Senato kalkanı çöktü: Azil alarmı! Trump ın tek kozu kaldı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Trump, her iki başkanlık dönemine de Kongre'nin iki kanadında Cumhuriyetçi çoğunlukla başladı. 2018 ara seçimlerinde Temsilciler Meclisi'ni Demokratlara kaptırırken Senato'daki çoğunluğu korudu. 2026 seçimlerinde ise tablo değişti. Demokratlar bu kez Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazandı.

Kamuoyu desteği en zayıf başkanlardan olan Trump için yeni tabloda en kritik başlık, azil sürecinin yeniden gündeme gelme ihtimali. İlk döneminde iki kez azledilen Trump, Senato'daki yargılamalarda gereken oy çoğunluğuna ulaşılamaması sayesinde görevini sürdürmüştü. Bugün ise o koruma kalkanı tamamen ortadan kalktı.

Ara seçimlerde ortaya çıkan tabloyu değerlendiren İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Görevlisi Yeliz Albayrak, “Bugünkü sonuçlarla iki dönem arasında büyük bir fark ortaya çıktı” dedi. 

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın ilk döneminin ikinci yarısında Kongre ile ilişkilerini de etkiledi. Nancy Pelosi'nin Temsilciler Meclisi Başkanlığı döneminde Trump yönetimine yönelik soruşturmalar yürütülürken, başkan hakkında azil süreçleri de başlatıldı.

Yeliz Albayrak, “Dönemi tamamlayana kadar da Temsilciler Meclisi tarafından hakikaten türlü türlü zorluklar önüne koyuldu” ifadelerini kullandı.

Trump, ilk olarak 2019'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile yaptığı görüşme nedeniyle başlatılan süreçte, ikinci kez de 2021'deki Kongre baskınının ardından Temsilciler Meclisi tarafından azledildi. Ancak ilk yargılamada Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato'da aklanırken, ikinci yargılamada da gerekli oy çoğunluğu sağlanamadığı için suçlu bulunmadı.

Bu nedenle Senato'daki Cumhuriyetçi desteğin önemli olduğunu belirten Albayrak, “Yürütmeden doğan yetkilerini ve Senato’nun gücünü kullanarak bir şekilde buna dayandı” dedi.

Fakat şimdi geldiğimiz noktada çok başka bir manzara var. Ezici bir çoğunlukla şu anda hem Senato’yu hem Temsilciler Meclisi’ni Demokratlara kaptırmış durumdalar. Yıllardır Cumhuriyetçi olduğunu bildiğimiz birçok yerde Teksas başta olmak üzere valiye kadar Demokratlara geçti. Bu da artık tamamen bir yön değişimi olduğunu kesinlikle gösteriyor. 

‘BU SEFER ONU KURTARACAK BİR SENATO DA YOK’

Yeni Kongre tablosunun, yeni soruşturmaların ve azil süreçlerinin önünü açabileceğini belirten Yeliz Albayrak, ABD tarihinde azil sonucunda görevden alınmış bir başkan bulunmadığını hatırlattı: “Desteği en az olan başkan durumunda şu anda. ABD tarihinde azil süreci tamamen uygulanmış bir başkan yok. Hakkında karar verilenler var ama uygulanmış olan yok. Yine soruşturmalar açılabilir. Azil süreçleri tekrar işletilebilir. Bu sefer Senato'da Trump'ı kurtaracak kadar Cumhuriyetçi de yok. Salt çoğunluğu yakaladıkları noktada bu işlemleri gerçekleştirebilirler.”

'TRUMP'IN ELİNDEKİ EN GÜÇLÜ SİLAH VETO YETKİSİ'

Kongre'deki çoğunluğu kaybeden Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında bütçe, atamalar ve yeni soruşturmalar nedeniyle zorlanabileceğini belirten Yeliz Albayrak, buna karşılık Trump’ın elinde önemli bir yetki bulunduğuna dikkat çekti:

“Trump bütçeyle alakalı alınan kararlar, atamalar ve geriye yönelik birçok soruşturma açılabilme ihtimalinden dolayı son kalan 2 yılında çok zorlanacak. Trump ne olursa olsun elinde çok güçlü bir silah olduğunu söyledi. O da ‘veto mekanizması’. Kendisi de çok açık bir şekilde kesinlikle vetonun yetkisini kullanacağını ve çok çekişmeli süreçlerin bu noktada bizi beklediğini işaret etti. Trump ne olursa olsun şu an başkan. Kendi yetkilerini sonuna kadar kullanarak bu eşiği geçmeyi daha önceden biliyor. Burada da mutlaka kendisini sıkıştırmayacak şekilde elinden geleni yapmaya devam edecek. Dış politika gibi kimi noktalarda kısıtlanmalarına rağmen yine de istediklerini yapmak için bence elinden gelen baskıyı ve yetkiyi de kullanacaktır.”

YENİLGİDE HANGİ ETKENLER ÖNE ÇIKTI?

Trump'ın bile çok şaşırdığını söylediği, başka tarafları suçladığı bu çok büyük fark nasıl gerçekleşti? Albayrak’a göre ABD'deki ekonomik sorunlar da seçmen tercihlerini etkiledi:

“Trump’ın dış politikada aldığı kararlar, özellikle İran saldırıları, Gazze'deki politikaları İsrail'le birlikte hareket etmesi gibi gerçekler var. İç siyasetteki meselelere baktığımızda yükselen fiyatlar, konut sorunu, göçmen politikası, vatandaşın cebine doğrudan yansıyacak ve Amerikan seçmeninin de temel motivasyonlarından birisi olan ekonomik etkenler ile alakalı çok fazla eleştiri yapıldı. Bu eleştirilerin bu kadar büyük bir değişikliğe sebep olup olmayacağı konuşuluyordu.”

'SEÇMEN OYUYLA CEVAP VERMEK İSTEDİ'

Albayrak, şöyle devam etti: “Fakat görüyoruz ki hem Demokratlar içerisinden seçilen adayların da portfolyosu değişti. Demokratların içerisinde de farklı fraksiyonlar var. İlk defa siyahi bir vali, ilk defa Müslüman bir Senatör gibi çok ilginç sonuçlar var. Aynı şekilde seçilen diğer kişilerin de farklı inanç gruplarından, farklı etnik kökenlerden olduğunu görüyoruz. Önceki koşullarla ve şimdiki realitede seçmenin üzerinde hissettiği ve sonuçlarını gördüğü koşullar arasında çok büyük fark var. ABD'de hakikaten seçmen buna oyuyla cevap vermek istedi.Trump bununla alakalı birçok bahane üretmeye devam ediyor ama bundan sonraki 2 yıl içinde işi pek de kolay olmayacak.”