Siber dolandırıcıların Ödeme İste kapora tuzağına karşı uyarı

Bazı bankaların kullanıcılarına sunduğu "Ödeme İste" özelliği, tanıdıkları kişilerden hızlı ve kolay şekilde para talep etmelerine imkan sağlıyor. Mobil bankacılık üzerinden oluşturulan talep, karşı tarafa bildirim olarak iletilirken, onay verilmesi halinde istenen tutar hesaba aktarılıyor. Kullanıcılar açısından pratik bir çözüm sunan bu özellik, dolandırıcıların elinde ise yeni bir mağduriyet yöntemine dönüşebiliyor.

Sosyal medya platformlarında bu yöntemle dolandırıldığını belirten mağdurların paylaşımları artarken, söz konusu videoların altındaki yorumlarda benzer şekilde mağduriyet yaşadığını anlatan çok sayıda kullanıcının bulunması dikkati çekiyor.

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, yaptığı açıklamada, "Ödeme İste" özelliğinin aslında kullanıcıların birbirlerinden kolayca para talep edebilmesi amacıyla geliştirildiğini ancak dolandırıcıların bu sistemi "kapora tuzağına" dönüştürdüğünü belirterek, vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı.

İnternet ortamında araç veya ev ilanı veren kişilerin siber dolandırıcıların hedefi haline gelebildiğini anlatan Kırık, "Birçok işlemimizi mobil bankacılık uygulamaları üzerinden gerçekleştiriyoruz. Özellikle internet ortamında araç kiralama, araç satın alma ya da ev kiralama, ev satın alma işlemlerini gerçekleştiriyoruz. Siber dolandırıcılar buradaki bir açığı fırsat bildiler ve vatandaşlarımızı dolandırmaya, mağdur etmeye başladılar. Bu açığın adı da 'Ödeme İste' tuzağı." ifadelerini kullandı.

Kırık, dolandırıcıların öncelikle güven oluşturmak için kendilerini devlet memuru ve şehir dışında bulunan bir kişi olarak tanıttığını, ardından pazarlık yaparak karşı tarafın şüphelenmesini engellemeye ve güven tesis etmeye çalıştığını söyledi.

Dolandırıcının pazarlığın ardından kapora göndermek istediğini söylediğini aktaran Kırık, asıl tuzağın bu aşamada devreye girdiğini belirtti.

Dolandırıcılar kendi IBAN'ı yerine satıcınınkini sisteme girerek hesabına para aktarıyor

Prof. Dr. Kırık, dolandırıcının kendi IBAN'ı yerine satıcının IBAN'ını "Ödeme İste" sistemine girdiğini ve talebin kapora ödemesi gibi gösterildiğini kaydetti.

Dolandırıcının oluşturduğu ödeme talebinin karşı tarafa ulaştığını anlatan Kırık, vatandaşın kapora alacağını düşünerek işlemi onaylaması halinde paranın kendi hesabından çıktığını ifade etti.

Kırık, "Dolandırıcı kendi IBAN'ını değil, karşı tarafın IBAN'ını yazıyor ve altına 40-50 bin lira gibi kapora miktarını giriyor. 'Kapora göndereceğim' diyerek oluşturduğu bu taleple para, sizin hesabınızdan karşı tarafa aktarılıyor. O da bir heyecanla panikle açıklamaları okumadan doğrudan onay veriyor. Ve bu sayede kendisi kapora aldığını düşünürken tam tersi satıcının hesabı üzerinden dolandırıcıya o bedel tamamen gitmiş oluyor." diye konuştu.

Açıklama kısmı eksikse mağduriyet artıyor

İşlemin açıklama bölümünün de dolandırıcılık vakalarında önem taşıdığını, açıklama bulunmamasının mağduriyetin tespitini ve sonrasındaki hukuki süreci zorlaştırabileceğini belirten Kırık, "Açıklama kısmı eksik ve açıklamasız bir şekilde karşı tarafa gittiğinden dolayı yarın öbür gün savcılık, mahkeme süreci söz konusu olduğunda 'Bu kişinin bana borcu vardı, dikkat ederseniz açıklama kısmı yazmıyor.' diyor ve bu sayede aslında satıcı mağdur olmuş oluyor." dedi.

Prof. Dr. Kırık, "Ödeme İste" yöntemiyle dolandırılmamak için vatandaşların özellikle kapora işlemlerinde açıklama bölümüne dikkat etmesi ve "Şu ilan kapora bedeli." şeklinde açıklama yazması gerektiğinin altını çizerek, "Onay gelecek, onaylamanız gerekir." ya da "Devlet memuruyum, şehir dışındayım." gibi ifadeler kullanan kişilere itibar edilmemesi uyarısında bulundu.

Dolandırıldığını fark edenlerin vakit kaybetmeden bankalarını arayarak şüpheli işlem bildirimi yapması gerektiğini, işlemin provizyonda olması halinde iptal edilebileceğini kaydeden Kırık, mağdurların evrak, görüntü, IBAN ve mobil bankacılık ekran görüntülerini saklayarak savcılığa suç duyurusunda bulunması, gerekirse bankaya dilekçe vermesi ve tüketici mahkemelerine başvurması gerektiğini ifade etti.

Güvenli alışveriş sistemleri devre dışı bırakılmamalı

İnternet sitelerindeki güvenli alışveriş sistemlerinin devre dışı bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Kırık, dolandırıcıların "komisyon ödemeyelim" bahanesiyle kullanıcıları bu sistemlerden çıkarmaya çalıştığını kaydetti.

Kırık, dolandırıcıların bir diğer yönteminin kendilerini noter olarak tanıtmak olduğunu aktararak, "İşlem gerçekleştiriyoruz, onay vermeniz yetiyor." şeklindeki söylemlerle vatandaşların ikna edilmeye çalışıldığını, bu kişilerin yönlendirmesiyle onay verilen işlemler sonucunda hesaplardan ciddi miktarlarda para çıkabildiğini söyledi.

Noterlerin telefonla bu şekilde işlem yapmadığını vurgulayan Kırık, "Kendisini noter, savcı, hakim veya noter memuru olarak tanıtan kişilere asla itibar etmesinler, para göndermesinler." uyarısında bulunarak, aksi halde kullanılan hesabın kişiyi hukuki sorunlarla karşı karşıya bırakabileceğini belirtti.