Sifon suyundan bile daha fazla bakteri barındırıyor! Yaz aylarının en büyük tehlikesi... İçerken bir kere daha düşünün

Yaz aylarında kavurucu sıcaklardan kaçıp ferahlamak için ilk sığındığımız liman olan buzlu içecekler, aslında bardaklarımızda görünmeyen bir tehlikeyi barındırıyor. Birçok kişinin sadece ‘donmuş su’ olarak gördüğü ve bu yüzden hijyenini göz ardı ettiği buzlar, ticari işletmelerdeki yetersiz makine temizliği, çapraz bulaşma riskleri ve "soğuk bakteriyi öldürür" yanılgısı nedeniyle adeta birer mikrop yuvasına dönüşebiliyor.

Yapılan bilimsel araştırmalar ve gıda mühendislerinin uyarıları, restoranlardaki buzların zaman zaman tuvalet sifon suyundan bile daha fazla bakteri barındırabildiğini ortaya koyarken; serinleme alışkanlıklarımızı ve gıda güvenliği algımızı yeniden gözden geçirmemiz gerektiğine dikkat çekiyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

​“Buz, çoğu zaman sadece ‘donmuş su’ olarak görüldüğü için gıda muamelesi görmez; oysa mikrobiyolojik açıdan en riskli gıda kategorilerinden biridir” diyen Ebru Akdağ, ​Dünya Sağlık Örgütü (WHO), CDC (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) ve gıda mikrobiyolojisi üzerine yapılan bilimsel araştırmalar ışığında, yazın buzlu içecek tüketmenin getirdiği temel gıda güvenliği risklerini şöyle anlattı:

​1. "SOĞUK ÖLDÜRMEZ, KORUR" YANILGISI (KRİYOTOLERANS)

​Toplumdaki en büyük gıda güvenliği yanılgılarından biri, dondurma işleminin bakterileri öldürdüğüdür. Bilimsel gerçek ise şudur: Dondurmak bakterileri öldürmez, sadece gelişimlerini yavaşlatır veya onları ‘uyku’ (hibernasyon) moduna alır.

Buzun içindeki patojenler yani hastalık yapıcı mikroorganizmalar, buz içeceğin içinde erimeye başladığı andan itibaren ısı yükseldikçe hızla uyanır ve çoğalmaya başlar.

​2. BUZ MAKİNELERİNDEKİ GİZLİ TEHDİT: BİYOFİLM TABAKASI

​Ticari işletmelerdeki (kafe, restoran, otel) buz makineleri, gıda güvenliği denetimlerinde en sık sınıfta kalan alanlardır.

​Nemli, karanlık ve sürekli suyla temas eden bu makinelerin iç aksamında, borularında ve su haznelerinde zamanla ‘biyofilm’ adı verilen, bakterilerin kendilerini korumak için ürettiği yapışkan bir tabaka oluşur.

​Bu tabaka oluştuktan sonra makinelerin dezenfekte edilmesi son derece zordur. Makine çalıştıkça, bu tabakadan kopan bakteri ve küf parçaları doğrudan üretilen buza karışır.

​3. YAZ AYLARINDA ÖNE ÇIKAN PATOJENLER

​Bilimsel literatürde buz makinelerinde ve buz örneklerinde en sık rastlanan, yaz ishallerine ve gıda zehirlenmelerine yol açan mikroorganizmalar şunlardır:

​Coliform bakteriler ve E. coli: Buzda bu bakterilerin bulunması, buza doğrudan veya dolaylı olarak dışkı bulaştığının (fokal kontaminasyon) kesin kanıtıdır.

​Norovirüs ve Hepatit A: Bu virüsler düşük sıcaklıklara son derece dayanıklıdır. Enfekte bir personelin tuvalet sonrası ellerini iyi yıkamaması ve ardından buza dokunmasıyla içeceklere kolayca bulaşır.

​Pseudomonas aeruginosa ve Lejyonella: Özellikle su tesisatından ve makine içi kirlilikten kaynaklanan, bağışıklığı zayıf kişilerde ciddi enfeksiyonlara yol açabilen bakterilerdir.

​Küfler ve mayalar: Nemli buz makinelerinin üst kapaklarında ve duvarlarında üreyerek buza siyah/kahverengi parçacıklar veya gözle görülmeyen sporlar halinde karışırlar.

​4. ÇAPRAZ BULAŞMA VE İNSANİ HATALAR (YAZ DİNAMİKLERİ)

​Yaz aylarında barların ve kafelerin yoğunluğu artar. Bu yoğunluk, personelin hijyen kurallarını atlamasına neden olur.

En büyük risklerden biri buz küreğinin buzun içinde bırakılmasıdır. Personelin elindeki bakteriler küreğin sapından buza geçer. Daha da kötüsü, buzun bardakla veya doğrudan çıplak elle alınmasıdır.

​Öte yandan yazın kapı ve pencerelerin açık olması, iç mekanlardaki hava sirkülasyonu, sinekler ve tozlar açıkta duran buz haznelerine patojen taşınmasını kolaylaştırır.

​BİLİMSEL VERİLER NE DİYOR?

​Gıda güvenliği üzerine yapılan saha araştırmalarında (örneğin Birleşik Krallık'ta Health Protection Agency veya ABD'de yapılan çeşitli üniversite araştırmalarında), restoranlardan alınan buz örneklerinin %30 ile %60'ında kabul edilebilir sınırların çok üzerinde bakteri kolonisi tespit edilmiştir. Hatta bazı çalışmalarda restoranlardaki buzların, aynı restoranın tuvalet sifon suyundan daha fazla bakteri barındırdığı çarpıcı bir şekilde ortaya konmuştur.

​KENDİNİZİ NASIL KORUYABİLİRSİNİZ?

​Güvenmediğiniz işletmelerde ‘buzsuz’ isteyin: Özellikle yazlık bölgelerde, sirkülasyonun çok yoğun olduğu veya hijyeninden emin olmadığınız sokak satıcıları ve kafelerde içeceklerinizi kesinlikle buzsuz talep edin.

​Evdeki buzu güvenli hale getirin: Evde buz yaparken musluk suyu yerine mutlaka kaynatılmış-soğutulmuş su veya ambalajlı güvenli su kullanın. Buz kalıplarını haftada en az bir kez sıcak, sabunlu suyla yıkayın.

​Buz küplerinin şekline bakıp tahmin yürütebilirsiniz: Eğer bardağınıza gelen buzun içi çok mat, beyaz ve bulutluysa, bu durum suyun içinde çok fazla mineral, kireç veya bakteri yükü dahil olmak üzere organik madde olduğunun ve makinenin filtrelerinin uzun süredir değişmediğinin bir işareti olabilir. Ticari olarak güvenli ve temiz suyla iyi çalışan makineler genelde tamamen şeffaf buz üretir ancak bu yine de %100 mikrobiyolojik temizlik garantisi değildir.