Şimdiye kadar ki en büyük altın madeni 2 ülkenin sınırında çıktı ama büyük bir sorun var: Ölebilirsin Sözcü Gazetesi

Pasifik Ateş Çemberi’nin doğu yakasında yer alan And Dağları, yüzyıllardır insanlığın en büyük maden ve metal depolarından biri olmuştur. Ancak ABD merkezli maden devi Lundin Mining ve küresel ortakları BHP tarafından yürütülen son siber jeolojik araştırmalar, bölgenin tahmin edilenden fersah fersah daha zengin olduğunu kanıtladı.

2025 yılında tamamlanan ve tam 400 ek arama kuyusundan gelen sismik verilerle güncellenen resmi rapora göre, derin mineralizasyon tabakaları yüzeydeki tüm projeksiyonları paramparça etti.

13 milyon ton bakır, tonlarca altın ve gümüş var

Fransız haber ajansı AFP'nin aktardığı son verilere göre, uzmanlar kuzey ve güney sınır hatlarında daha da derine indikçe Filo del Sol yatağının çok daha akılalmaz bir servet kusacağı belirtiliyor. Şu ana kadar tescillenen resmi ilk rezerv tahmini haritası ise tam anlamıyla dudak uçuklatıyor:

Bakır: Tam 13 milyon ton saf bakır.

Altın: 907 bin kilogram (32 milyon ons) değerinde saf altın.

Gümüş: 18,6 milyon kilogram (659 milyon ons) göz kamaştırıcı gümüş rezervi.

Lundin Mining CEO'su Jack Lundin yaptığı basın açıklamasında, "Filo del Sol, son 30 yılda dünya genelinde yapılmış en önemli yeşil alan maden keşiflerinden biridir. Bu ilk veri, dünyanın en yüksek tenörlü, henüz işlenmemiş açık ocak bakır projelerinden birine ve küresel ölçekte en büyük altın ve gümüş kaynaklarından birine sahip olduğumuzu kanıtladı" sözleriyle tarihi zaferi duyurdu. Keşfedilen bu metaller, fosil yakıtları bitirecek olan küresel yeşil enerji devriminin (elektrikli araçlar, güneş panelleri) yanı sıra havacılık, uzay sanayii ve siber telekomünikasyon sektörleri için hayati birer can damarı niteliğinde.

5.000 metrede ölümcül kumar: İşçileri bekleyen sinsi tehlike

Bu devasa yer altı hazinesini bulmak madalyonun sadece parlak yüzü; onu o dondurucu ve vahşi coğrafyadan çıkarmak ise tamamen farklı bir siber lojistik savaşı gerektiriyor. Maden yatağı, deniz seviyesinden tam 5.000 metre (16.400 fit) yükseklikte, yani neredeyse bulutların üzerinde yer alıyor.

Bu sarsıcı yükseklikteki dondurucu ve oksijensiz cezalandırıcı çevre koşulları, işçiler üzerinde ağır yıkımlara yol açabiliyor ve ölümcül dağ/irtifa hastalıklarını (akut dağ hastalığı) tetikliyor. Bu kadar sarp ve ulaşılması imkansız bir And zirvesine devasa iş makinelerini, kamyonları ve siber maden ekipmanlarını taşımak ise tarihin en zorlu lojistik operasyonlarından biri olarak görülüyor.

Yeşil enerji ile madencilik: Dizel tüketimi sıfırlanıyor

Geç Kretase döneminde oluşan bu maden yataklarını kazımak, zaten pamuk ipliğine bağlı olan And ekosistemine geri dönüşü olmayan sinsi zararlar verebilir. Çevre kirliliği eleştirilerini azaltmak isteyen maden şirketleri, Atacama Çölü’ndeki operasyonları tamamen yenilenebilir enerjiye kaydırmak için fütüristik bir dönüşüm başlattı.

Arjantin’in en büyük özel elektrik üreticisi Central Puerto, kuzeybatıdaki maden sahalarına temiz enerji taşımak için devasa iletim hatları kurma fizibilite çalışmasına başladı. Lundin grubu da dizel yakıt tüketimini minimumda tutmak ve karbon ayak izini silmek için bölgeye sıfırdan yüksek voltajlı temiz enerji hatları inşa edeceğini açıkladı.

"İnsanlığı kurtarırken doğayı öldürmeyin!"

Tüm bu yeşil boyama çabalarına rağmen çevre örgütleri kırmızı alarm vermeye devam ediyor. Dialogue Earth raporuna göre, çevre kuruluşu FARN (Çevre ve Doğal Kaynaklar Vakfı), Lundin Group’u ülkenin anayasal Buzul Yasası’nı pervasızca çiğnemekle suçluyor. Yasa, buzul çevresi alanlarda maden ocağı açılmasını kesinlikle yasaklıyor; çünkü Arjantin ve Şili’deki içme suyunun tam yüzde 70’i bu dev dağ buzullarından geliyor. Mevcut siyasi iktidarların bu koruyucu yasayı esnetmeye çalışması ise infial yaratıyor.

Maden çıkarma işlemlerinin sinsi bir şekilde devasa miktarda suya ihtiyaç duyması krizi daha da tırmandırıyor. Örneğin bölgedeki en büyük maden sahalarından biri olan La Alumbrera, tek başına yılda tam 25 milyar litre su tüketiyor. Bu korkunç rakam, maden bölgesinde yaşayan yarım milyon yerel insanın bir yılda tükettiği toplam su miktarının tam yüzde 34’üne denk geliyor!

İnsanlığın fosil yakıtlardan kurtulup siber çağın temiz enerjisine geçebilmesi için yer altındaki bu değerli minerallere muhtaç olduğu bir sır değil. Ancak bu minerallerin peşinden koşarken, uzmanların da belirttiği gibi, hastalığı tedavi etmek için hastayı tamamen öldürmemek, yani dünyayı kurtarmaya çalışırken temiz su kaynaklarını kurutmamak en hayati denge noktası olacaktır.