Oyuncaklarda pasaport dönemi

Türkiye, oyuncakta büyüyen bir pazar. PAGEV verilerine göre 800 milyon dolarlık iç pazar, 300 milyon dolarlık da üretim söz konusu. İhracat 50 milyon dolara gerilese de Türk üreticiler için 1 Ocak itibarıyla önemli bir dönem başlıyor. Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği (AB) Konseyi tarafından kabul edilen AB’nin yeni oyuncak güvenliği yönetmeliği 1 Ocak 2026’da yürürlükte olacak. Şirketlere yeni kurallara uyum sağlamaları için 1 Ağustos 2030’a kadar süre tanınacak.

ZARARLI KİMYASALLAR TEMİZLENSİN

AB ülkelerinin yıllık oyuncak ithalatı 8 milyar doların üzerinde. Bunun büyük kısmı Çin’den yapılıyor. Türkiye üst sıralarda yer alan bir satıcı olmasa da AB pazarına ilişkin güvenlik kurallarını yakından takip etmek durumundayız. Yeni yönetmeliğin amacı ne, neler getirecek?

Yönetmelik; AB ülkelerinde satılan güvensiz oyuncak sayısını azaltmayı ve çocukları oyuncak kaynaklı risklerden korumayı amaçlıyor. İşte yönetmeliğin getirecekleri:

* Yeni kurallar kapsamında, oyuncaklarda endokrin bozucular, solunum sistemine zarar veren maddeler, cilt ve diğer organlar için toksik kimyasallar zamanla yasaklanacak.

* Oyuncaklarda, cilt sensitizasyonuna yol açabilen maddeler, “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS ve tehlikeli bisfenol türleri de yasak kapsamına girecek.

* 3 yaş altı çocukların ağzına alınabileceği şekilde tasarlanmış oyuncaklarda alerjenik kokular kullanılamayacak.

* Üreticiler, bir oyuncağı piyasaya sürmeden önce kimyasal, fiziksel, mekanik ve elektriksel bütün olası tehlikeler için bir güvenlik değerlendirmesi yapmak zorunda olacak.

* Bütün oyuncaklara, ürünün ilgili güvenlik kurallarına uyduğunu gösteren, açıkça görülebilen bir dijital ürün pasaportu getirilecek. Bu pasaport, oyuncakların izlenebilirliğini artıracak, piyasa gözetimi ile gümrük kontrollerini basitleştirecek. Şirketlere yeni kurallara uyum sağlamaları için 1 Ağustos 2030’a kadar süre tanınacak.

BULGARLAR EURO’YA GEÇİYOR, SINIRDA KARBON BAŞLIYOR

Dünyada ekonomi ve ticaret alanında birçok yeni düzenleme 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe giriyor. İşte bunlar arasında öne çıkanlar:

* SINIRDA KARBON: Avrupa Birliği (AB), 1 Ocak’tan itibaren karbon yoğun sektörlerdeki belirli ürünlerin ithalatında “sınırda karbon vergisi uygulamasını” başlatacak. Türkiye’yi de yakından ilgilendiren bu uygulama kapsamında AB’nin demir çelik, çimento, alüminyum, gübre ve hidrojen gibi sektörlerde ithal ettiği ürünler için bir karbon vergisi uygulanacak.

* Bulgaristan’da kullanılan para birimi Leva devreden çıkıyor. Ülke AB üyeliği kapsamında Euro’ya geçiyor. En son 2023’te Hırvatistan’ın dahil olduğu Auro Bölgesi’ne Bulgaristan’ın da girmesiyle üye sayısı 21’e ulaşacak.

* AB revize edilmiş Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe kurallarına geçecek. Böylece, 2025 yılı boyunca süren geçiş dönemi sona erecek ve eski kurallarla revize kuralların paralel uygulanması sonlanacak.

* Çalışan sayısı 250’yi aşan ve belirli finansal kriterleri karşılayan büyük şirketler kurumsal sürdürülebilirlik raporlarını yayımlayacak. AB borsalarında işlem gören KOBİ’ler için de raporlama dönemi başlayacak.

* OECD tarafından geliştirilen Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (CARF), kripto hizmet sağlayıcıları kullanıcılara ait kimlik bilgilerini ve işlem ayrıntılarını ulusal vergi otoritelerine raporlama zorunluluğu getiriyor. AB; 48 ülke ve yetki bölgesinin 2023 sonunda uygulamayı kabul ettiği CARF’ı 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe koyacak ve raporlamaya başlayacak.

* Ayrıca ABD’nin haziranda getirdiği 12 ülkeye “tam” ve 7 ülkeye “kısmi” seyahat yasağı, 1 Ocak itibarıyla yeni ülkeleri kapsayacak şekilde genişletilecek.

ÇİN’DE ‘ÜRETİM YERİ’ UYGULAMASI

1 Ocak’ta bir önemli yönetmelik de Çin’de devreye girecek. 25 Aralık 2024’te kabul edilen Katma Değer Vergisi Kanunu, bu yıl başından itibaren yürürlüğe girecek. Sınır aşırı ticaretin vergilendirilmesinde “tüketim yeri” esasını getiren yeni yasa, Çin’in KDV düzenlemelerini uluslararası kurallarla daha uyumlu hale getirecek.