Sinemada Filistin rüzgarı Kültür Sanat Haberleri

Sinema dünyası 2025 yılında Gazze’deki soykırıma karşı daha cesur bir duruş gösterdi. Ünlü sanatçılar İsrail’i boykot etti. Festivallerde Filistin yapımları bu yıl her zamankinden fazla boy gösterdi. “No Other Land” belgeseli Oscar kazandı. “Hind Receb'in Sesi”, “Yüreğini Eline Al ve Yürü”, “Senden Geriye Kalan” gibi filmler, Filistin’in sesini dünyaya duyurmaya devam etti.

2025 gişede mutlu etmese de kültür sanat dünyası İsrail’in Gazze soykırımının ikinci senesinde daha cesur davrandı. İsrail’e karşı yaptırımlar açıklandı, dünyaca ünlü sanatçılar İsrail kurumlarını boykot etti. Festivallerde Filistin yapımları bu yıl her zamankinden daha fazla boy gösterdi. Filistinlilerin, İsrail işgali altındaki Batı Şeria’da maruz kaldığı yıkım ve sürgün politikalarını gözler önüne seren “No Other Land” belgeseli Oscar kazandı. 2026’nın Filistin Oscar adayı ise TRT de dahil dünyada birçok güçlü ismin desteğini alan “Palestine 36” oldu. Bunun yanı sıra “Hind Receb'in Sesi, “Yüreğini Eline Al ve Yürü” gibi belgesel filmler, Filistin’in sesini dünyaya duyurmaya devam etti. İsviçre’de düzenlenen 2025 Eurovision Şarkı Yarışması finaline Filistin’e destek gösterileri ve İsrail protestoları damga vurdu. 2026 Eurovision için pek çok ülke İsrail’in katılımını protesto edeceğini açıkladı.

Tekelleşmede değişen bir şey olmadı

Ayşe Barım

2025 yılının ocak ayına tekelleşme tartışmalarıyla girdik. Ayşe Barım’ın ajansı ID İletişim sektörde tekelleşme yarattığı iddiasıyla gündeme geldi. Menejerlikte, yapımcılıkta, reklamda hatta tiyatro dünyasında nasıl bir tekel kurulduğu bir bir ortaya döküldü. Ayşe Barım tekelleşme sebebiyle olmasa da başka sebeplerle tutuklandı, ancak tekelleşme kırılmış değil. Televizyon kanallarında üç beş yapım şirketinin dizilerinden başka bir şey görmek mümkün değil. Bir şeyler değişecek gibiydi ama hiçbir şey değişmedi. Önümüzdeki sene bakalım neler olacak. Hollywood’da da Warner Bros.’un Netflix’e satılma süreci tekelleşme tartışmalarını beraberinde getirdi.

Louvre’un tahtı sallandı

Paris’teki Louvre Müzesi, 19 Ekim sabahı yedi dakika içinde soyuldu ve Apollon Galerisi’nden yaklaşık 88 milyon euro değerinde sekiz adet Fransız Kraliyet Mücevheri çalındı. Ardından Mısır antik eserlerinin olduğu bölmedeki odalardan birinin tavanından su sızıntısı yaşanması sonucu yüzlerce eser zarar gördü. 15 Aralık’ta ise Louvre Müzesi çalışanları oybirliğiyle grev kararı aldı. Öte yandan Louvre Müzesi’nin “en büyük” ünvanını elinden alan Büyük Mısır Müzesi 1 Kasım’da kapılarını açtı. Mısır’ın başkenti Kahire’nin batısında yer alan ve “dördüncü piramit” olarak adlandırılan müzede, 50 binden fazla eser sergileniyor.

2025’in sergileri

Dünyaca ünlü fotoğrafçı Steve McCurry, dünya prömiyerini ilk kez İstanbul’da gerçekleştirdiği “The Haunted Eye” sergisiyle sanatseverlerle buluştu. Meşher’de açılan “Hikâye İstanbul’da Geçiyor” sergisi, 16. yüzyıldan günümüze İstanbul temsillerini sanatseverlere sundu. AKM’de açılan “Şakir Paşa Ailesinin Beş Harikası”, Salvador Dali’nin eserlerini içeren “Sürrealizmin Başyapıtları”, Henri Matisse’in “Şekillerin Basitleştirilmesine Doğru” sergileri görülmeye değer. “Hâlâ Yaşıyorum”, “Filistin Benim Vatanım” sergilerinin yanı sıra Kalyon Kültür’de açılan “Kalanlar: Filistin” sergisi Filistin’i unutturmamak için öne çıkan sergiler arasında.

180 eser geri döndü

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yoğun çalışmalarıyla bu yıl 180 eser ait oldukları topraklara geri döndü. Eserler ABD başta olmak üzere İsviçre, Bahreyn, Kanada ve Birleşik Krallık’tan iade edildi. Yılın en dikkat çekici iadelerinden biri, Burdur Boubon Antik Kenti kökenli bronz Marcus Aurelius heykelinin ABD’den Türkiye’ye getirilmesi oldu. Bu eser, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nde açılan Arkeolojinin Altın Çağı sergisi kapsamında ziyaret edilebiliyor.

ARAMIZDAN AYRILANLAR

Ferdi Tayfur

Güllü

Selim İleri

2025 yılı sanat, müzik ve televizyon dünyası için adeta bir yas yılı oldu. Türk müziğinin efsane isimlerinden sinemanın usta oyuncularına kadar birçok değerli ismi bu yıl içinde kaybettik. Ferdi Tayfur, Muazzez Abacı, Güllü, Şinasi Yurtsever, Engin Çağlar, Edip Akbayram, Bedia Ener, Deniz Arman, Sezai Altekin, Kahtalı Mıçe, Emin Gümüşkaya, Tanyeli, Osman Sınav, Filiz Akın, Volkan Konak, Ahmed Levendoğlu, Arif Erkin Güzelbeyoğlu, Selim İleri, Volkan Konak, Sırrı Süreyya Önder, İlhan Şeşen ve Hasan Çelebi’ye yıl içinde veda ettik. Güllü’ye ne olduğunu ise 2026’da da tartışmaya devam edeceğiz.

10 YIL SONRA SAMİ YUSUF TÜRKİYE’YE GELDİ

Dünyaca ünlü birçok şarkıcı ve grup, başta İstanbul olmak üzere çeşitli şehirlerde konser verdi. Guns N’ Roses’tan Sami Yusuf’a, Jennifer Lopez’den The HU’ya Matteo Bocelli’den Alireza Ghorbani’ye müzik dünyasının önemli isimleri Türkiye’de sanatseverlerle bir araya geldi. 10 yıl aradan sonra Türkiye’ye gelen Sami Yusuf’un röportaj verdiği sayılı basından biri Yeni Şafak oldu. Yusuf, ağustos ayında Festival Park Yenikapı’da “Ecstasy: İki Deniz Arasında” albümünün prömiyerini yaptığı konserde müzikseverlerin karşısına çıktı. Sahneye çıkmadan önce Filistin meselesiyle ilgili yeterince paylaşım yapmadığından dolayı linç yemişti, sahnede ise “Hasbi Rabbi” ilahisini söylemediği için linç yedi.

BEYAZ PERDE GÜLDÜRMEDİ

Beyaz perde bu sene de yüz güldürmedi. Pandemiden beri gittikçe eksilen seyirci sayısı, 2024’e kıyasla yaklaşık yüzde 15 azaldı. Yıl içinde zamanında çok izlenen filmler vizyona koyularak çözüm arayışına gidildi, ancak değişen bir şey olmadı. Sinema Genel Müdürlüğü’nün başlattığı çarşamba günleri bilet fiyatlarının 120 liraya sabitlenmesi, bir parça gişeyi hareketlendirdi. Ancak bu kampanya bile geçtiğimiz yılın rakamlarına ulaştıramadı. Bu yıl en fazla izlenen film, “Soyut Dışavurumcu Bir Dostluğun Anatomisi Veyahut Yan Yana” filmi oldu. 2 buçuk milyonu aşan izleyici sayısıyla yine de Recep İvedik’in rekoruna yaklaşamadı.