Taliban silahlarla kovduğu ABD yi minerallerle yeniden ülkeye çağrıyor Sözcü Gazetesi

Afganistan'daki Taliban hükümeti, uygulanan uluslararası yaptırımlardan muafiyet elde etmek ve dondurulan finansal varlıklarına erişim sağlamak amacıyla Trump yönetimine maden kaynaklarına erişim teklifinde bulundu.

ABD öncülüğündeki NATO güçlerinin çekilmesinin ve yönetimin el değiştirmesinin üzerinden beş yıl geçerken, Kabil yönetimi diplomatik temaslarını ve uluslararası yatırım arayışlarını artırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, söz konusu çekilme sürecini "ülkemiz tarihinin en utanç verici anı" olarak nitelendirmişti.

Kabil'deki makamında Financial Times'a açıklamalarda bulunan Taliban Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, ABD'nin madencilik, altyapı, tarım ve ticaret gibi sektörlerdeki yatırımlarını "büyük bir memnuniyetle" karşılayacaklarını belirtti.

Muttaki, "Afganistan ile ABD arasındaki ilişkiler son 20 yıllık savaşın merceğinden değil, gelecekteki iş birliği temelinde değerlendirilmelidir. Ekonomi politikamız açıktır" ifadelerini kullandı.

Muttaki, bu teklifin doğrudan Beyaz Saray'a iletilip iletilmediği konusunda ise açıklamada bulunmadı.

ABD ve eski Batı destekli Afgan hükümeti tarafından gerçekleştirilen jeolojik araştırmalar, ülkenin bakır, demir cevheri, niyobyum, kobalt, altın ve lityum dahil olmak üzere en az 1 trilyon dolar değerinde işlenmemiş maden rezervine sahip olduğunu gösteriyor.

Taliban, 2021 yılından bu yana Çin ve İran gibi ülkelerle altın, değerli taşlar ve çelik üretiminde kullanılan kromit madenciliği alanında 7 milyar doları aşan yatırım anlaşmaları duyurdu.

NATO savaşının sona ermesinin ardından ülkenin daha güvenli olduğu belirtilse de Afganistan'da 14 milyondan fazla kişinin şiddetli açlıkla karşı karşıya.

Taliban'ın ağır şeriat hukuku uygulamaları ile kadın ve kız çocuklarının eğitim, iş ve kamu hayatına katılımına getirdiği kısıtlamalar uluslararası toplumun tepkisini çekti.

Geçen yıl Uluslararası Ceza Mahkemesi örgüt lideri Hibetullah Ahundzade hakkında toplumsal cinsiyet odaklı zulüm iddiasıyla tutuklama emri çıkardı.

Birleşmiş Milletler uzmanları ise bu ay yaptıkları uyarıda, özellikle kadın ve kız çocuklarına yönelik insan haklarının sağlanmasında ilerleme sağlanmadan Taliban yönetiminin normalleştirilmesine yönelik adımlar atılmaması gerektiğini vurguladı.

Yabancı diplomatlar, potansiyel yatırımcıların Muttaki dahil üst düzey Taliban yetkililerine yönelik BM ve Batı yaptırımlarını dikkate almak zorunda kalacağını ve finansal akışların rejimi cesaretlendirebileceğini ifade ediyor.

Buna rağmen Kabil, son bir yılda diplomatik izolasyondan çıkış sinyalleri veriyor. Çin, Hindistan, İran, Katar ve bazı Orta Asya ülkeleri temsilcileri ağırlarken; geçen yıl Taliban'ı tanıyan Rusya, Mayıs ayında askeri iş birliği anlaşması imzaladı.

AB ise Haziran ayında olası göçmen iadelerini görüşmek üzere Taliban yetkililerini Brüksel'de ağırladı. German yetkililer de benzer görüşmeler yapmayı önerdi.

Taliban yönetimi, bu girişimlerin yaptırımların kaldırılmasına ve yurt dışındaki dondurulmuş varlıkların iadesine katkı sağlamasını hedefliyor.

Afganistan Merkez Bankası verilerine göre, 7 milyar doları ABD'de olmak üzere toplam 9,5 milyar dolarlık rezerv yurt dışında bulunuyor.

ABD, 2022 yılında bu varlıkların 3,5 milyar dolarlık kısmını (faizlerle birlikte günümüzde 4 milyar doları aşan) doğrudan Taliban'a fayda sağlamadan finansal istikrarı desteklemek amacıyla İsviçre merkezli "Afgan Fonu"na aktarmıştı.

Muttaki, "Hiçbir birey, hükümet veya kurum Afgan halkının varlıklarını bir siyasi baskı aracı olarak kullanmamalıdır" şeklinde konuştu.