Tarımda teşvik ve fonların rotası belli oldu

Türkiye'de tarım sektörü 2026 yılına güçlü bir destek dalgasıyla girdi. Artan gıda talebi, iklim değişikliği ve üretim maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle tarım artık yalnızca bir üretim alanı değil, aynı zamanda stratejik bir ekonomi başlığı olarak görülüyor. Bu nedenle devlet destekleri, uluslararası fonlar ve teknoloji hibeleri aynı anda devreye alınarak üretimin güçlendirilmesi hedefleniyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın klasik destek ödemeleri sürerken, Avrupa Birliği kırsal kalkınma fonları, TÜBİTAK'ın teknoloji hibeleri ve KOSGEB'in girişim destekleri de çiftçi ve tarım girişimcileri için önemli bir finansman kanalı oluşturuyor.

168 MİLYARA ÇIKTI
2026 yılı için tarımsal destek bütçesi önemli ölçüde artırılarak yaklaşık 168 milyar liraya çıkarıldı. Bu bütçe bitkisel üretim, hayvancılık, sulama yatırımları, kırsal kalkınma projeleri ve tarım teknolojileri alanlarında kullanılacak. Yeni destek modelinde özellikle stratejik ürünlerde üretimi artırmak için farklı katsayılar uygulanıyor. Bu sayede ayçiçeği, pamuk, mısır, bakliyat ve buğday gibi ürünlerde üreticiye verilen destek miktarı artırılıyor ve üretim planlaması güçlendiriliyor.

YÜZDE 75'E KADAR HİBE
Tarım politikalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise işlenmeyen tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması oldu. Uzun süredir boş kalan ya da üretim dışı bırakılan arazilerin tekrar tarıma dahil edilmesi için çiftçilere tohum, fide ve üretim girdilerinde yüzde 75'e kadar hibe desteği verilecek. Bu program özellikle küçük üreticileri yeniden üretime döndürmeyi ve tarımsal üretim alanlarının genişletilmesini hedefliyor.

ÖZEL FON OLUŞTURULDU
Türkiye'de tarıma yönelik en önemli uluslararası finansman kaynaklarından biri de Avrupa Birliği destekleri. 2021-2027 dönemini kapsayan IPARD III Programı kapsamında Türkiye'de kırsal kalkınma yatırımları için yaklaşık 430 milyon euroluk bir fon oluşturuldu. Bu program çerçevesinde hayvancılık yatırımları, gıda işleme tesisleri, soğuk hava depoları, kırsal turizm projeleri ve yenilenebilir enerji yatırımları için yüksek oranlı hibeler veriliyor. Program kapsamında bu yıl açıklanan çağrılarla çok sayıda projeye milyarlarca liralık yatırım desteği sağlanması planlanıyor.

YÜKSEK TEKNOLOJİYE ÖZEL DESTEK
Tarım artık teknolojiyle iç içe ilerleyen bir sektör olduğu için araştırma ve inovasyon destekleri de hızla artıyor. TÜBİTAK, akıllı tarım teknolojileri, biyoteknoloji, hassas tarım uygulamaları ve verimlilik artıran projeler için Ar-Ge hibeleri sunuyor. Özellikle sensör sistemleri, yapay zekâ destekli tarım uygulamaları, akıllı sulama sistemleri ve yeni tohum teknolojileri geliştiren girişimler bu desteklerden yararlanabiliyor. Bazı programlarda proje bütçesinin yüzde 75'ine kadar hibe verilebiliyor.

GİRİŞİMCİ DE UNUTULMADI
Tarım alanında yeni iş kurmak isteyen girişimciler için KOSGEB destekleri de önemli bir finansman kaynağı haline geldi. Girişimci Destek Programı kapsamında tarım teknolojileri, gıda işleme yatırımları, kırsal üretim tesisleri ve tarım makineleri üretimi gibi alanlarda faaliyet gösteren yeni işletmelere yüksek oranlı hibeler ve faizsiz finansman imkânları sağlanıyor. Genç ve kadın girişimcilere ise ek destekler veriliyor. Hayvancılık tarafında da üretimi artırmaya yönelik yeni teşvikler devreye alındı. Küçük aile işletmelerini desteklemek ve üretimin kırsalda sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla hayvan başına verilen destekler artırıldı. Ayrıca genç yetiştiriciler ve kadın üreticiler için ilave teşvikler uygulanmaya başlandı.

HESAPLARA YATIYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan son ödeme kapsamında ise 12.3 milyar liralık tarımsal destek ödemesi çiftçilerin hesaplarına aktarılmaya başlandı. Bu ödeme, üretim destekleri kapsamında yıl içinde yapılacak ödemelerin ilk bölümlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

REKOR KAR BUĞDAYA CAN SUYU OLACAK
Türkiye'de geçen yıl kuraklık nedeniyle zor günler yaşayan buğday üretiminde bu sezon umut yeniden yeşerdi. Özellikle Güneydoğu Anadolu'da uzun yıllardan sonra kış aylarında etkili olan yoğun kar ve yağışlar, toprağın suya doymasını sağladı. Uzmanlara göre bu yağışlar, 2026 hasadı için güçlü bir rekolte ihtimalini gündeme getirdi. Geçen yıl Türkiye'de buğday üretimi kuraklığın etkisiyle yaklaşık yüzde 14 düşerek 17.9 milyon tona kadar gerilemişti. Ancak bu yıl kış mevsiminde gelen yağışlar tabloyu değiştirdi. Türkiye'nin önemli tahıl üretim merkezlerinden olan Güneydoğu Anadolu'da toprak nemi hızla yükselirken çiftçiler yeni sezona daha umutlu bakıyor.

URFA'DA 58 YILIN EN YOĞUN KARI
Şanlıurfa'da bu yıl etkili olan kar yağışı meteoroloji kayıtlarına göre son yılların en dikkat çekici seviyesine ulaştı. Karaköprü başta olmak üzere birçok ilçede kar kalınlığı 30 santimetreyi aşarken, kentte 1968'den bu yana görülen en yoğun kar yağışı yaşandı. Normalde karın nadir görüldüğü Urfa'da günlerce yerde kalan kar örtüsü, özellikle buğday tarlaları için adeta doğal bir su deposu oluşturdu. Uzmanlar karın buğday için en değerli yağış türlerinden biri olduğunu vurguluyor. Kar yavaş eridiği için toprağa dengeli şekilde su bırakıyor ve yeraltı su rezervlerini besliyor. Bu durum özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde verimi doğrudan etkiliyor. Benzer bir tablo Gaziantep'te de yaşandı. Meteoroloji verilerine göre şehirde 1 Ekim–Şubat döneminde metrekareye düşen yağış miktarı 165 kilogramdan 413 kilograma çıktı. Yağış miktarının iki katından fazla artması hem tarım arazilerinde hem de barajlarda ciddi rahatlama yarattı. Tarım uzmanlarına göre bu yağışlar sadece buğday için değil, arpa ve mercimek gibi diğer tahıllar için de güçlü bir üretim sezonunun kapısını aralayabilir.

ÇİFTÇİLER UMUTLU
Bölgedeki üreticiler, özellikle kış aylarında gelen kar ve yağmurun tarlaları canlandırdığını belirtiyor. Toprakta yeterli nem oluşması sayesinde buğdayın kök gelişiminin güçlendiğini söyleyen çiftçiler, bahar aylarında da dengeli yağışların sürmesi halinde 2026 sezonunda yüksek verim bekliyor.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin