Tek bir metal dünya ekonomisini alt üst etti: Avrupa acil korumaya aldı Sözcü Gazetesi

2 yıl süren arz fazlası ve sert fiyat düşüşlerinin ardından küresel lityum piyasası yön değiştiriyor. Analistler, 2026 itibarıyla piyasada ciddi bir açık beklerken; talebin itici gücü bu kez elektrikli araçlar değil, devasa enerji depolama sistemleri ve yapay zeka altyapıları oluyor.

Küresel emtia piyasalarında lityum, stratejik önemini yeniden kazanıyor. 2022'deki fiyat rekorlarının ardından gelen agresif üretim artışı, 2023-2024 döneminde piyasayı büyük bir arz fazlasıyla baş başa bırakmıştı. 

Asya piyasalarında lityum karbonat fiyatlarının dip seviyeleri gördüğü bu süreç, 2025 itibarıyla yerini yeni bir dengeye bıraktı. Ancak bu kez piyasayı yönlendiren dinamik değişti. Çin'in enerji sektörü reformları, lityumun artık sadece "elektrikli araç metali" olmadığını kanıtlar nitelikte. Bina tipi enerji depolama sistemleri (ESS) ve dijital ekonominin altyapı ihtiyacı, talebin yeni motoru haline geldi.

ENERJİ DEPOLAMA, ELEKTRİKLİ OTOMOBİLLERİ SOLLADI 

Veriler, sektördeki yapısal değişimi net bir şekilde ortaya koyuyor. Çin, sadece 2025 yılının ilk on ayında yaklaşık 66 milyar dolarlık enerji depolama sistemi ihraç ederek, elektrikli araç ihracat rakamlarını geride bıraktı. Bu, sektör tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Bu talep patlaması, veri merkezlerinin artan inşasıyla da destekleniyor. Yapay zeka kümeleri ve bulut altyapıları, kesintisiz güç için devasa pil sistemlerine ihtiyaç duyuyor; bu da lityum üzerindeki baskıyı artırıyor.

2026 BEKLENTİSİ: ARZ FAZLASINDAN AÇIĞA GEÇİŞ

Piyasa analistleri, mevcut 61.000 tonluk arz fazlasının hızla eriyeceği ve 2026'da yerini açığa bırakacağı konusunda uyarıyor.

Morgan Stanley: 2026 yılında 80.000 ton lityum karbonat açığı öngörüyor.

UBS: Daha ılımlı bir tahminle 22.000 tonluk bir açık bekliyor.

Küresel talebin %17-30 oranında artması beklenirken, arz tarafındaki artışın bu hıza yetişemeyeceği tahmin ediliyor. Nitekim fiyatlar şimdiden tepki verdi: Haziran 2025'te dip yapan lityum karbonat fiyatları, Guangzhou Borsası'nda %130'dan fazla artış gösterdi.

AVRUPA 'ÖNCELİKLİ KRİTİK HAMMADDE' LİSTESİNE ALDI 

Piyasadaki bu değişim, tedarik zincirlerinde Çin'e bağımlılığı azaltmak isteyen Avrupa'da da yakından izleniyor. AB Komisyonu, lityumu 2026-2030 dönemi için "öncelikli kritik hammadde" listesine alırken; Almanya ve Fransa geri dönüşüm ve rafineri yatırımlarına hız verdi.