Rutte anlattı: NATO 3.0’da Türkiye’ye önemli rol

NATO Genel Sekreteri Rutte, 7-8 Temmuz’da düzenlenecek Ankara Zirvesi öncesinde zirveden beklentiler, ittifakın karşılaştığı temel sınamalar ve Türkiye’nin NATO’ya katkıları hakkında Brüksel’deki NATO Karargâhı’nda, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

- (Ankara Zirvesi’nden beklentiler neler?)

“Ankara Zirvesi’ne gelecekte dönüp bakıldığında, insanların bunun verilen taahhütlerin hayata geçirildiği bir zirve olduğunu söylemesini umuyorum. Lahey’de sözleri verdik, Ankara Zirvesi de uygulama zirvesi olmalı.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Savunma harcamaları, hem Lahey’de ele alındı hem de Ankara’da ele alınacak 3 temel başlıktan biri. 

İkinci önceliğimiz, Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi.

Üçüncü önceliğimiz ise daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlamına gelen “NATO 3.0”ı inşa etmek. Bunun için savunma sanayisi üretimini ciddi ölçüde artırmamız gerekiyor. 

Yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketine sahip Türkiye de bu açıdan önemli bir ülke. Ancak NATO olarak genel tabloda daha fazlasını yapmak zorundayız. Çünkü üretim ve teslimat süreleri hâlâ çok uzun, üretim miktarımız ise ihtiyacın gerisinde kalıyor. Nitekim Ankara Zirvesi’nin ilk gününde düzenlenecek Savunma Sanayi Forumu’nda da ağırlıklı olarak bu konuya odaklanacağız.

NEDİR BU NATO 3.0

- (NATO 3.0’ı çok daha sık duymaya başladık. Böyle bir dönüşüme neden ihtiyaç duyuldu?)

Bu, Kanadalılar ve Avrupalıların daha fazla savunma harcaması yapması anlamına geliyor. “NATO 3.0”, ABD’ye aşırı bağımlı olunan “NATO 2.0”dan farklı bir yapıyı ifade ediyor. ABD, hem konvansiyonel askeri kapasitesiyle hem de nükleer caydırıcılığıyla Avrupa’daki varlığını sürdürecek. Ancak artık Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiği bir NATO göreceğiz. Bu, daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa anlayışı çerçevesinde gerçekleşecek. Bunlar, külfet paylaşımının daha adil olduğu, Rusya karşısında caydırıcılığını artırmış ve Çin konusunda da saf davranmayan bir NATO anlamına geliyor.

TÜRKİYE NATO İÇİN SON DERECE ÖNEMLİ

- (Türkiye’nin ittifaka katkısı ve kolektif güvenliği açısından önemi nedir?) Türkiye, NATO açısından son derece önemli bir ülke. Kurucu üyeler arasında yer almasa da ittifakın kuruluşundan yalnızca 3 yıl sonra, 1952’de NATO’ya katıldı. Dolayısıyla neredeyse en başından beri ittifakın bir parçası. Bugün de NATO’nun en güçlü ordularından birine sahip. Türk Silahlı Kuvvetleri son derece iyi donanımlı ve iyi eğitimli.

Bunun yanı sıra yaklaşık 3 bin şirketten oluşan devasa bir savunma sanayisi altyapısına sahip olmanız da önemli bir avantaj. Büyük, orta ve küçük ölçekli bu şirketler inovasyona büyük önem veriyor; en yeni teknolojileri geliştiriyor ve örneğin Ukrayna savaşında sahadan edinilen dersleri savunma sanayisi üretimine yansıtıyor. Bu da Türkiye’nin savunma sanayisini son derece güçlü kılıyor.

SAVUNMA FORUMU

İşte bu nedenle NATO Zirvesi Savunma Sanayi Forumu’nu 7 Temmuz’da Ankara’da düzenleme konusunda son derece kararlıydık. Amacımız elbette yalnızca Türkiye’nin değil, NATO’nun genel savunma sanayisi kapasitesini de ortaya koymak. Ancak böyle bir foruma Türkiye’nin ev sahipliği yapması son derece isabetli bir tercih.”

ASELSAN ÇOK ETKİLEYİCİYDİ

- ASELSAN’ı (nisan ayında) ziyaret ettim. Bu şirketi yakından görmek gerçekten çok etkileyiciydi. Ayrıca ASELSAN’ın Türkiye’deki çok sayıda şirketle nasıl işbirliği içinde çalıştığını, Türk savunma sanayisinin Avrupa’nın dört bir yanında ve ABD’li şirketlerle nasıl ortaklıklar geliştirdiğini görmek de son derece etkileyiciydi. Türkiye’nin ABD’de yatırım yapması, ABD’li ve Avrupa’nın diğer ülkelerindeki şirketlerin de Türkiye’ye yatırım yapması güçlü bir işbirliği ortaya koyuyor. Buna ihtiyacımız var çünkü caydırıcılığımızın temelini bu oluşturuyor.

NATO, 360 derecelik bir güvenlik perspektifiyle hareket ediyor, yani tehditlere her yönden bakıyoruz. Bu nedenle önceki sorunuza yanıt verirken Rusya’yı ön plana çıkarmış olsam da terörizm de bu 360 derecelik yaklaşımın önemli bir parçası. Türkiye’nin siyasi ve askeri liderliğinin bu konuda bize sağladığı değerlendirmeler ve bilgiler, ittifakın tamamının güvenliğinin korunması açısından kritik önem taşıyor.

BENİ UYANIK TUTACAK BİR KONU RUSYA

- (NATO Genel Sekreteri olarak sizi geceleri uykusuz bırakan en büyük endişe nedir?)

Genelde uyumaya çalışıyorum ancak beni uyanık tutacak bir konu varsa o da Rusya’dır. Ne yazık ki uzun vadede karşı karşıya olduğumuz temel tehdit Rusya. Bunu, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü bu akıldışı saldırı savaşında açıkça görüyoruz. (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin, bu savaşta kendi vatandaşlarından, çoğunluğu erkek (ayda) 35 bin askerin öldürülmesini ya da ağır yaralanmasını göze alıyor. Bu durum Ukrayna’nın sahada başarılı olduğunu gösteriyor. Ancak bunun ne kadar büyük bir trajedi olduğunu da düşünmek gerekiyor.

 Rusya; Kuzey Kore, İran ve Çin’le birlikte hareket ediyor. Çin de askeri kapasitesini hızla artırıyor ve 2030’a kadar 1000 nükleer savaş başlığına sahip olması bekleniyor. Bu nedenle Çin konusunda da saf davranmamalıyız. İran ve Kuzey Kore’yle hareket eden bu dörtlü içinde, uzun vadede karşı karşıya olduğumuz temel tehdit Rusya.