Putin’in en büyük rakibiydi: Navalni’nin vücudundan Rusya’da bulunmayan bir zehir çıktı

Rus muhalif Aleksey Navalni'nin Sibirya'daki bir cezaevinde hayatını kaybetmesine ilişkin yürütülen incelemelerde, vücudunda yalnızca Güney Amerika'da yaşayan yabani kurbağa türlerinde bulunan nadir bir nörotoksin tespit edildi. Avrupa ülkeleri, Rusya'da doğal yollarla bulunması imkansız olan bu maddenin kullanımından doğrudan Rus devletini sorumlu tuttu.

İngiltere, İsveç, Fransa, Almanya ve Hollanda tarafından yayımlanan ortak açıklamada, Navalni'nin ölüm süreciyle ilgili çarpıcı detaylar kamuoyuyla paylaşıldı. Yapılan incelemeler sonucunda, Navalni'nin vücudunda "epibatidin" adı verilen son derece nadir ve güçlü bir nörotoksinin izlerine rastlandı. Uzmanlar, bu maddenin doğal ortamında yalnızca Güney Amerika'daki belirli yabani kurbağa türlerinde bulunduğunu, Rusya coğrafyasında ise doğal olarak bulunmadığını kaydetti. Batılı devletlerin ortak açıklamasında, bu veriye dayanarak şu vurgu yapıldı:

"Bu maddenin Navalni'nin vücudunda bulunmasının masum bir açıklaması yoktur."

Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Navalni'nin cezaevinde öldürülmesine ilişkin kullanılan zehirle ilgili net bir çerçeve çizdi. Cooper, söz konusu maddenin tedarik edilmesi ve kullanılması noktasında "Yalnızca Rus devletinin imkân, motivasyon ve fırsata sahip olduğunu" ifade etti. Konferans kapsamında Navalni'nin eşi Yulia Navalnaya ile de bir araya gelen Cooper, sürecin takipçisi olduklarını belirtti. İngiltere Dışişleri Bakanlığı ise bu durumun Rusya'nın taraf olduğu Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ni açıkça ihlal etmesi anlamına geldiğini duyurdu.

Putin'e 'aptal' diyen sanatçı polis baskınında öldü

Navalni'nin ölümüyle ilgili Avrupa'nın üst düzey makamlarından art arda açıklamalar geldi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Navalni'nin gerçeği ortaya koyma konusundaki kararlılığının kalıcı bir miras bıraktığını ifade ederken; Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, muhalif liderin "özgür ve demokratik bir Rusya mücadelesi verdiği için öldürüldüğünü" kaydetti. Avrupa ülkeleri, yayımladıkları ortak metinde Navalni'nin ölümünden doğrudan Rus devletini sorumlu tuttuklarını yineledi.

Rusya kanadı ise Batı'dan gelen bu somut bulgu ve suçlamaları reddetmeye devam ediyor. Rus devlet ajansı TASS'ın aktardığına göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Avrupa ülkelerinin açıklamalarını "bilgi kirliliği" olarak nitelendirdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, Navalni'nin ölümünden bir ay sonra yaptığı kısa değerlendirmede, bir kişinin hayatını kaybetmesinin "her zaman üzücü bir olay" olduğunu söylemekle yetinmişti.

Aleksey Navalni, 16 Şubat 2024 tarihinde Sibirya'da tutulduğu cezaevinde 47 yaşında hayatını kaybetmişti. Rusya'nın en etkili muhalif figürü olarak kabul edilen Navalni, 2020 yılında da Novichok adlı sinir gazıyla zehirlenmiş, Almanya'daki uzun tedavi sürecinin ardından kendi rızasıyla döndüğü Rusya'da havalimanında tutuklanmıştı. Son raporlar, Navalni'nin daha önce maruz kaldığı yöntemlere benzer şekilde, devlet kontrolü dışında ulaşılması mümkün olmayan kimyasal/biyolojik ajanlarla hedef alındığına işaret ediyor.