’a 48 saat süre vererek Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmasını istemiş, aksi halde İran’ın elektrik santrallarının “yok edileceğini” söylemişti. İran ise buna sert yanıt vererek, İran’daki enerji altyapısına saldırı olması halinde Körfez’deki petrol ve enerji tesislerinin “meşru hedef” haline geleceğini açıklamıştı. Gerginliğin tepe yaptığı bir ortamda Trump’ın dün yaptığı müzakere açıklamaları ise savaşın başlangıcından bu yana ilk kez barış umudu doğurdu. ABD, İsrail saldırıları 28 Şubat’ta başlamıştı.

‘SOMUT BİR ŞEY ÇIKABİLİR’

Trump dün ABD saatiyle erken saatlerde yaptığı açıklamalarda ise diplomasi vurgusunu güçlendirdi. Trump, önce Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD ile İran arasında son iki gün içinde “Ortadoğu’daki düşmanlıkların tamamen sona erdirilmesine” yönelik “çok iyi ve üretken görüşmeler” yürütüldüğünü belirterek, ABD Savunma Bakanlığı’na İran’daki elektrik santralları ve enerji altyapısına yönelik planlanan tüm saldırıları beş günlüğüne erteleme talimatı verdiğini duyurdu. Ardından CNBC’ye konuşan Trump, “İran’la somut bir anlaşma yapılabileceğini” söyledi.

WITKOFF VE KUSHNER DEVREDE

ABD Başkanı ayrıca Fox Business’a verdiği röportajda İran’ın “anlaşma yapmak istediğini” öne sürerek, görüşmelerin önceki gece gerçekleştiğini ve Washington adına Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’ın süreci yürüttüğünü söyledi. Florida’da gazetecilere konuşan Trump, görüşme talebinin İran’dan geldiğini savunarak “Bir anlaşma olacağını garanti edemem ama büyük bir fırsat var. Anlaşma yapabilirsek bu İran ve bölge için çok iyi bir başlangıç olur” diye konuştu.

‘İRAN’DA REJİM DEĞİŞECEK’

İsrail’in de yapılacak anlaşmadan “çok mutlu olacağını” söyleyen ABD Başkanı, tarafların görüşmelerde “önemli noktalarda mutabık kaldığını” ve 15 maddelik bir mutabakat listesi oluştuğunu kaydetti. “İran’da en çok saygı duyulan liderle” konuştuklarını söyleyen Trump, görüştükleri kişinin ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney olmadığını söyledi. İran’da “ciddi bir rejim değişikliği” olacağını söyleyen ABD Başkanı, “Belki Venezuela’da yaptığımız gibi bir lider buluruz, belki de İran’da birleşik bir liderlik” olur dedi.

‘BEN OLSAM BAHSE GİRERDİM’

Hafta sonunu geçirdiği Florida’dan ayrılmadan önce gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “Hiçbir şeyi garanti etmeyen bir anlaşma yapma ihtimalimiz oldukça yüksek. Eğer bahis oynayan biri olsaydım, bunun gerçekleşeceğine bahse girerdim” ifadelerini kullandı. Öte yandan Tennessee eyaletinin Memphis şehrinde yaptığı konuşmada da “Bence çok iyiler, barış istiyorlar. Nükleer silah sahibi olmayacaklarına dair anlaşmaya vardılar, ama göreceğiz. Bunu başarmak gerekiyor” şeklinde konuştu.

İKİ GÜNDE YOĞUN TRAFİK

Axios ve Reuters’a göre diplomatik temaslar doğrudan müzakere biçiminde olmasa da çeşitli ülkeler üzerinden yürütülen arka kanal girişimlerini de içeriyor. Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın son günlerde Washington ile Tahran arasında gerilimi düşürmek için mesaj trafiğinde rol oynadığı belirtiliyor. Reuters önceki akşam Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Witkoff, Kushner ve İranlı yetkililer başta olmak üzere Avrupalı ve bölge liderleriyle telefon görüşmeleri yaptığını bildirmişti.

KALİBAF: ‘YALAN VE MANİPÜLATİF HABER’

İRANLI yetkililer, Trump’ın açıklamalarını, enerji fiyatlarını düşürme ve askeri planlara zaman kazanma hamlesi olarak görüyor. Zira İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf X platformundan yaptığı açıklamada, Trump’ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, “ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı ve sahte haberler, finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine saplandığı bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor” ifadelerini kullandı. Kalibaf, “İran halkı, saldırganların tam ve pişmanlık duyacakları şekilde cezalandırılmasını talep ediyor. Tüm İranlı yetkililer, bu hedefe ulaşılıncaya kadar liderlerinin ve halkının arkasında dimdik duracaklardır” dedi. Trump, ‘İran’da en saygı duyulan kişiyle görüştüklerini’ söylerken bu kişinin Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf olduğuna dair iddialar ortaya atılmıştı.

BEKAYİ: ‘MESAJ ALIŞ VERİŞİ YAPTIK MÜZAKERE DEĞİL’

İRAN Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile aracılar yoluyla mesaj alış verişi olduğunu ancak müzakere yapılmadığını belirtti. Bekayi, “ABD’nin savaşın sora erdirilmesi için müzakerelerde bulunmak üzere bazı dost ülkeler aracılığıyla gönderdiği mesajları aldık. Buna, ülkenin duruşuna göre uygun cevaplar verildi. Verdiğimiz cevapta İran’ın hayati altyapısına yönelik her türlü saldırının vahim sonuçlarıyla ilgili gerekli uyarılar yapıldı” ifadelerini kullandı. İran’ın enerji altyapısına yönelik her saldırıya “kesin, hızlı ve etkili cevap” verileceğinin ABD’ye iletildiğini aktaran Bekayi, “Savaşın başladığı günden bu yana ABD ile hiçbir şekilde müzakere yapılmadı. İran’ın savaşın sona erdirilmesi ile ilgili şartları ve Hürmüz Boğazı’yla ilgili tavrı hiç değişmedi” dedi.