Antik çarşıyı garip yaratıklar istila etti: Dünyada sadece burada yaşıyorlar Sözcü Gazetesi

Roma’nın kalbinde yer alan ve MS 110 yılında inşa edilen beş katlı antik alışveriş kompleksi Trajan Pazarı, tarih kitaplarını değiştirecek bir doğa olayına ev sahipliği yapıyor. 150 dükkânın bulunduğu bu devasa harabenin yeraltı su yollarında, 1980’li yıllarda tesadüfen keşfedilen bir tatlı su yengeci kolonisi yaşıyor. Bilim insanlarını hayrete düşüren asıl detay ise, bu yengeçlerin dış dünyadaki akrabalarından çok daha büyük boyutlara ulaşarak "şehirli devler" haline gelmesi.

İZOLE YAŞAM DEVLEŞTİRDİ

BBC Wildlife Magazine’in raporuna göre, Trajan Pazarı'ndaki yengeç popülasyonu üzerinde yapılan incelemeler, türün ortalama 5 santimetrelik gövde boyutunun burada 7 santimetreye çıktığını gösterdi. Uzmanlar bu durumu "ada devleşmesi" (island gigantism) fenomeniyle açıklıyor. Antik kanalizasyon sisteminde avcı hayvanların bulunmaması ve güvenli barınma alanlarının bolluğu, bu kabukluların nesiller boyu daha büyük boyutlara ulaşmasını sağladı.

ANTİK KANALİZASYONDA "AÇIK BÜFE" DÖNEMİ

Harabelerin altındaki yaşamın yengeçler için adeta bir "açık büfeye" dönüştüğü belirtiliyor. Popülasyon; bölgedeki hamam böcekleri, kemirgen kalıntıları, bitkiler ve antik alana atılan yiyecek atıklarıyla beslenerek besin zincirinin tepesine yerleşmiş durumda. Bölgeye girişlerin özel izne tabi olması, insan müdahalesini minimuma indirerek koloninin binlerce yıl boyunca fark edilmeden büyümesine olanak tanıdı.

YAĞMURLU GÜNLERDE ORTAYA ÇIKIYORLAR

Vahşi yaşam fotoğrafçısı Emmanuel Biji, bu yengeçlerin genellikle toprak altında veya serin su kanallarında saklandığını, bu nedenle ziyaretçiler tarafından nadiren görüldüğünü ifade etti. Gece saatlerinde veya yağmurlu günlerde yüzeye çıkan bu dev kabuklular, Roma'nın antik mimarisiyle modern ekosistemin sıra dışı bir birleşimini oluşturuyor. Bilim dünyası, bu izole koloninin ne kadar süredir harabelerin altında yaşadığını belirlemek için genetik araştırmalarını sürdürüyor.