Piyasalara ‘ateşkes morali’

SON günlerde İran savaşına ilişkin gelen karışık mesajlar küresel piyasaların da karışık seyretmesine yol açıyor. Dün ise ‘ateşkes umudu’ ağır bastı. Hürmüz Boğazı açılırsa ateşkesi değerlendireceklerini söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın da ateşkes istediğini ileri sürdü. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın da ‘savaşı bitirmeye hazır olduklarına’ yönelik açıklamaları piyasalarda ‘barış iyimserliği’ yarattı. Jeopolitik risklerin azalmasıyla önceki gün yüzde 0.8 azalarak 99.7 seviyesine gerileyen dolar endeksi, dün de yüzde 0.51 düşüşle 99.4 seviyelerine indi. Savaş boyunca doların güç kazanması nedeniyle aşağı yönlü baskılanan altın fiyatları ise dolar endeksi zayıflayınca yükselişe geçti. İran savaşı başladığından bu yana 4 bin 99 dolar ila 4 bin 500 dolar aralığında hareket eden ons altın, dün 4 bin 762,93 dolara kadar yükseldi. Yurtiçinde gram altın ise 6 bin 840 TL civarında alıcı buldu. ‘Savaş sona ererse enflasyonist riskler de azalır’ beklentisi de altın fiyatlarının artmasını sağladı.

PETROLDE HÜRMÜZ BASKISI SÜRÜYOR

Azalan jeopolitik gerilimlere karşın Hürmüz Boğazı’nın piyasalar için önemli bir baskı unsuru olmaya devam etmesi ise petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasına neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı dün sabah yüzde 1.3 artışla 103,4 dolara çıktı. Gün içinde düşüş eğilimi öne çıksa da 100 doların üzerinde kalmaya devam eden Brent petrol, dün akşamüzeri 16:15 itibarıyla yüzde 1.43 düşüşle 102.48 dolardan fiyatlandı.

BORSALARDA ARTIŞ ASYA’DA RALLİ HAVASI

İyimserlik dalgası borsaları da yukarı yönlü hareketlendirdi. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi dün güne yüzde 1.60 artışla 12 bin 996,23 puandan başladı. Gün içinde yükseliş eğilimini sürdüren endeks, 13 bin 31,57 puana kadar yükseldi. Gün boyunca en yüksek artışın yaşandığı endeksler, bankacılık endeksi ile turizm oldu. New York borsası, savaşın yakında sona erebileceğine dair haberlerin etkisiyle günü pozitif tamamladı. Asya borsalarında ise ralli havası yaşanması dikkat çekti. Ortadoğu’daki gerilimin azalacağına yönelik iyimserlik Asya borsalarına da taşındı. Japonya’da büyük imalatçıların güvenini yansıtan birinci çeyreğe ilişkin Tankan Endeksi 15 seviyesinden 17 seviyesine çıkarken aynı zamanda da beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Avrupa borsaları da risklerin azalabileceğine yönelik iyimserlikle günü pozitif tamamladı.

SAVAŞ 14 TRİLYON DOLARI SİLDİ

İRAN savaşının başladığı 28 Şubat’tan itibaren geçen bir ayda, küresel borsaların 157.5 trilyon dolar olan toplam piyasa değeri 30 Mart itibarıyla 143.5 trilyon dolara indi. Bu dönemde piyasalardaki değer kaybı yaklaşık 14 trilyon dolar olarak hesaplandı. Söz konusu kayıp, Almanya, Japonya, İngiltere ve Fransa gibi birçok gelişmiş ülkenin yıllık Gayri Safi Yurt İçi Hasılasını (GSYH) geride bıraktı.
Buna göre:

Bu dönemde Amerika, Avrupa ve Asya’daki en çok takip edilen ülke endekslerinin tamamı negatif seyrederken, en fazla gerileyen borsa yüzde 16.8 ile Güney Kore’de Kospi endeksi oldu.

ABD’de New York borsasında da büyük kayıplar görüldü. Savaşın başından beri S&P 500 endeksi yüzde 7.7, Nasdaq endeksi yüzde 8.2 ve Dow Jones endeksi yüzde 7.6 değer kaybetti.

Bu süreçte Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3.09 ile, Haziran 2011’den, Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3.83 ile Haziran 2009’dan, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4.99 ile Temmuz 2008’den bu tarafa en yüksek seviyesini gördü. (AA)