ÖZLEM DOĞANER New York’u izlerken

Dünyanın gözü Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için New York'a çevrilirken, Türkiye açısından haftanın gündemi yalnızca diplomasiyle sınırlı değil. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ABD ziyareti siyasi ilişkilerden savunma sanayisine, ticaretten enerjiye, yatırımcının Türkiye algısından küresel iklim gündemine kadar uzanan çok katmanlı bir temas trafiğine sahne olacak.
Kuşkusuz en fazla Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında yapılması beklenen görüşme izlenecek. İki liderin önünde uzun bir dosya var: CAATSA yaptırımları, Türkiye'nin F-35 programına dönüşü, F-16 süreci, Gazze, Suriye, Ukrayna ve bölgesel güvenlik... Ancak bu kez ekonomik gündemin de masada daha fazla ağırlık kazanması bekleniyor.
İki ülke arasındaki 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi, artık siyasi bir temenni olmaktan çıkarılmak isteniyor. Türk ve Amerikan şirketlerinin enerji, ileri teknoloji, finans, havacılık, otomotiv ve dijital dönüşüm alanlarında kuracağı ortaklıklar bu hedefin asıl taşıyıcısı olacak. Hatta iş dünyasının yıllar önce iki ülke arasında konuşulan serbest ticaret bölgesi kurulmasına yönelik istekleri de gündemde. Savunma alanındaki sorunların çözülmesi de ekonomik ilişkilerin önündeki önemli bir psikolojik eşiğin aşılması anlamına gelecek.
Bu nedenle Erdoğan-Trump görüşmesi kadar, New York'ta gerçekleştirilecek 19. Türkiye Yatırım Konferansı da önemli. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın ABD'li yatırımcılara vereceği mesajlar yakından izlenecek.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Fortune 100 şirketlerinin yöneticileriyle yapacağı yuvarlak masa toplantısı da Türkiye'nin yatırım teklifini küresel karar vericilere doğrudan anlatması için önemli bir fırsat sunuyor. Boeing'den Microsoft'a, Ford'dan JPMorgan'a uzanan katılım, 100 milyar dolarlık hedefin hangi somut projelerle desteklenebileceğini gösterecek.
New York haftasının bir başka güçlü başlığı ise iklim diplomasisi olacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Hanımefendi Emine Erdoğan, New York İklim Haftası'nın açılış törenine katılarak iklim ve sürdürülebilir kalkınma konusunda mesajlar verecek. COP31 İş Forumu New York Diyaloğu'nda ise Türkiye'nin COP31 Eylem Gündemi küresel iş dünyasına anlatılacak. Enerji dönüşümü, iklim finansmanı, sanayide karbonsuzlaşma, yapay zekâ ve KOBİ'lerin dönüşümü başlıklarında şekillenecek iş dünyası yol haritası, Kasım ayında Antalya'da COP31 Başkanlığı'na sunulacak.
Böylece Türkiye, bir yandan ABD ile yıllardır çözülemeyen sorunları aşmaya, diğer yandan geleceğin yatırım alanlarında kendisine daha güçlü bir yer açmaya çalışacak.

***

GÜVEN KRİZİNİ ÇÖZMEK ŞART

Biz ekranlarımızdan uyarmıştık: Suni getiriler ve düşük hacimli hisselerdeki şüpheli hareketler sürdürülebilir değildi. Ama kazanırken kimse uyarıları dikkate almaz. Fon piyasasında 131 fonu kapsayan tasfiye süreci, yalnızca bazı şirketlerle sınırlı bir düzenleme değil; maalesef küçük yatırımcının piyasa kurumlarına bakışını etkileyecek bir kırılmadır. Artık vatandaşta sermaye piyasalarına güven sorunu da önemli bir problem olarak karşımızda duruyor. Faiz düştükçe mevduattan çıkacak getiri arayışındakilerin davranışı kontrolsüz bir güce dönüşebilir. SPK'nın sermaye piyasalarına olan güveni artırmak için önümüzdeki günlerde daha yoğun, açık ve düzenli bir iletişim politikası yürütmesinin şart olduğunu düşünüyorum.