Pazardan yanlışlıkla alıp yiyen kabusu yaşıyor: Uzmanlar onun için Ağza sürmeyin diyor Sözcü Gazetesi

Bahar aylarının gelmesi ve yağışların artmasıyla birlikte doğa canlanırken, bu canlanışın beraberinde getirdiği büyük bir tehlike de gün yüzüne çıktı: Yabani mantar zehirlenmeleri. Türkiye’nin hemen her bölgesinde, özellikle nemli ve yağışlı iklimin hakim olduğu Karadeniz gibi yerlerde vatandaşların doğadan topladığı mantarlar, sofralara şifa yerine ölümcül riskler taşıyabiliyor. Uzmanlar, bilinçsizce toplanan mantarların sadece basit bir mide rahatsızlığına değil, geri dönüşü olmayan karaciğer ve böbrek yetmezliklerine yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.

Mantar zehirlenmelerini diğer gıda zehirlenmelerinden ayıran en tehlikeli özellik, belirtilerin ortaya çıkış süresidir. Tüketilen mantarın türüne göre mide bulantısı, kusma ve karın ağrısı gibi şikayetler bazen birkaç saat içinde başlarken, en ölümcül türlerde bu süreç 6 ila 24 saate kadar uzayabiliyor. Uzmanlara göre geç başlayan belirtiler çok daha büyük bir risk taşıyor; çünkü bu süre zarfında zehirli maddeler çoktan hayati organlara ulaşıp hasar vermeye başlıyor. Üstelik bazı hastalarda belirtiler bir süreliğine düzelmiş gibi görünse de bu durum "yalancı iyilik hali" olarak adlandırılıyor ve kısa bir süre sonra durum aniden çok daha ağır bir tabloyla yeniden kötüleşebiliyor.

Doğada en çok can kaybına yol açan türlerin başında, halk arasında "ölüm meleği" olarak bilinen Amanita phalloides geliyor. Bu mantarın en korkutucu yanı, görünüş itibarıyla zehirsiz ve yenilebilir mantar türlerine aşırı derecede benzemesi. Vatandaşlar sadece rengine veya şekline bakarak bu mantarı güvenli zannetme yanılgısına düşebiliyor. 
Ancak tek bir "ölüm meleği" mantarı bile, yetişkin bir bireyi öldürecek kadar yüksek miktarda toksin içeriyor. Bu nedenle geleneksel yöntemlerle, yani sadece bakarak veya koklayarak mantarın güvenli olup olmadığını anlamaya çalışmak büyük bir kumar oynamakla eşdeğer görülüyor.

Halk arasında "mantarın yanında yoğurt yemek zehri alır" veya "sirkeli suda bekletilen mantar temizlenir" gibi inanışların hiçbir bilimsel geçerliliği bulunmuyor. Mantarın içerisindeki zehirli toksinler, ne pişirme ne dondurma ne de yıkama işlemleriyle yok edilemiyor.

Uzmanların bu noktadaki uyarısı son derece net: Kaynağı bilinmeyen, uzman denetiminden geçmemiş yabani mantarlar kesinlikle tüketilmemeli. Aksi halde tek bir sofrada başlayan bu alışkanlık, aile bireylerinin veya komşuların toplu halde zehirlenmesiyle sonuçlanan trajedilere zemin hazırlıyor. Sağlıklı bir yaşam için doğadan toplanan belirsiz türler yerine, barkodlu ve denetimli kültür mantarlarının tercih edilmesi hayati önem taşıyor.

Köy göçüren mantarı olarak da bilinen "ölüm meleği" normal şartlarda satışı yasaklı olan zehirli mantar türlerinden olsa da bazı elle toplanıps atılan istiridye mantarı ve kanlıca mantarı gibi mantar türlrinin arasına karışabilir. Daha önce de zehirli mantarların pazar tezgahına karışmasından kaynaklanan zehirlenmeler olduğundan uzmanlar vatandaşları bilinçli olmaları konusunda uyarıyor.

Satın alıp tüketeceğiniz mantarların tüketilebilir ve sağlıklı türler arasında yer aldığından emin olmadan tüketmemelisiniz. Uzmanlar "ölüm meleği" ve agulu gibi zehirli mantar türleri için "ağzınıza sürmeyin" diyor.