Savaşın ilk ayında 10.6 milyar dolarlık mevduat yurtdışına taşınmış

Merkez Bankası'nın verilerine göre, ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın ilk ayı olan martta cari işlemler hesabı 9 milyar 672 milyon dolar açık verdi. 12 aylık cari açık ise mart ayında 35 milyar dolardan 39,7 milyara ulaşarak Aralık 2023’ten bu yana en yüksek düzeyine çıktı. Cari açığın yüksek olmasının yasın sıra 43.4 milyar liralık rezerv azalışı ve finansmanında kaynağı belirsiz para olarak adlandırılan Net Hata Noksan kaleminin 6,9 milyar dolar olması ekonomi dünyasının dikkatini çekti.

Ancak aynı verilerde dikkat çekmesi gereken önemli bir nokta da Türk vatandaşlarının yurtdışında veya yabancıların Türk bankalarında tuttukları mevduat kalemindeki değişikliklerde görüldü. Savaş nedeniyle ürken mevduat sahibi Türklerin bir kısmının paralarını yurtdışındaki bankalara taşıdığı görüldü.

Merkez Bankası istatistiklerine göre İran, ABD ve İsrail arasında 28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ilk ayında Türk zenginler 10.6 milyar dolarlık mevduatını yurtdışına taşıdı. İstatistiklere göre Mart 2026 boyunca Türk vatandaşlarının Türkiye'deki bankalarda bulunan döviz cinsi mevduattan 10 milyar 648 milyar dolar yurtiçindeki bankalardan yurtdışındaki bankalara mevduat olarak nakledildi. Bu rakama Rahip Brunson krizi olarak bilinen sarsıntıda bile ulaşılamamıştı. Ağustos 2018'de mevduat çıkışı 10 milyar 575 milyar dolar olmuştu. Türkler'in yurtdışına giden mevduatı da yılın ilk 3 ayında böylece 11 milyar 461 milyar dolar oldu. Türkler'in bu hareketi yanında martta yabancılar da Türk bankalarında bulunan paralarından 6.9 milyar dolarını yine kendi ülkelerine veya başka bir ülkeye nakletmiş. Savaşa biraz daha alıştığımız barışa yaklaşıldığı nisan ve sonrasında her iki kalemde durumun ne olduğunu ise Merkez'in bir sonraki Ödemeler Dengesi istatistiklerinde göreceğiz.

Şuna da hatırlatalım, net portföy hareketlerinde de mart ayında 14,8 milyar dolarlık net çıkış yaşandı. Alt kalemleri incelediğimizde, mart ayında yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 1,1 milyar dolar, devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) piyasasında ise 6,4 milyar dolar tutarında net satış gerçekleştirdi. Yurt dışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak; yurt dışı yerleşiklerin diğer sektörler ihraçlarında 870 milyon dolar net alış, bankalar ve Genel Hükümet ihraçlarında sırasıyla 897 milyon dolar ve 1,2 milyar dolar net satış yaptığı görülmüştü.

İran-ABD-İsrail Savaşı, finansal dengeleri küresel ölçekte önemli ölçüde sarstı. Temel etki, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının büyük ölçüde kesintiye uğraması oldu; bu, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sini etkiledi. Brent petrol fiyatları 60 dolardan 100 doların üstüne çıktı. Bu, Türkiye ithalatçı ülkelerde başta cari denge, enflasyonda endişe yaratırken küresel enflasyon beklentilerini artırdı ve stagflasyon riskini yükseltti. Doğalgaz ve diğer emtia fiyatları da etkilendi. Sermaye ABD gibi çekirdek piyasalara ve enerji bağımsız ülkelere yöneldi. Gelişen piyasalar, Avrupa ve Orta Doğu’dan çıkışlar yaşandı. Uzun süreli çatışma, küresel resesyon riskini artırdı. Merkez bankaları enflasyonla mücadelede faiz indirimi alanını daralttı. IMF ve diğer kurumlar, 2026 küresel büyüme tahminlerini aşağı revize etti.

Türkiye enerji ithalatçısı ve jeopolitik olarak hassas konumda olduğu için etkilendi.