Servis bedeli ve kuver yasal mı?

Restoran ve kafelerde adisyona eklenen servis bedeli ve kuver ücreti son dönemde sıkça tartışma konusu oldu. TÜKONFED Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü, bu uygulamaların yasal boyutunu değerlendirerek tüketicilerin hangi durumlarda ödeme yapmak zorunda olduklarını anlattı.

Türk Dil Kurumu’na göre kuver; masaya örtü, çatal-bıçak ve benzeri araçların servis edilmesinden alınan ücret anlamına geliyor. Ancak son yıllarda bazı işletmeler bu kavramı genişleterek zeytinyağı, peynir, ekmek veya zeytin gibi ürünleri “kuver” adı altında faturalara yansıtmaya başladı.

Sputnik'e konuşan Avukat Güllü, “Tüketici, kuverdeki ürünleri sipariş etmişse bedelini ödemek zorunda. Ancak sipariş etmediği halde masasına getirilen ürünleri yese dahi ücret ödemek zorunda değildir,” diyerek uygulamanın sınırlarını açıkladı.

4 turiste 59 bin lira hesap çıkarılmıştı: İşletme sahibine göre 'menüde yazdığı' için fahiş fiyatta sorun yokmuş

Tüketicinin önüne getirilen ancak sipariş edilmemiş ürünlerin bedeli talep edilemez. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi, sipariş edilmemiş mal veya hizmetler için tüketicinin sorumluluğu bulunmadığını açıkça belirtiyor.

Son dönemde birçok işletme, hesaplara yüzde 10 civarında “servis bedeli” ekliyor. Bu bedel genellikle garson hizmeti veya masa düzeni gibi hizmetlerin karşılığı olarak gösteriliyor. Ancak Avukat Güllü’ye göre bu uygulama yasal değil:

“Servis ücreti adı altında alınan bedel, gönüllü verilmediği sürece bahşiş sayılamaz. Menüde belirtilse bile bu ücretin kanuni bir dayanağı yoktur. Çünkü servis hizmeti, zaten yemek fiyatının içindedir.”

YASAL DAYANAK NE DİYOR?

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 6. ve 7. maddeleri gereği, bir mal veya hizmetin yanında başka bir ürün veya hizmetin zorunlu olarak sunulması yasaktır. Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca işletmelerin fiyat listelerinde KDV dahil tek bir fiyat göstermesi gerekir.

Bu nedenle, işletmelerin kendi inisiyatifleriyle yüzde 10 veya 20 oranında servis bedeli eklemesi hukuken geçerli değildir.

TİCARET BAKANLIĞI NE DİYOR?

Bakanlık, restoran ve kafelerde alınan servis ücretlerinin menüde açıkça belirtilmesi gerektiğini, aksi halde işletmelere idari para cezası uygulanacağını duyurmuştur. 7 Nisan 2024 tarihli düzenleme ile fiyat listelerinin iş yerinin girişinde ve masalarda açıkça görünür şekilde bulundurulması zorunlu hale getirilmiştir.

TÜKETİCİ NE YAPMALI?

Tüketici, sipariş etmediği bir ürünün veya menüde belirtilmeyen bir servis bedelinin faturaya yansıtıldığını fark ederse, Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurarak bu tutarın ticari faiziyle iadesini talep edebilir. Başvurular ücretsizdir ve heyet kararları mahkeme hükmü niteliğindedir.

Avukat Güllü’nün vurguladığı gibi:

“Tüketici, sipariş etmediği bir ürünün bedelini ödemek zorunda değildir. Sessiz kalmak, kabul anlamına gelmez.”