Terörsüz Türkiye için 12 maddelik teklif komisyondan geçti Son Haberler

Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısının oluşturulması amacıyla hazırlanan 12 maddelik Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Komisyonu'nda kabul edildi. 360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı'na sunulan teklifin komisyon görüşmeleri yaklaşık 18 saat sürdü. Teklifin tamamı üzerindeki görüşmelerin ardından maddeler tek tek ele alınarak komisyondaki süreç tamamlandı.

Düzenleme, PKK/KCK'nın ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi halinde uygulanacak hukuki süreci belirliyor. Kanunun uygulanabilmesi için güvenlik kurumlarınca yapılacak tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.

TEKLİF 12 MADDEDEN OLUŞUYOR

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi toplam 12 maddeden oluşuyor. Düzenlemede örgüt üyeliği ve örgüte yardım suçlarından devam eden soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine, kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazından silah teslimine kadar uygulanacak süreç ayrıntılı olarak düzenleniyor.

Teklif kapsamında ayrıca düzenlemenin uygulanmasını takip etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında yeni bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Düzenlemeden yararlanmak isteyen kişiler için başvuru süresi belirlenirken, kanun kapsamındaki görevleri yerine getiren kamu görevlileri ve diğer kişilere ilişkin hukuki, idari ve cezai sorumluluk hükümlerine de yer veriliyor.

1'İNCİ MADDE: KANUNUN KAPSAMINA GİREN SUÇLAR

Teklifin 1'inci maddesi kanunun amaç ve kapsamını belirliyor. Düzenleme; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarını kapsıyor.

Kanunun uygulanması için PKK/KCK'nın ve bağlantılı bütün oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolünde bulunan silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Güvenlik kurumlarının tespitinin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesinin ardından kararın Resmi Gazete'de yayımlanması öngörülüyor.

2'NCİ MADDE: ÖRGÜT VE KURUL TANIMLANIYOR

Teklifin 2'nci maddesinde kanun içerisinde kullanılan "örgüt" ve "Kurul" ifadelerinin kapsamı belirleniyor. Düzenlemedeki örgüt ifadesi PKK/KCK ile bu yapıya bağlı bütün oluşumları kapsıyor.

Kurul ifadesi ise kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek amacıyla teklifin 7'nci maddesi kapsamında oluşturulacak yapıyı ifade ediyor. Kanunun ilerleyen maddelerinde Kurula verilen izin, takip ve değerlendirme yetkileri söz konusu tanım üzerinden uygulanacak.

3'ÜNCÜ MADDE: SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMALAR ERTELENECEK

Teklifin 3'üncü maddesi devam eden soruşturma ve kovuşturmaların hangi şartlarla erteleneceğini düzenliyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar erteleme düzenlemesinin dışında bırakılıyor.

Kapsama giren diğer suçlarda üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenecek. Cezası 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet olan suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda ise erteleme süresi 10 yıl olacak. Erteleme süresi boyunca dava zamanaşımı işlemeyecek.

MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş ancak daha sonraki dönemde soruşturulması gündeme gelen ve kanun kapsamına giren suçlarda soruşturma başlatılması Kurulun iznine bağlı olacak. Düzenleme böylece yalnızca halen devam eden dosyalara değil, belirlenen tarihten önce işlenen ve sonradan soruşturma konusu olacak suçlara ilişkin de hüküm getiriyor.

4'ÜNCÜ MADDE: TUTUKLAMA VE ADLİ KONTROL YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK

Teklifin 4'üncü maddesi tutuklama ve adli kontrol tedbirleri ile istinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalara ilişkin uygulanacak yöntemi belirliyor. Erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol kararları yetkili yargı mercileri tarafından yeniden değerlendirilecek.

Yapılacak değerlendirmede gerekli şartların oluşması halinde tutuklama veya adli kontrol tedbirleri kaldırılabilecek. İstinaf veya temyiz incelemesinde bulunan ve düzenlemenin kapsamına giren dosyalar hakkında ise bozma kararı verilmesi öngörülüyor.

5'İNCİ MADDE: YENİDEN TERÖR SUÇU İŞLENİRSE ERTELEME KALKACAK

Teklifin 5'inci maddesine göre soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin verilen kararlar özel bir sisteme kaydedilecek. Erteleme dönemi içerisinde kişinin yeniden terör suçu işlemesi halinde daha önce verilen erteleme kararı kaldırılacak.

Erteleme kararının kaldırılmasının ardından ilgili soruşturma veya kovuşturmaya kaldığı yerden devam edilecek. Erteleme süresinin herhangi bir yeni terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise soruşturma aşamasındaki dosyalarda kovuşturmaya yer olmadığına, dava aşamasındaki dosyalarda ise davanın düşmesine karar verilecek.

6'NCI MADDE: KESİNLEŞEN CEZALARIN İNFAZI ERTELENECEK

Teklifin 6'ncı maddesi kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının infazına ilişkin düzenlemeler içeriyor. Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan hüküm giyenler ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan kişiler düzenlemenin dışında tutuluyor.

Kapsamdaki diğer suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen kişilerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle ertelenecek. Toplam cezası 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunanların cezalarının infazında ise 10 yıllık erteleme süresi uygulanacak. İnfazın ertelenmesine ilişkin kararı infaz hakimi verecek.

Erteleme dönemi içerisinde yeniden terör suçu işleyen kişinin infaz ertelemesi kaldırılacak ve cezanın infazına devam edilecek. Belirlenen erteleme süresinin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması halinde ise verilen ceza infaz edilmiş sayılacak.

7'NCİ MADDE: CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI BAŞKANLIĞINDA KURUL OLUŞTURULACAK

Teklifin 7'nci maddesi kanunun uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmek amacıyla yeni bir Kurul oluşturulmasını öngörüyor. Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek.

Kurulda Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. İhtiyaç duyulması halinde Kurul bünyesinde alt komisyonlar oluşturulabilecek, gerekli görülen kamu kurumlarının temsilcileri ile diğer kişiler de toplantılara davet edilebilecek.

8'İNCİ MADDE: SİLAH VE MÜHİMMAT TESLİMİ KAYIT ALTINA ALINACAK

Teklifin 8'inci maddesinde örgüt mensuplarının elindeki silah, mühimmat ve diğer malzemelerin teslim süreci düzenleniyor. Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberlerinde getirdiği veya sahip olduklarını beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Teslim edilen silah ve diğer malzemelerin hangi yöntemle kayıt altına alınacağı ile sonrasında uygulanacak işlemlerin usul ve esasları ayrıca belirlenecek. Düzenlemeye göre söz konusu esaslar güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından hazırlanacak.

9'UNCU MADDE: BAŞVURU İÇİN 6 AY SÜRE VERİLECEK

Teklifin 9'uncu maddesi düzenlemeden yararlanmak isteyen kişilerin başvuru süresini belirliyor. Milli Güvenlik Kurulu kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından 6 aylık başvuru süreci başlayacak.

Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen kişiler, 6 aylık süre içerisinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı olarak başvurabilecek. Düzenleme kapsamındaki hukuki işlemler yapılan başvuruların ardından yürütülecek.

10'UNCU MADDE: KAMU KURUMLARININ GÖREVLERİ BELİRLENİYOR

Teklifin 10'uncu maddesi kamu kurum ve kuruluşlarının kanunun uygulanması kapsamındaki görev ve sorumluluklarını düzenliyor. Kanunla verilen görevlerin ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından ivedilikle yerine getirilmesi öngörülüyor.

Kanunun amaç ve faaliyetleri doğrultusunda kendilerine verilen görevleri yerine getiren kişilerin söz konusu görevler nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı da hüküm altına alınıyor. Düzenleme, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri başta olmak üzere kanun kapsamında görev üstlenen kişilere yönelik yasal güvence içeriyor.

11'İNCİ MADDE: YÜRÜRLÜK HÜKMÜ DÜZENLENİYOR

Teklifin 11'inci maddesinde kanunun yürürlüğüne ilişkin hükümlere yer veriliyor. Düzenlemenin TBMM Genel Kurulu'ndaki yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesine ilişkin esas söz konusu madde kapsamında belirleniyor.

Komisyonda kabul edilen teklif henüz kanunlaşmış değil. Yasama sürecinin tamamlanması için teklifin TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.

12'NCİ MADDE: YÜRÜTME HÜKMÜ YER ALIYOR

12'nci ve son madde kanunun yürütülmesine ilişkin hükmü düzenliyor. Teklifin Genel Kurul tarafından kabul edilerek kanunlaşması halinde düzenlemelerin yürütülmesine ilişkin yetki söz konusu madde doğrultusunda kullanılacak.

Teklifin son iki maddesiyle yürürlük ve yürütme hükümleri tamamlanırken, ilk 10 maddede kanunun kapsamı, uygulanacak yargısal işlemler, infaz ertelemeleri, Kurulun yapısı, silah teslimi, başvurular ve kamu kurumlarının sorumlulukları ayrıntılı şekilde düzenleniyor.

KASTEN ÖLDÜRME SUÇUNA İSTİSNA GETİRİLDİ

Teklifte örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu için özel bir istisna bulunuyor. Söz konusu suçtan yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyetler, teklif kapsamında öngörülen erteleme hükümlerinden yararlanamayacak.

1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da aynı şekilde düzenleme kapsamının dışında tutuluyor. Teklifte soruşturma, kovuşturma ve infaz ertelemesinin uygulanacağı suçlar ile kapsam dışında kalan suçlar ayrı hükümlerle belirleniyor.

ERTELEME SÜRELERİ 5 VE 10 YIL OLACAK

Teklifte hem devam eden soruşturma ve kovuşturmalar hem de kesinleşmiş mahkumiyetler açısından cezanın ağırlığına göre iki ayrı süre öngörülüyor. Üst sınırı veya toplam cezası 15 yıl ve altında bulunan kapsamdaki dosyalarda 5 yıllık erteleme uygulanırken, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunan kapsamdaki dosyalarda süre 10 yıl olacak.

Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi halinde düzenlemenin sağladığı erteleme sona erecek. Yeni bir terör suçu işlenmeden sürenin tamamlanması halinde devam eden dosyalarda kovuşturmaya yer olmadığı veya davanın düşmesi, kesinleşmiş mahkumiyetlerde ise cezanın infaz edilmiş sayılması gündeme gelecek.

UYGULAMA İÇİN MGK KARARI GEREKECEK

12 maddelik düzenlemenin uygulanması doğrudan kanunun yürürlüğe girmesiyle başlamayacak. PKK/KCK'nın ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin öncelikle güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.

Güvenlik kurumlarının tespitinin ardından Milli Güvenlik Kurulunun teyit kararı vermesi ve söz konusu kararın Resmi Gazete'de yayımlanması şartı aranacak. Düzenlemeden yararlanmak isteyenler için öngörülen 6 aylık başvuru süresi de MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından başlayacak.

18 SAATLİK GÖRÜŞMENİN ARDINDAN KOMİSYONDA KABUL EDİLDİ

TBMM Adalet Komisyonu'nda teklifin tamamı ve maddeleri üzerinde yapılan görüşmeler yaklaşık 18 saat sürdü. Maddelerin tek tek ele alınmasının ardından 12 maddelik Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi komisyonda kabul edildi.

Adalet Komisyonu aşamasının tamamlanmasıyla teklifin yasama sürecindeki bir sonraki durağı TBMM Genel Kurulu olacak. Teklifin Genel Kurul'da görüşülerek kabul edilmesi halinde kanunlaşma süreci devam edecek.

GÖZLER TBMM GENEL KURULU'NDA

Adalet Komisyonu'ndan geçen 12 maddelik teklifin bundan sonraki aşaması TBMM Genel Kurulu olacak. Genel Kurul görüşmelerinde teklifin maddeleri milletvekillerinin oyuna sunulacak ve kabul edilmesi halinde yasama sürecinde bir sonraki aşamaya geçilecek.

Komisyondaki yaklaşık 18 saatlik görüşmelerin tamamlanmasıyla teklif açısından Adalet Komisyonu süreci sona erdi. Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin hukuki düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için teklifin Genel Kurul aşamasını da tamamlaması gerekiyor.