TEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor?

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekip Avdagiç yine gündemde. Daha önce vatandaşın TEMU’dan yaptığı alışverişlerdeki 30 Euro’luk gümrük vergisi avantajını yasaklatmayı marifet sayan Avdagiç, bu sefer de yurt dışı seyahatlere taktı. Avdagiç, yurt dışına çıkanların yoğun alışveriş yaptığını, bunun yurt içine kaydırılması gerektiğini savundu.

Elbette yine büyük tepki topladı. Dünyanın en büyük ticaret odasının makam koltuğunda oturan Avdagiç, üyelerinin hakkını vatandaşın kıt kanaat imkanlarını yasaklayarak savunmaya çalışıyor.

Oysa yönettiği kurum milyarlarca liralık bir maddi güce sahip.

Peki Avdagiç bunu nasıl kullanıyor?

İşte Avdagiç’e başında bulunduğu kurumun içinden de bu soru geliyor. Nitekim İTO’nun yeni bütçesinin görüşüldüğü 26 Aralık 2025 günü yapılan olağanüstü meclis toplantısında bazı üyeler dikkat çeken kimi de harcamaları sormuştu. Toplantıyı daha önce yazmıştım.

Özellikle ‘hediyelik’ başlığı altında 30 milyon 598 bin lira, ‘garson hizmetleri’ için 12 milyon 121 bin lira, Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı’na (TUGEV) 90 milyon 825 bin lira verilmesi gündem olmuştu.

Şimdi en çok merak edilen konuya geldi sıra. İTO’nun milyarlık bütçesine…

İTO’nun 800 bine yakın üyesinden ne kadar aidat topladığı ve nerelere aktardığı yıllardır tartışılır. Lakin, normalde kamuya açık olması gereken bütçe kalemlerine ulaşmak mümkün olmuyor.

İlk kez kalem kalem bu bütçe ortaya çıktı. On binlerce tüccar adeta nefes alsa İTO’ya para ödüyor. Yani TEMU’ya, vizeye kafayı takarak tüccarı şu zor ekonomik koşullarda rahatlatacağını düşünen Şekip Bey’in oturduğu koltuğun değeri milyarlarca lirayı buluyor.

Detaylıca inceleyelim şimdi…

***

İTO’nun 2026 yılı bütçesi yaklaşık 7 milyar lira. Geçen yıl bu rakam 5 milyar 832 milyon 778 bin 928 liraydı.

Bütçenin gelir hanesindeki bazı detaylar şöyle:

* İTO’nun asıl gelir kalemi munzam aidatlar. Üye olan her şirket, ticari bilanço karından binde 5 oranında İTO’ya ödeme yapmak zorunda. İTO üyelerinin isyan ettiği ödeme de bu zaten. Ne olursa olsun ‘haraç’ gibi bilançodan otomatik kesinti yapılıyor. Munzam aidattan geçen yıl 2 milyar 655 milyon 300 bin lira gelir topladı.

* İkinci gelir kalemi yıllık aidatlar. Buradan gelen para da 996 milyon 85 bin lira. Odaya kayıt ücretleri ise 117 milyon 266 bin 398 lira.

* Yapılan hizmetler karşılığında elde edilen gelir 930 milyon 695 bin 145 lira. Belge bedelleri 77 milyon 525 bin 810 lira. Faiz vb. geliri de 899 milyon 60 bin lira.

Şu ‘yapılan hizmetler’ karşılığı elde edilen gelirin alt kalemlerinde yok yok!

Mesela; Kayıt ve tescillerden 35 milyon 181 bin lira toplandı. Bunun 31 milyon 713 bin lirası internetten yapılanlar. Ticaret sicil hizmetleri için alınan paranın toplamı da 278 milyon 724 bin 792 lira. Yani şirket kurma, şirket türünü değiştirme, bölünme veya pay devirleri yapma vb. işlemler için İTO’ya yapılan ödemeler. Sermaye artırımı yapanlar 2025’te 25 milyon 723 bin lira ödedi. Defter tasdik için ödenen de 74 milyon 115 bin lira.

Böyle o kadar fazla gelir kalemi var ki. İş makinesi tescili için 22 milyon 486 bin lira, dış ticaret belgesi almak için de 35 milyon 766 bin lira ödendi 2025’te.

Gelelim harcamalara…

Seyahat giderleri dikkat çekenlerin başında geliyor. İTO yurt dışı seyahatler için geçen yıl 95 milyon 465 bin 508 lira harcadı. Bunun yaklaşık 22 milyon lirası İTO yöneticilerinin uçak bileti ve otel masrafı.

İTO’nun kendi içinde yaptığı toplantıların maliyeti ne kadar biliyor musunuz? Tam 53 milyon 3010 bin 579 lira. Bunun 12 milyon 221 bin lirası yiyecek-içecek servis eden garsonlara yapılan harcama. Toplantıdaki ikramlar için de 9 milyon 145 bin lira ödendi.

Bütçede dikkat çeken bir başka konu ise İTO üyelerinden toplanan paraların dağıtıldığı başka kurum ve kuruluşlar. Onlar da şöyle:

* TOBB’a ödenecek para 353 milyon 487 bin 908 lira.

* Ticaret Bakanlığı’na ‘İç ticaret hizmetleri geliştirme payı’ olarak ödenecek miktar 54 milyon lira.

* TOBB Personeli Sigorta ve Emekli Sandığı payı 162 milyon 42 bin lira.

* İstanbul Kalkınma Ajansı payı 21 milyon 739 bin lira.

* Dış Ekonomik İlişkiler (DEİK) payı 22 milyon 92 bin lira.

Bütçede ayrıca göze bakan bir harcama daha var. İTO’nun kurduğu İstanbul Ticaret Üniversitesi’ne 371 milyon 676 bin 690 lira aktarıldı. Kimi üyeler her yıl milyonlarca liranın özel bir üniversiteye neden aktarıldığını tartışıyor. Yani esasında sordukları şey, başka üniversiteye giremeyen birilerinin çocuklarına diploma dağıtmak için tüccarın parasının harcanıp harcanmadığı.