Petrol fiyatları Trump’ı durdurur mu

PETROL varil fiyatları dün sabah itibarıyla 120 dolar seviyesine yükselirken dün öğle saatlerinde hız kesip 104-106 dolar seviyesine geriledi. Gün boyunca olası petrol krizi dünyanın en çok konuştuğu konu başlıklarından biri haline gelirken ABD Başkanı Donald Trump’tan dün akşam saatlerinde gelen ‘Savaşın büyük ölçüde tamamlandığı’ yolundaki açıklama ise petrolü yeniden 100 doların altına çekti.

KÖRFEZ YANGIN YERİ

Savaş başladığından bu yana petrol fiyatlarının neredeyse yüzde 50’nin üzerinde artış göstermesi küresel bir tedirginlik yaratıyor. Petrol fiyatlarını ABD’ye karşı silah olarak kullanma stratejisine yönelen Tahran’dan bu anlamda iki kritik adım geldi. İran, ham petrolün yüzde 20’sinin taşındığı Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan kritik Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişini saldırılarla neredeyse tamamen durdurdu. Suudi Arabistan, Irak, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri gibi petrol üreticilerinin dünya piyasasına sevkıyatı büyük ölçüde durdu. İran ayrıca BAE, Bahreyn, Suudi Arabistan’daki petrol tesislerine saldırı düzenleyerek üretimin aksamasını sağladı. Tek rafinerisi hasar gören Bahreyn dün mücbir sebeplerden ötürü sözleşmeleri yerine getiremeyeceğini ilan etti. İsrail’in de Tahran’daki 30 ayakyakıt deposunu vurması krize kriz eklerken, Tahran halkı da büyük bir çevre felaketiyle karşı karşıya kaldı.

TRUMP’TAN AÇIKLAMALAR

İşte bu tablo çerçevesinde petrol varil fiyatı 80 dolardan 120 dolar seviyesine kadar fırladı. Önceki gün Air Force One başkanlık uçağında gazetecilere konuşan ABD Başkanı Trump, artan fiyatların ‘çok hızlı düşeceğini’ savundu. ABD’nin henüz kullanmadığı ‘muazzam miktarda petrolü’ olduğunu söyleyen Trump, “Dışarıda çok fazla petrol var. Bu çok hızlı bir şekilde iyileşecek” dedi. Piyasalarda gerilim sürerken Trump’tan dün akşam ilerleyen saatlerde yeni bir açıklama geldi. Amerikan CBS Televizyonu’na verdiği röportajda ‘Savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşündüğü’ yolundaki açıklaması petrol fiyatlarını 100 doların altına düşürdü.

SEÇMENİ OLUMSUZ ETKİLER

ABD kaya gazı ve petrolü sayesinde
dünyanın en büyük fosil yakıt üreticisi haline gelmişti. Ancak savaş başladığından bu yana ABD’de benzin fiyatları yüzde 17 arttı. Artan benzin fiyatlarının tarımdan, ulaşıma, perakendeden Amerika’nın faiz politikasına kadar zincirleme bir etkisi olabileceği konuşuluyor. Trump’ın ABD’li seçmene en büyük vaatlerinden biri hayat pahalılığı kontrol altına alıp alım gücünü arttırmaktı. Nitekim ABD’li tükecinin benzin için daha fazla ödeme yapma zorunda kalmasının perakende sektörünü ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyeceği görüşleri hakim.

MÜTTEFİKLER DE ALARMDA

Petrol krizi Körfez’deki Arap müttefikleri ile ABD’nin Avrupa’daki ortaklarını da olumsuz etkiliyor. Körfez ülkeleri petrol satamazken, Avrupalılar enerjiye daha fazla harcama yapmak zorunda kalıyor. Bu da Trump yönetimi ile trilyonlarca dolarlık yatırım anlaşmaları yapan Arap ülkelerinin önemli bir gelir kaybına uğradığı anlamına geliyor. Avrupa ülkelerinin akaryakıt ve LNG açığını kapatmak için ABD’ye yönelmesi de Amerika iç piyasasında petrolden kaynaklı enflasyonist baskıyı daha da arttırabilir.

SANDIKTA TERS TEPEBİLİR

Amerikan NBC News’ün yaptığı bir araştırmaya göre seçmenin yüzde 62’si Trump’ın enflasyon ile hayat pahalılığıyla mücadelesini yeterli bulmuyor. Kasım ayında ise ara seçimler var ABD’de. Temsilciler Meclisi’nin 435 koltuğunun tamamı, Senato’nun da üçte biri yenilenecek. Hali hazırda Trump’ın Cumhuriyetçileri iki kanadı da kontrol ediyor. Ancak seçmen faturayı ABD liderine çıkarabilir. Şimdiden rakip Demokrat Parti, artan petrol fiyatlarının sorumlusu olarak Trump’ı gösteriyor. Demokratik Ulusal Komite Başkanı Ken Martin yaptığı açıklamada, “Trump, Amerikalıların savaşla ilgili endişelerini kabul etmeyi reddediyor, benzin fiyatları hızla yükseliyor ve çalışan kesim marketlerdeki yüksek fiyatlar altında eziliyor” diye açıklama yaptı. İran, ABD’ye karşı petrol silahını çekerken yaklaşan seçimler ve seçmenin olası veto kartı Trump’ın Tahran’a yönelik harekâtı sonlandırmasında etkili olacak unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.       

TRUMP: SAVAŞ BÜYÜK ÖLÇÜDE TAMAMLANDI

28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşla dünya piyasaları kriz üstüne kriz yaşarken dün ABD Başkanı Donald Trump’ın CBS News’a telefonla verdiği mülakatta “Savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşünüyorum. Donanmaları yok, iletişim araçları yok, hava kuvvetleri yok” açıklaması dün tüm dünya piyasalarında Trump dalgası yarattı.  Trump’ın petrol fiyatlarındaki artışın “geçici” olduğunu vurgulaması ve ardından CBS News’a yaptığı “savaş büyük ölçüde bitti” açıklaması ile Brent petrolün varil fiyatı dün gece 87 dolar seviyesine kadar geri çekildi. Trump’ın İran konusunda ilk başta öngörüde bulundukları hedeflere 4-5 haftalık süreden “çok daha erken” ulaştıklarını ifade etmesi Amerikan borsalarında da pozitif algılandı.

İRAN: DURUN YOKSA PETROL 200 $ OLUR

Bu arada Trump, CBS News’a verdiği mülakatta Hürmüz Boğazı’na ilişkin “boğazın kontrolünü ele geçirmeyi düşündüğünü” öne sürerek, İran’a yönelik “Ateş edecekleri her şeyi ateşlediler, şirinlik yapmaya kalkışmasalar iyi olur, yoksa o ülkenin sonu gelir” ifadelerini kullandı.

İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı Hatemul Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari ise dün yaptığı açıklamada, İran’ın yakıt ve enerji altyapısının ABD ve İsrail tarafından hedef alınmasına sert tepki göstererek, “Eğer petrolün varil fiyatının 200 doların üzerine çıkmasına dayanabilecekseniz bu oyunu sürdürün” ifadesini kullanarak gözdağı verdi.

MACRON: STRATEJİK REZERVLERİ KULLANABİLİRİZ

ZENGİN ülkelerden oluşan G7 maliye bakanları dün İran krizinin etkilerini görüşmek üzere toplanırken Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, artan enerji fiyatlarını düşürmek için sözkonusu ülkelerin stratejik rezervlerini kullanabileceğini söyledi. Macron, artan enerji fiyatları karşısında G7 liderlerinin bir video konferansta durumu ele alabileceklerini de söyledi. Ancak Financial Times’ın haberine göre Trump yönetimi, her ne kadar bu yönde vaatlerde bulunsa da Biden döneminde kısmen harcanan petrol rezervlerinin tamamını yenilemedi. Dolayısıyla ABD’nin kendi iç tüketim hesaplamalarına göre toplam 20 günlük rezervi bulunuyor. G-7’de ABD, Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya, Kanada ve Japonya bulunuyor.