OYAK üyeleri sordu: 175 milyon lira deprem yardımı nerede?

Geçtiğimiz günlerde OYAK Çimento ile Oyak Yatırım’ın, 2023 yılına ait Genel Kurul Kararları ile Bağımsız Denetim Raporlarında bulunan deprem bağış tutarlarının birbiriyle örtüşmediğine ilişkin iddialar gündem yaratmıştı. OYAK Çimento Fabrikaları’nın genel kurul kararında 323 milyon 323 bin 416 TL bağış ve yardım yapıldığı bildirilirken OYAK Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin 29 Mart 2024 tarihli genel kurulu kararında 32 milyon 627 bin 859,51 TL bağış ve yardım yapıldığı kaydedilmişti. Ancak bağımsız denetçi raporunda ise 53 milyon 760 bin 869 TL bağış yapıldığının görüldüğü ifade edilmişti.

İki şirketin raporları karşılaştırıldığında ise bir yıl için toplamda 175 milyon 747 bin 5 liralık yardım ve bağış farkı bulunmuştu.

Konuya ilişkin OYAK’tan açıklama gelirken “Genel Kurul raporlarında yer alan bağış tutarları ile bağımsız denetim kuruluşlarınca hazırlanan mali raporlar arasında ortaya çıkan 175.747.005 TL’lik farkın, enflasyon muhasebesi uygulamasından kaynaklandığını kamuoyuna duyurmuştur. Söz konusu farkın muhasebe tekniği gereği oluştuğuna ilişkin sürmektedir. Ancak bu açıklama, hem hukuki hem de muhasebesel açıdan ciddi ve açıklanmamış çelişkiler içermektedir” ifadelerine yer verildi.

Söz konusu yardımların tamamının 6 Şubat 2023 depremi için yapılan nakdi bağışlar olduğu ifade edilen açıklamada, “Net kârın %5’ini aşan nakdi bağışlara normal koşullarda enflasyon muhasebesi teorik olarak söz konusu olabilse dahi, 03.02.2021 tarihli ve 3483 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, depremden etkilenen afetzedelere ilişkin AFAD ve Kızılay’a yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı gelir ve kurumlar vergisi açısından indirim konusu yapılabilmektedir. Bu nedenle, %5 sınırı aşılmış olsa dahi, bu tür bağışlara enflasyon muhasebesi uygulanması mümkün değildir.” denildi.

“Kaldı ki bu bağışlar, Türkiye Muhasebe Standartları (TMS 29) uyarınca gider yazılamayan, gelir yaratmayan ve fiilen harcandığı tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi gereken kalemlerdir.” ifadelerinin kullanıldığı açıklamada, bu tür bağışların mali tablolarda keyfi oranlarla yeniden değerlendirilebilecek nitelikte olmadığı vurgulandı.

Açıklamanın devamında, “Ayrıca Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 298/A maddesi, enflasyon düzeltmesini yalnızca bilançoda yer alan parasal olmayan kıymetlerle sınırlandırmış; bu maddeye dayanılarak yayımlanan 555 sıra numaralı VUK Genel Tebliği ise enflasyon düzeltmesinin bilanço esaslı bir işlem olduğunu ve bağışlar gibi gerçekleştiği anda giderleşen işlemlere uygulanamayacağını açıkça hükme bağlamıştır.” ifadelerine yer verildi.

OYAK’ın kendi açıklamaları ve yayımlanan mali tabloları incelendiğinde; OYAK Çimento’da deprem bağışlarına yaklaşık %48, OYAK Yatırım’da yaklaşık %26, Hektaş’ta ise aynı dönem ve aynı koşullarda %0 oranında enflasyon muhasebesi gerekçesiyle artış uygulandığı ifade edilen açıklamada, “Aynı nitelikteki işlemlere farklı oranlar uygulanması, enflasyon muhasebesiyle izah edilemez.” denildi.

“2023 yılında yaklaşık 895 milyon TL zarar ettiği bilinen OYAK iştiraki Hektaş’ın, 50–60 milyon TL seviyesinde nakdi bağış yapmış olması da ekonomik rasyonalite açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.” ifadelerine yer verilen açıklamada, “Zarar eden bir şirketin bu ölçekte bağış yapması, şirket menfaatiyle gerekçelendirilemiyor ve şeffaf biçimde açıklanmıyorsa, kamuoyuna sıradan bir muhasebe işlemi gibi sunulamaz.” sözleri sarf edildi.

Mahkemeden skandal OYAK kararı: 5 milyon TL zarar! Mahkemeye göre askerler kendi kurumlarının tarafı değilmiş

“Genel Kurul kararlarında açıklanan bağış tutarları ile bağımsız denetim raporlarında yer alan tutarlar arasındaki 175.747.005 TL’lik fark, teknik bir muhasebe farkı olarak değerlendirilemez.” denilen açıklamada, “Genel Kurul matematiği değiştiremez; bağımsız denetim ise açıklanmayan farkları açıklanmış hâle getirmez. Bu fark yasal olarak enflasyon muhasebesiyle açıklanamıyorsa, hangi hesaplama yöntemiyle ortaya çıktığı açık ve belgeli biçimde izah edilmelidir.” ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın sonunda ise, “Bu mesele bir yorum ya da algı tartışması değil; muhasebe disiplini ve kamu vicdanı meselesidir ve OYAK üyelerinin haklarına sahip çıktıklarının somut bir ifadesidir.” denildi.

OYAK, üyelerine yüzde 55.2 getiri sağladı

OYAK tarafından yapılan açıklamanın devamında ise, söz konusu basın açıklamasına destek veren isimler şu şekilde sıralandı:

Abdullah EMİROSMANOĞLU
Abdullah KÖKTÜRK
Ahmet ERDOĞU
Ahmet KAYA
Ahmet MİHÇİ
Ahmet Zeki ÜÇOK
Ali AVAR
Ali DEĞİRMENCİ
Ali ERDEM
Ali ERKAN
Ali KILIÇ
Ali LAPANTA
Ali TOKGÖZ
Ali ULUYOL
Ali YILDIZ
Alp Aydın TEMEL
Anıl KESEBİR
Aşkın ÖGE
Ayhan ÇÖZELİ
Ayla YALÇIN
Basri ARSLAN
Bayram Ali KILIÇ
Bayram KURT
Bekir İĞAN
Cevat ARITÜRK
Çetin DOĞUÇ
Derviş ÜSKÜDAR
Dursun ŞENEL
Erdoğan İPEK
Erdoğan ŞAHİN
Erol ULUDAĞAN
Ersan CANBULAT
Eşref GENED
Faruk GÜGÜNAĞAOĞLU
Fatih ÇELİK
Fehmi AYDIN
Fikri KISAR
Gökden GÜREL

Gökhan ÇETİN
Gürcan ÜNAL
Gürsel YÜZ
Hacı DAYAN
Hacı İbrahim YILMAZ
Hadi ERTEN
Hakkı TUNCEL
Halil ÖZALAN
Hasan GÖKKURT
Haşim UÇAR
Hüseyin ERİKCİ
İbrahim ERSAN
İbrahim Levent OLCANER
İbrahim ONAY
İlker TAŞİNEN
İsmail ÇAĞLAYAN
İsmail GİRGİN
İsmail KESKİN
İsmail Oğuz UÇAR
İsmet ARZUMAN
İsmet KIŞLA
İsmet ÖZTÜRK
Kazım ŞAŞ
Kemal BAYKAL
Kemal Erhan ÖZOĞUL
Kenan ÇETİN
Kenan GÜREŞÇİ
M. Ahmet ACAR
Mehmet Arif ERDEMOL
Mehmet Çetin AYHAN
Mehmet Mazhar KÜÇÜKSAKARYA
Mehmet Murat ILGAZ
Melike NALBANT
Metin DADAŞ
Miray KESİCİ
Muhittin AKGÜN
Mustafa PARLAT
Mustafa ULU

Mustafa YİĞİT
Mutlu ÜLKER
Muzaffer ERTORUN
Muzaffer SÜNGÜ
Nazif KIRICI
Nazmi ÖZKAL
Necati YÜKSEL
Necip DEMİR
Necmi TENGİLİMOĞLU
Nihat ERMİHAN
Nilgün ARIKOK
Osman ATEŞ
Ömer FERİZLİ
Özcan GÖKMEN
Raşit AKTAŞ
Sadettin GENÇ
Sadık AKMERMER
Salih DENİZ
Satılmış KAVACIKLI
Sebahattin Ali AKDENİZ
Selahattin DEMİR
Selma DİKİCİ
Süleyman KAYMAKÇI
Şükrü ATICI
Temel KURNAZ
Tuncay GEYİK
Turhan AĞCA
Uğur BAŞ
Uğur ÖZKAN
Ülkü İNCE
Ümit KARIŞ
Vedat ÇÖMEZ
Veli ÇELİKER
Yahya ÖZDEMİR
Yankı BAĞCIOĞLU
Yasin ÖZ
Yusuf ARIK
Zeki ASUTAY