Rafineriler 5 10 gramlık sahte külçe gümüşler için uyardı... Küçük gümüşte büyük tuzak

GEÇEN aylarda da gündeme gelen gümüşte sahtecilik, yeni bir boyut kazandı. Son günlerde, yetkili rafinerilerin basmadığı bilinen 5 ve 10 gramlık külçe gümüşlerin özellikle bazı kuyumcuların sosyal medya hesaplarından ya da e-ticaret platformları üzerinden satılması dikkat çekiyor. ‘Yatırım fırsatı’ şeklinde pazarlanan bu ürünlerin erişilebilir fiyatlardan satılması da finansal okuryazarlığı olmayan vatandaşı mağdur edecek cinsten. Çünkü emtia uzmanlarının Hürriyet’e verdiği bilgilere göre, resmi rafineriler halihazırda 5 ve 10 gramlık külçe gümüş basmıyor. Hürriyet’in ulaştığı bazı yetkili rafinerilerin yetkilileri de bu bilgiyi doğruladı. Bu nedenle, piyasada satılan küçük gramajlı külçe gümüşlerin Darphane’den izinsiz basıldığını; dolayısıyla resmiyette bir karşılıklarının olmadığını vurgulayan uzmanlar, vatandaşı bu ürünlerden uzak durmaları noktasında uyardı. Üstelik, sahtecilik yalnızca bununla da sınırlı değil. Yasal olmayan yollarla basılan külçe gümüşlerin aslında gümüş olmadığı; pirinç ve çelik gibi daha düşük maliyetli metallerin karışımı olduğu belirtiliyor.

YASAL OLAN YOK İLLEGAL OLAN UCUZ

2025, değerli metaller açısından rekorların kırıldığı bir yıl oldu. Geçen yıl ons altın yüzde 64.2 değer kazanırken, gümüşün ons fiyatı yüzde 146 artış gösterdi. Yıla 28.9 dolardan başlayan gümüş, aralık ayında 84 dolarla rekor kırdı ve yılı 71.1 dolardan kapattı. Böylece 1979’dan bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Bu yükselişte arz endişeleri, endüstriyel talep, jeopolitik gerilimler ve Fed’in faiz indirimleri etkili oldu.

Yeni yılın ilk günlerinde ise 50 gramlık külçe gümüşler yaklaşık 6 bin 900 TL’den, 100 gramlık külçeler ise 13 bin TL’den satılıyor. Ancak arzda yaşanan sorunlar nedeniyle Kapalıçarşı ve Kuyumcukent gibi merkezlerde dahi bu gramajları bulmak zorlaştı. Buna karşın 5 gramlık külçe gümüşler 1.700 TL, 10 gramlık külçeler ise 3 bin TL civarında fiyatlarla e-ticaret sitelerinde ve sosyal medyada satışta.

Sahte olduğu belirtilen 5 gram gümüş külçeler e-ticaret platformlarında 1.695 TL’den, 10 gram külçe gümüşler ise 2 bin 999 TL’den satılıyor.

‘RESMİ RAFİNERİLERİN BÖYLE BİR BASIMI YOK’

Gümüş Takı Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği Başkanvekili Suat Topaloğlu, “5, 10 ve 20 gram gümüş basımı yaklaşık 1-1.5 yıl önce yayımlanan tebliğle yasaklandı. Yetkili rafineriler bu yasaktan önce de maliyet nedeniyle küçük gramaj üretmiyordu. Dolayısıyla piyasadaki 5-10 gramlık gümüşler resmi rafinerilerin ürünü olamaz” dedi.

Arz azalırken talebin hızla arttığını belirten Topaloğlu, “Artık kiloluk gümüş talep ediliyor. Rafineriler küçük gramajlarla uğraşmıyor” diyerek şu uyarıyı yaptı: “Yasal olmayan üretimlerde logo ve damga bulunmaz. Bu ürünlerin resmiyette karşılığı yoktur.”

KAPALIÇARŞI BİLE ŞAŞIRDI

En az 50 yıldır bu piyasada olan Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk’ün, Hürriyet’in sosyal medya hesapları üzerinden satılan gümüşleri kendisine göstermesi üzerine “5-10 gramlık külçe gümüşü ilk defa duyuyorum” demesi dikkat çekti. Rafinerilerin küçük gramajlı gümüş külçe üretmediği için Kapalıçarşı’da da satılmadığı bilgisini veren Yıldırımtürk, “Şu anda rafineriler küçük gramajlar üretmiyorlar. Tanıdığımız, bildiğimiz rafinerilerde böyle bir üretim yok” diye konuştu. Arz tarafındaki sorunlardan dolayı en çok talep gören gümüşlerin bile Kapalıçarşı’da bulunamadığının bilgisini veren Yıldırımtürk, “Vatandaş her gün ‘100 gram, 200 gram gümüş var mı’ diye soruyor. Fakat üretimi yasal olan bu gümüşler, arzdaki sorun nedeniyle kolay üretilemiyor, yok satıyor” ifadelerine yer verdi.

SAHTE GÜMÜŞ NASIL ANLAŞILIR

Saflık derecesi: Külçe gümüşler 999.0 veya 999.9 ayarında olmalı. Ancak sahte ‘ayar’ damgası da basılabildiği için tek başına yeterli değil.
Oksitlenme: Gerçek gümüş zamanla kararma yapar. Sahte ürünlerde boya dökülmesi görülebilir. Parlaklık: Gerçek gümüş doğal ve yumuşak parlaklığa sahiptir. Aşırı parlak, ayna gibi yüzeyler genellikle kaplama ya da sahte ürüne işaret eder.

GÜMÜŞ YATIRIMININ 3 YOLU

Fiziki alım: Yetki belgesi bulunan, fatura ve sertifika sunan firmalar tercih edilmeli.
Banka: Gümüş hesapları veya depo sertifikalarıyla yatırım yapılabilir.
Borsa ve fonlar: Gümüş fonları ve ETF’ler aracılığıyla dolaylı yatırım mümkün.