Paris’te çatışmalar şiddetlenirken Macron çifti konserde dans ederken görüntülendi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülke genelinde protestoların ve şiddet olaylarının tırmandığı kritik bir dönemde, eşi Brigitte Macron ile birlikte Celine Dion konserine katılması nedeniyle eleştirilerin odak noktası haline geldi. Ülke genelinde çıkan olaylarda 160’tan fazla kişi gözaltına alınırken, başkent Paris başta olmak üzere birçok kentte protestocular ile emniyet güçleri arasında şiddetli çatışmalar yaşandı.

Sarı Yelekliler hareketinden geriye kalan gruplar, öğrenciler ve sendika üyeleri, cumartesi günü düzenlenen geniş katılımlı protestolarda bir araya geldi. Polisin ülkenin farklı noktalarında göstericilere göz yaşartıcı gazla müdahale ettiği olaylara, yüz binlerce kişinin katılım sağladığı bildirildi.

48 yaşındaki Cumhurbaşkanı Macron’un, olayların tırmandığı cuma akşamı Paris’teki Plenitude Arena’da düzenlenen Celine Dion konserinde 73 yaşındaki eşi Brigitte Macron ile birlikte görüntülenmesi kamuoyunda sert tepkiyle karşılandı. Çiftin kendilerine ayrılan özel locada müzik eşliğinde dans ettiği anlar kameralara yansıdı.

Bu görüntülerin kamuoyuna sızmasından birkaç saat sonra, başkent Paris ve Marsilya da dahil olmak üzere pek çok kentte şiddet olayları patlak verdi. Yetkililer tarafından yapılan açıklamaya göre, cumartesi günü saat 11.00 itibarıyla yalnızca Paris’te 61 kişi gözaltına alınırken, ülke genelindeki toplam gözaltı sayısı 166’ya ulaştı.

Öğrenciler, sendikalar ve Sarı Yelekliler aktivistleri; okullardaki yetersiz fiziki koşulları, artan enflasyonu ve Fransa’nın giderek zayıflayan sosyal devlet yapısını protesto etmek amacıyla güçlerini birleştirdi. Sabah saatlerinin ilerlemesiyle birlikte birçok kentte yangınlar çıktı; eylemciler derme çatma barikatlar kurarak polisle çatıştı. Marsilya’da bazı göstericiler belediye binasını işgal ederken, Lyon’da bulunan turizm ofisi ateşe verildi.

Paris’te Gare du Nord tren istasyonu çevresindeki yollar ile sağ görüşlü medya kuruluşu CNews’in ofislerinin bulunduğu stratejik güzergâhlar protestocular tarafından barikatlarla kapatıldı. Marsilya ve Lyon’da ise polisin göstericileri dağıtmak amacıyla göz yaşartıcı gaz, gaz bombaları ve tazyikli su kullandığı bildirildi. Olası yağma ve saldırılara karşı ticari işletmeler pencerelerini kepenklerle kapatırken, başkent Paris’te çok sayıda metro istasyonu hizmet dışı bırakıldı.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, cuma akşamı yaptığı resmi açıklamada göstericilere itidal çağrısında bulunmuş, kişi haklarına ve kamu mallarına “saygı gösterilmesini” talep etmişti. Emniyet kaynakları ise cumartesi günü ülke genelinde yaklaşık 200 bin kişinin gösterilere katılmasının beklendiğini, bu kitlenin 40 bininin Paris’te yoğunlaşacağını öngörmüştü.

Lyon'da Kamu Binası Kundaklandı

Cumartesi günü Paris, Lyon ve Marsilya gibi metropollerde şiddet olaylarının dozu arttı. Yüzlerini maskelerle gizleyen göstericiler sokaklarda ateşler yakarken; işaret fişekleri ve havai fişekler fırlatarak barikatlar kurdu.

Lyon’da bir grup eylemci yerel turizm ofisini ateşe verdi. Çevrede konuşlanan kapüşonlu gruplar ise güvenlik güçlerine yabancı cisimler ve havan tipi havai fişeklerle saldırdı. Kısa sürede alevlere teslim olan binadaki yangına müdahale etmek isteyen itfaiye ekiplerinin, şiddet yanlısı gruplar tarafından engellendiği öne sürüldü. Bölge valiliğinden yapılan açıklamada, "Çok sayıda saldırgan odak, itfaiyecilerin turizm ofisindeki yangına güvenli bir şekilde müdahale etmesini engellemektedir" ifadesine yer verilerek güvenlik güçlerinin grupları dağıtmak üzere operasyon yürüttüğü kaydedildi.

Marsilya’da Belediye Binasına Baskın

Fransa’nın ikinci büyük kenti olan Marsilya’da ise protestocular, giriş kapısını kırarak belediye binasına zorla girdi. Olay yerindeki basın mensuplarının aktardığı bilgilere göre, içeri sızan eylemcilerden biri duvara anarşizmi simgeleyen “A” logosunu sprey boyayla çizdi. Güvenlik güçleri duruma kısa sürede müdahale etti.

Baskın sırasında bir göstericinin, 1789 Fransız Devrimi esnasındaki Bastille Hapishanesi baskınına atıfta bulunarak “Bastille’i ele geçiriyoruz!” diye bağırdığı duyuldu. Kentte ayrıca bir polis karakolu hedef alınarak camları kırıldı ve çevredeki bazı mağazalar yağmalandı.

Ekonomik ve Sosyal Bunalım Derinleşiyor

Toplumsal olayların ilk dalgası, geçtiğimiz ay Paris’in kuzeyindeki sosyo-ekonomik açıdan dezavantajlı banliyölerde yer alan liselerde başlamıştı. Öğretmen eksikliği ve okulların bakımsızlığına duyulan öfke; kısa sürede gelir adaletsizliğine, yetersiz kamu harcamalarına ve eğitim standartlarındaki düşüşe karşı ülke çapında kitlesel bir harekete dönüştü.

Bu gösteriler, Macron’un cumhurbaşkanlığı döneminin son virajına girdiği bir süreçte Fransa’yı ciddi bir siyasi tıkanıklıkla karşı karşıya bırakıyor. Siyaset uzmanları, Macron’un geride bırakacağı siyasi mirasın; kutuplaşmış bir seçmen kitlesi ve parçalanmış bir iç siyasi mimari tarafından şekillendirileceğini değerlendiriyor. Fransa’nın kamu maliyesini dengeleme konusunda uzun süredir yaşadığı yapısal sorunlar da bu vesileyle yeniden gündeme geldi. Yatırımcıların Fransız devlet tahvillerinden uzaklaşması, ülkenin borçlanma maliyetlerini son yirmi yılın en yüksek seviyesine tırmandırdı.

Başbakan Sébastien Lecornu, perşembe günü yaptığı açıklamada yetkililerin protestoların yaratabileceği güvenlik risklerinden derin endişe duyduğunu belirtti. Hükümet kanadı eylemleri körüklemekle sol görüşlü Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) hareketini suçlarken, LFI yönetimi bu iddiaları kesin bir dille reddetti. Başbakan Lecornu, ülkenin içinde bulunduğu genel ruh halini şu sözlerle özetledi: “Bu, ülkenin yorgun düştüğü bir dönem. Savaşlar, enflasyon ve satın alma gücüyle ilgili kronik sorunlar nedeniyle sürekli bir kriz ortamında yaşıyoruz.”