Otobüs kazalarını önlemek için dron ve kamera destekli denetim önerisi

Manisa'nın Akhisar ilçesinde 11 Ekim'de meydana gelen ve sonrasında ortaya çıkan güvenlik kamerası görüntülerinde otoyolda durup geri geri gittiği belirlenen tur otobüsünün çekiciyle çarpışması sonucu 11 kişi hayatını kaybetmiş, 27 kişi yaralanmıştı. Kaza, yolcu taşımacılığında trafik kurallarına uyulması, sürücülerin sorumluluğu, firmaların denetim yükümlülükleri ve trafik ihlallerine uygulanan yaptırımları yeniden gündeme getirdi.

Kazanın ardından şehirler arası yolcu taşımacılığında yolcu güvenliğini tehlikeye atan sürüş davranışları yeniden tartışma konusu oldu.

Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Genel Başkanı Birol Özcan, AA muhabirine, söz konusu şehirler arası otobüslerde trafik ihlallerinin ve disiplinsizliklerin yolcuların can güvenliğini tehdit etmesini ve denetimlerin etkinliğini değerlendirdi.

Disiplinsizlik ve kural ihlali can güvenliğini riske atıyor

Söz konusu kazalara sebebiyet veren disiplinsizliğe dikkati çeken Özcan, bu konuda denetlemelerin daha da artırılması gerektiğini söyledi.

Şehirler arası yolculukta denetimlerde teknolojik imkanların kullanımının da artırılmasının önemine işaret eden Özcan, "Bugün bu teknolojide dronlar ve kameralarla yolları denetlediğin zaman, otobanlarda sol şeritte ağır vasıtalar, otobüsler giderken sağ şeritte küçük araçlar giderse tabii trafik kazaları meydana gelir" dedi.

Birol Özcan, kazaların meydana gelmesinde etkili olan nedenleri şöyle sıraladı:

"Seyir halinde sola sağa kaçmalar, telefon konuşmaları, yandaki şoförle yandaki koltuktaki adamla sohbet etmesi, yol güzergahında gittiği zaman sol şeritte önünde 500 metre uzakta giden bir arabayı takip etmemesi, arkadaki arabanın sinyal yapması, lamba yapması, yol istemesi, önüne kırıp solundan sağından geçmesi, sağ sol sinyalleri kullanmaması..."

Kazaların önlenmesi için ilk önce disiplin, tedbir ve denetimlerin artırılmasının önemini vurgulayan Özcan, "Bunu yapacak kim? Bugünkü sistemde dronlarla, kameralarla ve polis bölgelerinde trafik polisi, jandarma bölgelerinde jandarma" diye konuştu.

Sol şeridi kullanan hafriyat kamyonlarına ve otobüslere dikkati çeken Özcan, yolculuk esnasında emniyet kemeri takmanın sadece şoförler için değil yolcular için de geçerli bir kural olduğunu hatırlattı.

TOFED Genel Başkanı Özcan, kemer takmayan veya telefonla konuşan şoförlere acilen çok ağır cezalar yazılması gerektiğini belirterek "Bizim otobüslerde yolcularımız maalesef koltuklarda kemer takma alışkanlığına sahip değiller. Üreticilerin, nasıl ki küçük arabalarda kemer takmayınca sistem alarm veriyorsa, otobüs koltuklarına da bunu getirmesi lazım. Otobüslerdeki tüm koltuklarda kemer olması ve kemer kullanılmıyorsa sistemin alarm vermesi lazım" ifadelerini kullandı.

Dijital kartından şoförün yıllık sürüş, çalışma ve dinlenme saatleri tespit ediliyor

Otobüs firmalarının da kendi içinde bir disiplin mekanizması kurması ve bunu etkin bir şekilde uygulaması gerektiğine işaret eden Özcan, "Hem firmaların hem de TOFED'in denetim yaptığını", "giriş-çıkış noktalarının, yol güzergahının ve saatlerin belli olduğunu", "güzergahın değiştirilemeyeceğini, otobüslerin özellikle ilçelere giriş-çıkış yapamayacağını ve böyle bir ihlal halinde cezaya tabi olduğunu" belirtti.

Özcan, "Trafik veya jandarma bölgesinde bir şoförün ehliyetine, SRC ve dijital kartına baktığı zaman aşağı indirsin, ikinci şoförü de indirsin, bir hava alsın, bir iki üç dakika konuştuktan sonra tekrar direksiyon başına geçsin. İki şoförü de muhakkak denetlemesi lazım, aşağıda kontrol etmesi lazım. Neyi kontrol edecek? Ehliyetini, SRC belgesini, dijital kartını. Zaten bizdeki dijital kartlardan, bir şoförün bir sene içinde kaç saat otobüs, araba kullandığı, kaç saat uyuduğu, ne kadar çalıştığı çıkar. Ona göre cezai müeyyide uygulanması lazım" değerlendirmesini yaptı.

Birol Özcan, şehirler arası yolculukta disiplinsiz, trafik kurallarına aykırı birtakım hareketlerin bazı otobüs sürücülerinde bir alışkanlık haline geldiğini, toplumda da böyle bir durumun gözlendiğini anlattı.

Bazı sürücülerin kaçırdığı kavşağa, yolda durup geri geri gelerek kazalara sebep olduğunu ifade eden Özcan, şunları söyledi:

"Kavşağı geçtiği zaman hemen duruyor, sağ şeride geçiyor veyahut da geçilmeyen şeritten geri geri gelip geçmek istiyor. Çok yanlış bir şey. 15 dakika sürer güzergahta gecikmesi, kavşağı kaçırdıysa da ileride o taraftan geri dönüş yapması. Bu disiplinsiz alışkanlıktan vazgeçmemiz lazım ama bunun için, vazgeçmemiz için de denetlememiz lazım. Bunun için ağır cezalar yazıldığı zaman hiç kimse bunu yapmaz. Denetleme ve disiplin şart. Mesela bir tek o değil ki adam yolda giderken küçük araba olsun, büyük araba olsun fark etmiyor. Suyu içtikten sonra camı açıp pet şişesini dışarıya, arkaya atıyor, arkadaki arabaya denk geliyor. O da ani fren yaptığı zaman kazaya sebebiyet veriyor. Bir sürü neden var. Bunun için disiplin, eğitim ve denetleme şart. Denetleme olmasa bu kazaları her zaman göreceğiz ve yol güzergahında üç şeritli bir yolda ağır vasıtaların, otobüslerin, küçük arabaların hangi şeritte gideceğini de artık denetlememiz lazım. Çünkü sol şeritte ağır vasıta 80-90 kilometre ile gidiyor, sağ şeritte ilerleyen küçük araç 120 ile 130 ile gitmeye çalışıyor, bu yanlış. Arkadaki trafikte sıkışan adam da ne yapmak istiyor? Öne geçmek istiyor, sağ şeritten sola geçmek istiyor. Bunlar kazaya sebebiyet veriyor. Bunun için herkes kendi şeridini kullanacak. Herkes disiplinli, kurallara uyacak şekilde arabasını kullanmak mecburiyetinde."

"Cezaların artırılması gerekiyor"

Cezaların yeterli olmadığını vurgulayan TOFED Genel Başkanı Özcan, "Mesela bir araba, eğer ki geri geri geliyorsa şimdi bir rapor çıkacak (Manisa Akhisar kazası) nasıl olacak bilmiyoruz. Yolcunun anlattığına göre iki şoför konuşmuş, geri geri geliyor, bilmiyoruz. Kesin bir şey konuşmamız yanlış. Eğer böyle bir şey varsa cezaları da ağırlaştırmak lazım gibi geliyor. Mesela şimdi bir ağır vasıta otobüs eğer sol şeritte hızını aşmışsa bunun tabii ki cezası olması lazım. Yahut da ileri gitmiş kavşağı geçmişse geri geri gelmişse onun tabii ki bir ağırlaştırılmış cezası olması lazım. Bir şoför kim olursa olsun telefonla film seyrediyorsa, mesaj çekiyorsa, konuşuyorsa yolu boş vaziyette olduğu zaman gitmiyorsa, kendini telefona vermişse bunlar kazaya sebebiyet verir. Bunlara ağırlaştırılmış ceza yazılması lazım" ifadelerini kullandı.