Otomotiv sektörü çıkmazda: Toyota ve Çinli devlerden sürpriz karar Sözcü Gazetesi

Çinli otomobil üreticisi GAC, yurt dışında kote bir şirketle kurduğu ismi açıklanmayan bir otomobil ortak girişimindeki FAW Group hisselerinin bir kısmını satın almak üzere harekete geçti.

Çin devlet medyasında yer alan bilgilere göre bahsi geçen yapının FAW Toyota olduğu ve söz konusu satın almanın Toyota'nın Çin'deki iki ayrı operasyonunun daha sıkı entegrasyonuna zemin hazırlayabileceği ifade ediliyor. Konuya ilişkin GAC, FAW ve Toyota yetkililerinden henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Çin otomotiv pazarında uzun yıllardır devam eden hızlı büyüme sürecinin ardından oluşan devasa kapasite fazlası ve 100'den fazla rakip marka, sektörü geniş kapsamlı bir tasfiye ve konsolidasyon eşiğine getirdi.

Değerlendirmelerde bulunan analistler, zayıf talep ve elektrikli araçlara hızlı geçişin devlete ait üreticiler ile yabancı ortak girişimleri zorladığına dikkat çekiyor. S&P Global Ratings raporlarında da önümüzdeki iki ila üç yıllık periyotta otomotiv sektöründe daha geniş bir yeniden yapılandırma dalgasının yaşanabileceği uyarısı yer alıyor.

Toyota, onlarca yıldır Çin pazarındaki varlığını kuzeyde FAW, güneyde ise GAC ile kurduğu ayrı ortaklıklar üzerinden yürüttü. Ancak pazardaki büyümenin yavaşlaması, rekabetin sertleşmesi ve elektrikli araç dönüşümünün karlar üzerinde yarattığı baskı, paralel operasyonların sürdürülebilirliğini zayıflattı.

Sektör uzmanları, satış ve dağıtım ağlarının daha verimli hale getirilerek mükerrer yatırımların azaltılmasının endüstriyel açıdan mantıklı bir adım olduğunu vurgularken, geleneksel ortak girişim modelinin genel bir baskı altında olduğunu kaydediyor.

Son yıllarda BYD, Geely ve Chery gibi yerli üreticilerin elektrikli ve hibrit araç teknolojileriyle kazandığı pazar payı, yabancı üreticilerin pazardaki konumunu geriletti. Çin Binek Otomobil Birliği verilerine göre, Toyota'nın iki ortak girişimi yılın ilk sekiz ayında binek araç satışlarının yüzde 7'sini oluşturarak üst sıralardaki yerini kaybetti.

Toyota'nın yanı sıra Honda ve Nissan gibi diğer Japon üreticiler de Çin'deki üretimlerini kısma yoluna giderken, Mitsubishi Motors ülkede araç üretimini tamamen durdurma kararı aldı.

Pazarda yaşanan sert fiyat savaşları ve yatırım baskısı, markaların dağıtım ağlarına da doğrudan yansıdı. Çin Otomobil Satıcıları Birliği verilerine göre FAW Toyota'nın bayi ağı 2022 yılındaki 773 mağazalık zirve noktasından bu yıl 651'e gerileyerek yüzde 15'ten fazla küçüldü. Benzer şekilde GAC Toyota'nın ağındaki mağaza sayısı da aynı dönemde 693'ten 620'ye düşerek yüzde 10'un üzerinde gerileme kaydetti.

Sektör genelinde yaşanan yoğun rekabet ve fiyat indirimleri karlılığı son on yılın en düşük seviyelerine çekti. Resmi verilere göre araç imalat segmentindeki kar marjı yüzde 1,5 seviyesine kadar geriledi.

Çin'in en üst ekonomik planlama kurumu, kapasite fazlası ve fiyat savaşlarının zararlı etkilerine karşı büyük otomobil üreticileri arasındaki birleşme ve yeniden yapılandırma süreçlerine destek verileceğini vurguluyor. Uzmanlar, yabancı üreticilere Çin'de hızlı büyüme imkanı sağlayan eski modellerin yerini daha hızlı karar alan, düşük maliyetli ve birleşik pazar stratejilerine bıraktığı bir döneme girildiğini ifade ediyor.