Titanik bu listede yok! İşte tarihin en ölümcül 10 deniz faciası

Ankara24.com, Sabah kaynağından alınan bilgilere dayanarak haber veriyor.

ABONE OL

Popüler kültürün hafızamıza kazıdığı trajediler, denizcilik arşivlerindeki gerçek bilançoların yanında sadece bir başlangıç. Bazıları tek bir torpidoyla dakikalar içinde batan mülteci gemileri, bazılarıysa ihmaller zinciriyle alev alan tıklım tıklım feribotlar... İşte resmi raporlar ve teyitli verilerle tarihin en ölümcül 10 deniz faciası:

Rakamlar hakkında not: Bu listedeki can kaybı rakamlarının neredeyse hepsi tahminidir. Savaş koşullarında yolcu listeleri tutulmamış, kaçak yolcular sayılmamış, arşivler yok olmuştur. Bu yüzden her olay için en çok anılan aralığı ve farklı görüşleri belirttik. Sıralama, kaynaklarda en sık geçen tahminlere göre yapılmıştır ve sıralamada küçük yer değişiklikleri olabilir.

1. MV Wilhelm Gustloff: Tarihin en ölümcül gemi batışı

30 Ocak 1945, Baltık Denizi

Başlangıçta Nazi Almanyası'nın "Kraft durch Freude" (Neşe Yoluyla Güç) programı için yapılmış bir yolcu gemisi olan Wilhelm Gustloff, 1945'in başında Doğu Prusya'dan kaçan sivilleri taşıyordu. Sovyet denizaltısı S-13'ün attığı üç torpido gemiyi vurdu ve gemi yaklaşık bir saat içinde battı.

İlk torpido mürettebatın bulunduğu ön tarafa, ikincisi makine dairesine (elektriklerin ve aydınlatmanın tamamen kesilmesine neden olarak) ve üçüncüsü ise geminin arka kısmına çarptı.

Gemideki insan sayısı bile tartışmalı. Resmi yolcu listesi yaklaşık 6.050 kişiyi gösteriyordu, ancak hayatta kalan ve sonradan araştırma yapan Heinz Schön, gemide 10.582 kişi bulunduğunu hesapladı. Schön'ün verilerine göre 1.252 kişi kurtarıldı ve yaklaşık 9.300–9.500 kişi hayatını kaybetti. Ölenlerin büyük bölümü kadın ve çocuklardan oluşan sivillerdi. Gemi, tasarım kapasitesi olan 1.465 yolcunun çok üzerinde bir yükle sefere çıkmıştı.

2. MV Goya: Dört dakikada batan gemi

16 Nisan 1945, Baltık Denizi

Wilhelm Gustloff'tan yaklaşık iki buçuk ay sonra, aynı bölgede bir başka evakuasyon gemisi daha Sovyet denizaltısına yakalandı. L-3 denizaltısının torpidosu Goya'yı vurdu ve gemi, torpido isabetinden yaklaşık dört dakika sonra battı.

Ölü sayısının 6.000'in üzerinde olduğu, büyük olasılıkla 7.000'e ulaştığı tahmin ediliyor. Kurtulanların sayısı kaynaklara göre 172 ile 183 arasında değişiyor.

3. Sovyet Hastane Gemisi Armenia: Sovyet tarihinin en büyük deniz faciası

7 Kasım 1941, Kırım açıkları, Karadeniz

Sivastopol kuşatması sırasında yüklenen Sovyet yolcu gemisi Armenia, yaralı askerleri ve sivilleri taşıyordu. Yalta'nın yaklaşık 40 kilometre açığında Alman uçaklarınca batırıldı. Ölü sayısı genellikle 5.000 ile 7.000 arasında veriliyor, bazı kaynaklarda 4.500–10.000 gibi çok geniş aralıklar da geçiyor. Yalnızca 8 kişinin kurtulduğu aktarılıyor.

Gemideki insanların çoğu hiçbir listeye yazılmadığı için kesin sayı bilinmiyor. Geminin hastane gemisi statüsü de tarihçiler arasında tartışma konusu.

4. Junyo Maru: Unutulmuş bir "cehennem gemisi"

18 Eylül 1944, Sumatra açıkları

Japon ordusu tarafından esir alınan ve zorla çalıştırılan insanları taşıyan bu eski yük gemisi, İngiliz denizaltısı HMS Tradewind'in torpidolarıyla batırıldı. Gemide, çoğunluğu Cava'dan toplanmış zorunlu işçilerden oluşan yaklaşık 6.300 kişi vardı. Yaklaşık 5.620 kişinin öldüğü kabul ediliyor.

Gemi yaklaşık 15 dakikada battı. Kurtulanlar çoğunlukla yeniden zorla çalıştırıldı. Esir taşıma gemisi olduğu için adı "cehennem gemisi" olarak anılıyordu.

5. Toyama Maru: Okinawa yolunda yok olan birlik

29 Haziran 1944, Japonya, Nansei Adaları

Okinawa'yı savunmak için yola çıkan Japon 44. Bağımsız Karma Tugay'ı taşıyan Toyama Maru, ABD denizaltısı USS Sturgeon'ın dört torpidosundan üçü tarafından vuruldu. Gemideki benzin yükü patladı ve gemi 1 dakika içinde battı.

Bazı kaynaklar 5.400 kişinin öldüğünü yazar; Japonya'daki anıt alanındaki bilgi panosu ise yaklaşık 4.600 kişiden 3.700'ünün öldüğünü belirtir. Orijinal belgeler savaşın sonunda yok edildiği için kesin sayı bilinmiyor.

6. Cap Arcona ve Thielbek: Savaşın bitmesine günler kala...

3 Mayıs 1945, Lübeck Körfezi, Baltık Denizi

Avrupa'da savaşın bitmesine günler kala, toplama kamplarından getirilen binlerce esir Cap Arcona, Thielbek ve diğer gemilere doldurulmuştu. İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) uçakları bu gemileri Alman askeri gemisi sanarak bombaladı. Cap Arcona'da yaklaşık 5.000 esirin yalnızca 350'si, Thielbek'te yaklaşık 2.800 esirin yalnızca 50'si kurtuldu.

İki geminin toplam can kaybı genellikle 7.000'in üzerinde, bazı kaynaklara göre yaklaşık 7.500 olarak anılır. Cap Arcona eskiden Güney Amerika hattında çalışan lüks bir transatlantikti.

7. Ryusei Maru: Bali açıklarında bir başka kayıp

Şubat 1944, Bali, Endonezya

ABD denizaltısı USS Rasher'ın torpidoladığı Japon asker nakil gemisi Ryusei Maru'da yaklaşık 5.000 kişi öldü.

Denizaltı batışları arasında can kaybı bakımından en yüksek ikinci rakamlardan biri olarak geçer. Olayın günü bazı kaynaklarda 24, bazılarında 25 Şubat olarak veriliyor.

8. MV Doña Paz: Barış döneminin en ölümcül deniz kazası

20 Aralık 1987, Filipinler, Tablas Boğazı

Noel tatili için yola çıkan Filipinli yolcuları taşıyan feribot Doña Paz, gece vakti MT Vector adlı petrol tankeriyle çarpıştı. Çarpışma yangın çıkardı ve iki gemi de battı. Resmi yolcu listesinde yaklaşık 1.500 yolcu ve 50-60 mürettebat görünüyordu, ancak biletsiz binen yüzlerce, hatta binlerce kişi nedeniyle gemide 4.000'den fazla kişi olduğu düşünülüyor.

24 yolcu ve Vector'un 2 mürettebatı kurtuldu. Çoğu kaynakta geçen ölü sayısı 4.386'dır. Gemide telsiz bulunmadığı için kazanın haberi saatler sonra alınabildi. Doña Paz'ın tasarım kapasitesi kaynaklara göre yaklaşık 1.400–1.500 yolcudur.

9. HMT Lancastria: Churchill'in sansürlediği felaket 17 Haziran 1940, Saint-Nazaire açıkları, Fransa

Fransa'nın düşüşü sırasında İngiliz asker ve sivillerini tahliye eden eski Cunard yolcu gemisi, Loire nehri ağzında Alman Ju 88 bombardıman uçaklarının saldırısına uğradı. Dönemin başbakanı Winston Churchill, halkın moralini bozmamak için haberin basında yer almasını engelledi.

Yaklaşık 2.477 kişinin kurtarıldığı olayda ölü sayısı için kesin bir rakam yok ancak en az 3.500 kişi olduğu düşünülüyor. Anıtlarda ise "4.000'den fazla" ifadesi geçiyor, bazı tahminler 5.800–6.500 kişiye çıkıyor. İngiliz tarihinin en büyük deniz felaketi olarak kabul edilir.

10. SS Kiangya: Çin İç Savaşı'nın unutulan faciası

3–4 Aralık 1948, Huangpu Nehri ağzı, Şanghay yakını

Komünist güçlerden kaçan insanlarla dolu bu Çin buharlı gemisi, büyük olasılıkla İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir mayına çarptı ve patladı.

Gemi, 1.186 kişilik resmi kapasitesine karşın yaklaşık 2.150 kayıtlı yolcu ve çok sayıda kaçak yolcu taşıyordu. 700 ile 1.000 arası kişi kurtarıldı; ölü sayısının 2.750 ile 3.920 arasında olduğu tahmin ediliyor.

Barış döneminin en ölümcül faciaları

Savaş dışı olayları ayrı değerlendirirsek sıralama şöyle olur:

Doña Paz (1987): yaklaşık 4.386 ölü Kiangya (1948): 2.750–3.920 ölü Le Joola (2002): resmi olarak 1.863 ölü (bazı kaynaklara göre 2.000'in üzerinde). Senegal'in aşırı yüklü feribotu Gambiya açıklarında fırtınada alabora oldu; yalnızca 64 kişi kurtuldu. Gemi, kaynaklara göre yaklaşık 580 yolcu kapasitesine karşın bunun birkaç katı insanı taşıyordu. SS Sultana (1865): resmi ölü sayısı 1.168; bazı tahminler çok daha yüksek (1.500–1.800). 376 kişilik kapasiteli buharlı gemide 2.100'den fazla kişi vardı, çoğu İç Savaş'tan serbest bırakılmış Birlik askeriydi. Mississippi Nehri'nde Memphis yakınında kazan patlaması yaşandı; ABD'nin en ölümcül deniz kazasıdır. RMS Titanic (1912): yaklaşık 1.500 ölü (kaynağa göre 1.490–1.517), yaklaşık 710 kurtulan.

Kaynaklar:

Wikipedia: List of maritime disasters in World War II, List of ships sunk by submarines by death toll, MV Goya, Soviet hospital ship Armenia, Toyama Maru, SS Kiangya, List of maritime disasters in the 21st century

Britannica: 7 of the World's Deadliest Shipwrecks - /MV-Wilhelm-Gustloff

History Hit: 9 of the Deadliest Shipwrecks in History

Royal Navy: Lancastria, Lancastria Association: lancastria.org.uk

Arolsen Archives: Cap Arcona; Jewish News: Cap Arcona ve Thielbek

Heinz Schön araştırması: ww2wrecks.com

Junyo Maru: Maritiem Erfgoed (MaSS)

Doña Paz: Philippine Daily Inquirer, ShipStamps

Toyama Maru anıtı: MLIT Japonya çok dilli turizm veri tabanı

Le Joola: Le360

SS Sultana: History Hit