Satılık konut ilanında vergi oyunu

GAYRİMENKUL alım satımında tapuda beyan edilen tutarın yüzde 4’ü tapu harcı olarak ödeniyor. Taraflar da daha az vergi için evin gerçek değeri bildirmiyor, rayiç bedel üzerinden işlem yapıyor. Uzun yıllardır kangren haline gelen sorunun çözümü için son dönemde Hazine ve Maliye Bakanlığı önemli hamleler yaptı, denetimleri sıkılaştırdı. Gerçek dışı beyanlar için ceza miktarları da artırıldı. Ancak buna rağmen vergiden kaçmak için yeni yollar aranmaktan vazgeçilmedi…

FİYAT BİR ANDA DÜŞÜYOR

İlan sitelerindeki verilerin de Maliye’nin takibinde olduğunu bilen satıcılar bu defa yeni bir oyun oynamaya başladı. Şöyle ki; İlan sitesine 10 milyon liraya eklenen ve satılan bir ev, tapuda 5 milyon lira gösterildiğinde Maliye’nin bunu yakalaması mümkün. Satıcı önce evi 10 milyon liraya ilan sitesine ekliyor ve alıcı ile anlaşıyor. Sonrasında ilan fiyatını 5 milyon liraya düşürülüyor. Kısa bir süre sonra da ilanı siliyor. Böylece yalan beyan için zemin hazırlanıyor. Ev 10 milyona liraya satılsa da, son ilan 5 milyon lira olarak görülüyor ve tapuda da düşük rakam beyan ediliyor.

ÇİFTE KAZANÇ HEDEFİ

Peki alıcı ve satıcının bu yolla kârı ne? Aynı örnekten yola çıkarsak 10 milyon liralık bir işlemde yüzde 4’e denk gelen 400 bin lira harç ödenmesi gerekiyor. Yüzde 2 alıcı, yüzde 2 satıcı şeklinde uygulansa da, kimi zaman anlaşmaya göre değişiyor. Ama ev tapuda 5 milyon lira gösterilirse bu defa harç 200 bin liraya düşüyor. Üstelik tek fark tapu harcı değil. Evin 5 yıldan önce satılması halinde ‘değer kazanç vergisi’ de ödeniyor. Rakam düşük gösterilecek bu vergi de düşürüyor.

MALİYE UYARDI: BUNU DA YAKALARIZ

GELİR İdaresi Başkanlığı (GİB), konut satışındaki yeni vergi oyununa karşı uyarıda bulundu. Geçtiğimiz günlerde yapılan açıklamada, “Son dönemde dijital platformlardaki gayrimenkul ilanlarına ilişkin yapılan analizlerde, bazı satıcıların ilan sayfalarında yer verdikleri tutar ile gerçek alım-satım bedelinin farklı olduğu ilanların bu şekilde güncellendiği veya kaldırıldığı tespit edilmiştir” denildi.

“Gelir İdaresi Başkanlığı olarak; Mekânsal Veri Analizi (MEVA) projesi kapsamında gayrimenkul alım-satım ve kira işlemleri çok boyutlu veri setleri üzerinden analiz edilmekte, ilan sayfalarında yer alan tutarlar gerçekleşen alım-satım bedelleri ile emsal ve piyasa verileri karılaştırılmaktadır” denilen açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Bu kapsamda uyumsuzluk gösteren işlemler farklı veri kaynakları üzerinden tespit edilmekte ve yakından izlenmektedir. Vergi kayıp ve kaçağına yol açabilecek bu tür uygulamalara karşı gerekli inceleme ve denetim süreçleri başlatılmakta olup, sorumlular hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde işlem tesis edilmektedir. Mükelleflerimizin herhangi bir yaptırımla karşılaşmamaları için işlemlerini gerçek bedeller üzerinden ve mevzuata uygun şekilde gerçekleştirmeleri önem arz etmektedir.”

Yapılan son düzenlemeye göre; tapu devir işleminden sonra emlak vergisi değerinin altında harç ödendiği veya beyan edilen devir bedelinin gerçek durumu yansıtmadığı belirlenirse, aradaki farka isabet eden harcın tarh edilmesi durumunda vergi ziyaı cezası yüzde 25 yerine ‘bir kat’ yani yüzde 100 oranında uygulanıyor.

12 MİLYON LİRADAN 5 MİLYONA DÜŞTÜ

SÖZ konusu oyunla ilgili sosyal medyada da şikâyetler yer alıyor. Vatandaşlar takip ettikleri ilanların fiyatlarının düşmesi ile heyecanlandığını, sonra ilanların bir anda silindiğini belirtiyor. Yapılan paylaşımlarda; 15 milyon 950 bin TL olan bir evin 10 milyon 950 bin TL’ye, 12 milyon 100 bin TL olan bir başka evin de 5 milyon TL’ye düşürüldüğü görülüyor.