TDK nın 2025 kelimesi dijital vicdan oldu; Hiçbir şey çağrıştırmıyor, dil hatası yapılıyor eleştirisi

Türk Dil Kurumu’nun (TDK) halk oylamasıyla 2025 yılının kelimesi olarak belirlediği "dijital vicdan" ifadesi, kökeni ve anlamı üzerinden eleştirildi. Türk Dil Derneği kurucularından Sevgi Özel, "Dijital vicdan dediğiniz zaman hiçbir anlamı yok" derken, Prof. Dr. Mehmet Mahur Tulum da "Bu bir kelime değil, kelime grubudur. TDK dil hatası yapıyor" dedi.

Türk Dil Kurumu (TDK), Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) işbirliğiyle yürütülen "2025 Yılının Kelimesi/Kavramı" çalışması kapsamında 5 kelime/kavramı halk oylamasına açtı. "Dijital vicdan, vicdani körlük, çorak, eylemsiz merhamet ve tek tipleşme" seçenekleri arasında en çok oyu "dijital vicdan" aldı.

Seçimin ardından "dijital vicdan" ifadesinin kökeni ve anlamı tartışma konusu oldu. Cumhuriyet’e Türk Dil Derneği kurucularından Sevgi Özel, "Dijital vicdan nedir? Anlaşılması son derece zor. Dijital vicdan dediğiniz zaman hiçbir anlamı yok. Hiçbir şey çağrıştırmıyor" dedi. Özel ayrıca, "Türk Dil Kurumu birlikte çalıştığı kurumlarla birlikte önerisini doğru sunmayarak doğru olmayan da bir sonuca ulaşmış. Çok mantıklı, akıl açıcı, vicdanı rahatlatıcı bir tamlama değil. Toplumu tamamen yanlış yönlendirme. Dilbilimsel açıdan baktığımızda dil mantığına uymayan, doğru olmayan bir yönlendirme" ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Mehmet Mahur Tulum da "dijital vicdan"ın "bir kelime değil, kelime grubudur" diyerek, "Bunu yılın kelimesi olarak ilan ettiler. Türk Dil Kurumu’na hiç yakışmıyor. Türk Dil Kurumu dil hatası yapıyor" değerlendirmesinde bulundu. Tulum, "Şeref, vicdan gibi kavramlar sayılabilir, ölçülebilir kavramlar değiller. ‘Vicdan’ soyut bir kavramdır" diyerek, iki kelimenin bir araya getirilmesinin "semantik açıdan" sorunlu olduğunu söyledi.