Sonbahar bitmeden kış kapıda! Uzman isim gün gün anlattı, yağış için tarih verdi… ‘La Nina senaryoları devrede’

Geçtiğimiz hafta sonu, yurtta bazı illerde kış mevsimi henüz gelmeden kar yağışı görüldü. Özellikle yüksek kesimlerde sıcaklıkların ani düşmesiyle etkili olan kar yağışı, günlük yaşamı olumsuz etkilerken ulaşımda da aksamalara yol açtı.
Sivas’ta iki gün boyunca aralıklarla süren yağış, kırsal bölgelerde ulaşımı durma noktasına getirdi; kent genelinde 46 yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapandı. Şırnak’ın Beytüşşebap ilçesinde ise yoğun kar nedeniyle 6 köy yolu kapanırken, Muş’ta yüksek kesimlerde etkili olan kar ve tipinin yol açtığı olumsuz koşullar 14 köy yolunun ulaşıma kapanmasına neden oldu.
Yaşanan bu erken kar sürprizi aslında tamamen öngörülemez değildi. Meteoroloji uzmanı Dr. Güven Özdemir ile en son 8 Kasım’da konuştuğumda mini bir “kış provası” beklendiğini ve asıl kar yağışının kasım sonunda gerçekleşmesinin öngörüldüğünü belirtmişti. Ancak hava koşullarındaki ani değişim, bu öngörüyü yaklaşık 7-10 gün öne çekti.

KIŞ PROVASI NEDEN BEKLENENDEN ÖNCE GERÇEKLEŞTİ? 
Bu sorumu Dr. Güven Özdemir şu şekilde açıkladı: “Kış provası öngörüsünde işaret edilen tarih aralığı kasım ayının son haftasıydı. Ancak hava koşullarındaki değişkenlikler, yüksek ve alçak basınç sistemlerinin etkisiyle bu durumu öne çekti. Ani sıcaklık artışları ve düşüşleri, orta enlemlerdeki jet akımlarıyla birleşince soğuk hava öne çekildi ve kasım ortasında kar yağışı görüldü. Jet akımlarındaki yavaşlamalar, soğuk havanın orta enlemlere sarkmasına yol açtı ve kar provası 7-10 gün erken gerçekleşti.”

‘KAR YAĞIŞINI KIŞ MEVSİMİNİN HIZLI BAŞLAMASI OLARAK DEĞERLENDİREBİLİRİZ’

Dr. Güven Özdemir, özellikle Sivas başta olmak üzere yüksek kesimlerde görülen kar yağışlarının mevsim dışı olmadığını vurgulayarak, “Bu durumu kış mevsiminin hızlı başlaması olarak değerlendirebiliriz” ifadelerini kullandı.
Yağışlardan sonra kamuoyunda sık sık sorulan “Kış sert mi geçecek?” sorusuna da açıklık getiren Dr. Özdemir, erken karın tek başına belirleyici olmadığını söyledi: “Bu noktada yanılmamak lazım. Erken kar yağışı, kışın sert geçeceği anlamına gelmiyor.”
‘BU YIL SİSTEM BİRAZ DAHA DEĞİŞKEN’
Ancak bu yıl atmosferin geçmiş yıllara göre daha değişken olduğunun altını çizen uzman isim, “Kuzeydeki soğuk ataklar daha çabuk tetikleniyor. Sıcak-soğuk geçişleri daha keskin yaşanıyor. Yağış rejimleri hızlı değişiyor; yüksek kesimlerde karla karışık yağmur bir anda kara dönebiliyor. Bu yıl sistem biraz daha değişken bir karakter sergiliyor” diye konuştu.

BU HAFTA HAVA NASIL OLACAK?
Dr. Güven Özdemir’e göre kuzeyli rüzgârların yerini bu kez güneyli rüzgârlar aldı: “Şu an rüzgâr dönüşleri Afrika’nın kuzeyinde seyrediyor ve bu da Afrika kökenli sıcak havanın ülkemize taşınmasına neden oluyor. Lodos kuvvetli esmeye başladı ve devam edecek.”
Bu değişimle birlikte sıcaklıklarda genel bir artış beklediklerini aktaran Dr. Özdemir, “Önümüzdeki birkaç gün ılık ve kuru bir hava göreceğiz. Gündüz sıcaklıklarının 22-23 derece civarında olmasını bekliyorum. Kasım ayı için oldukça iyi seviyeler. Bu hafta boyunca yurtta yağış beklentisi düşük. Marmara dâhil yurdun büyük bölümünde yağış beklemiyorum. Ancak atmosfer bu dönemde değişken olduğu için yer yer kısa süreli ve lokal yağış geçişleri olabilir ama baskın bir sistem olmayacak” şeklinde konuştu.

24 KASIM VE SONRASINA DİKKAT!
Dr. Güven Özdemir, kısa süreli ılık havanın ardından Türkiye’nin yeniden soğuk hava dalgasının etkisine gireceğini açıkladı. Dr. Özdemir’e göre 24 Kasım’dan sonra sıcaklıklarda belirgin bir düşüş yaşanacak. Gündüz sıcaklıkları 18 dereceye, gece sıcaklıkları ise 12 dereceye kadar inecek.
Dr. Özdemir, özellikle 27-28 Kasım’ın yakından takip ettikleri bir dönem olduğunu belirterek, “Bu tarih aralığında yağış bekliyoruz. 27’siyle birlikte gündüz sıcaklıkları 13 dereceye, gece sıcaklıkları ise 8 dereceye kadar düşecek. Bölgeden bölgeye farklılık göstermekle birlikte, batıdan İç Anadolu’ya ve Doğu Anadolu’ya doğru gidildikçe sıcaklıklar daha da düşecek. Hatta beklediğimizden daha soğuk bir tabloyla da karşılaşabiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
Bu süreçte kombisini henüz yakmayanların hazırlıklı olması gerektiğini söyleyen uzman isim, İstanbul için de herkesin beklediği müjdeyi verdi: “İstanbul’da da yağış olasılığı yüksek.”

İSTANBUL BARAJLARI ALARM VERİYOR: 50 GÜNLÜK SU KALDI! BU YIL MEGAKENT KAR YAĞIŞI ALACAK MI?
İstanbul’da yağışların uzun süredir yetersiz kalması barajlardaki doluluk oranını kritik seviyeye çekti. Kentte doluluk oranı yüzde 25 sınırının altına düşerken, su rezervlerindeki hızlı gerileme endişeleri artırdı. CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen pazartesi günü mevcut tabloya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “İstanbul’un yaklaşık 50 günlük suyu kaldı” uyarısında bulundu.
Barajları artıracak ana unsur yağmur elbette, ancak kar yağışı da çok büyük bir etken. Kar, yağış rejimine daha uzun bir süreye yayılan su katkısı sağlıyor ve eridikçe barajları besliyor. Peki bu yıl İstanbul kar yağışı alacak mı?
Dr. Güven Özdemir, “24 Kasım’dan sonra başlayacak yeni yağış rejiminin barajlara az da olsa can katacağını düşünüyoruz. Ancak barajlar açısından en etkili kaynak kar yağışı. Fakat bu noktada henüz istediğimiz sinyalleri alamıyoruz. Aralık ayında da İstanbul’da kuvvetli kar yağışı görülme ihtimali düşük. Kar yağışı ihtimali ocak ve şubat aylarında daha yüksek. Eğer 20 Aralık-20 Ocak arasında soğuk hava akımları beklenenden güçlü gelirse, daha etkili kar yağışları görülebilir. Ama İstanbul’un kıyı bölgelerinde kalıcı bir kar örtüsü oluşması çok zor” ifadelerini kullandı.

‘2025-2026 KIŞI İÇİN LA NİNA SENARYOLARI ZAYIF DA OLSA DEVREDE’
Eylül ayının başlarında küresel iklim modelleri tropikal Pasifik’te orta şiddette bir La Nina evresinin oluşmakta olduğuna işaret ediyordu.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (National Oceanic and Atmospheric Administration / NOAA) ve Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts / ECMWF) gibi önemli iklim kurumlarının verileri de sonbaharda başlayacak olan La Nina’nın kış boyunca etkili olabileceğini ve atmosferik dolaşımı belirgin şekilde değiştireceğinin altını çiziyordu. 
Bu durum, sadece Amerika Birleşik Devletleri değil Avrupa için de dikkatle takip edilmesi gereken bir gelişme. Çünkü La Nina, her ne kadar doğrudan Avrupa’yı hedef alan bir sistem olmasa da Atlantik üzerindeki hava akımlarını ve kutupsal jet akımını etkileyerek Avrupa’nın kış hava düzeninde dolaylı ama güçlü değişimlere yol açabiliyor. Bunu daha önce yaşadık.
Peki eylül ayından bugüne La Nina oluşumunda bir değişkenlik var mı?

Bu soruma Dr. Güven Özdemir, “Önümüzdeki kışa ilişkin küresel iklim senaryolarını değerlendirecek olursak 2025-2026 dönemi için La Nina ihtimali göz ardı edilemez” dedi ve şöyle önemli bilgilerin altını çizdi:
“Meteorolojik senaryolara baktığımızda La Nina koşullarının ortaya çıkma ihtimalinin makul olduğunu görüyoruz. Ancak şu anda zayıf bir görünüm var. Güçlü değil, orta kuvvette senaryolar söz konusu ve biz bunları dikkate alıyoruz. Türkiye’de La Nina’nın direkt bir etkisi yok ama dolaylı etkileri bulunuyor. Bazı dönemlerde etkisini artırır, bazı dönemlerde zayıflar. Şu anki öngörümüz bu şekilde. Zaman içinde nasıl gelişeceğini tekrar değerlendireceğiz.”