Sadece bir oturma odası büyüklüğündeki yerde yaşıyorlar Sözcü Gazetesi

Nevada’daki Ölüm Vadisi’nin ıssızlığında, "Şeytan Deliği" adı verilen antik bir kireçtaşı mağarası, biyoloji dünyasının en büyük örneklerinden birine ev sahipliği yapıyor. Şeytan Deliği Yavru Balığı yaklaşık 10 bin yıldır dünyanın geri kalanıyla tüm bağını koparmış durumda.

Buzul Çağı’nın sona ermesiyle suların çekilmesi sonucu bu daracık alanda hapsolan bu canlılar, o günden beri yalnız yaşıyorlar. Sadece 3,5 x 6 metre boyutlarındaki bir kaya sahanlığında yaşayan bu balıklar, "dünyanın en dar dağılımlı türü" unvanını taşıyor.

Bu küçük su deliği, aslında yaşanması imkansız bir hapishane gibi çünkü su çoğu canlı için nefes alınamaz derecede düşük oksijenli. Su sıcaklığı yıl boyu 33 derecede sabit kalıyor; adeta termal bir banyo gibi. Tek besin kaynakları, o küçük kaya sahanlığında yetişen sınırlı sayıdaki yosunlar.

Bu balıkların yaşam alanı o kadar hassas ki, binlerce kilometre ötedeki bir deprem bile onların sonunu getirebilir. Japonya veya Meksika’da yaşanan büyük sarsıntılar, bu küçük delikte "mini tsunamiler" yaratarak balıkların yumurtalarını sarsıyor. İnsanların bu bölgeye yaklaşması, hatta bir kova su boşaltması bile 10 bin yıllık bu evrimsel mirası saniyeler içinde yok edebilir.