Orta Doğu nun en sıcak cephesi: Çatışmalar şiddetlendi! 73 sivil saldırılara hedef oldu

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Suudi Arabistan'ın başını çektiği koalisyonun sözcüsü Tümgeneral el-Maliki, Husilerin Suudi Arabistan'ın güney vilayetlerine yönelik son saldırılarında 73 sivilin yaralandığını açıkladı. El-Maliki, saldırıların Abha, Hamis Muşayt, Cizan ve Necran'daki sivil ve ekonomik tesisleri hedef aldığını belirtti. Suudi sözcü, saldırıların zamanına ilişkin ayrıntı vermezken, bunu Suudi Arabistan'ın egemenliğine yönelik "açık bir ihlal" ve "tehlikeli bir tırmanış" olarak nitelendirdi.

Saldırılar, Yemen'in birçok vilayetinde Husiler ile Suudi destekli Yemen hükümet güçleri arasındaki çatışmaların şiddetlendiği bir dönemde gerçekleşti. Husiler, Yemen'in El-Cevf vilayetindeki El-Hazm'da bulunan bir gözaltı merkezine Suudi Arabistan'ın hava saldırısı düzenlediğini iddia ederek, saldırıda biri çocuk 7 kişinin öldüğünü ve en az 7 kişinin yaralandığını bildirdi. Suudi Arabistan'dan bu iddiaya ilişkin henüz bir yanıt gelmezken, El-Maliki koalisyonun saldırılara karşı "gerekli tüm operasyonel önlemleri" alacağı uyarısını yaptı.

BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, ağustos ayında yaptığı açıklamada Yemen'in 2022'deki ateşkesin ardından geniş çaplı savaşa dönme riskinin en ciddi aşamasında olduğu uyarısında bulundu. Grundberg, deniz taşımacılığına yönelik saldırıların Yemen'i bölgesel çatışmaların içine daha fazla çekebileceğine dikkat çekti. Çatışmaların Babülmendep Boğazı'na yakın bölgelerde yoğunlaşması, Yemen'deki gelişmelere bölgesel ve uluslararası bir boyut kazandırdı.

ÇATIŞMALAR YOĞUNLAŞTI

Son çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerin başında Taiz'in batısındaki Kedha, Mekbene ve Cebel Habeşi cepheleri geliyor. Bölgede 3 eylülde başlayan çatışmalar daha sonra Müzza ilçesine yayıldı. Yemen basınının aktardığına göre, çatışmalar Husilerin hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik yoğun saldırılarıyla başladı ve bu saldırılar sırasında Taiz ile batı kıyısındaki bölgelere 14 balistik füze ve insansız hava aracı fırlatıldı.

Al Jazeera'nin haberine göre hükümet güçleri, bazı mevzilerin Husilerin eline geçmesinin ardından karşı saldırıya geçtiğini ve Cebel Numan ile çevresindeki bazı noktaların yanı sıra Cebel Habeşi ilçesindeki El-Hazzan tepesinin bir bölümünü yeniden kontrol altına aldığını açıkladı. Hükümet güçleri ayrıca Cebel Habeşi ve Mekbene cephelerinde bazı insansız hava araçlarını düşürdüğünü, Husilerin toplanma alanları ve takviye birliklerini topçu ve İHA'larla hedef aldığını duyurdu.

Hükümete bağlı Ulusal Direniş güçlerinden yapılan yazılı açıklamada, Taiz'in batısındaki El-Kedha bölgesinde Husilerle "şiddetli çatışmalar" yaşandığı belirtildi. Açıklamada çatışmalarda Husilere "ağır kayıplar verdirildiği" ifade edilirken, kayıpların niteliğine ilişkin bilgi verilmedi. Bu cephelerin stratejik önemi, dağlık araziye sahip olmalarının yanı sıra Taiz kentini Kızıldeniz kıyısındaki Muha kentine bağlayan ana güzergaha yakın olmalarından kaynaklanıyor.

KIZILDENİZ HUSİLERİN HEDEFİNDE

Kızıldeniz kıyısındaki Muha, Babülmendep Boğazı'na yakınlığı nedeniyle çatışmaların stratejik açıdan en önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kent, Yemen Başkanlık Konseyi üyesi Tarık Muhammed Abdullah Salih'in liderliğindeki Ulusal Direniş Güçleri'nin kontrolünde bulunuyor. Bu durum Muha'yı Husilere karşı savaşan güçlerin batı kıyısındaki başlıca askeri konuşlanma noktalarından biri haline getiriyor.

Muha Limanı da Husilerin kontrolündeki Hudeyde Limanı'na karşı hükümetin kontrolündeki bölgeler için önemli ticari çıkış noktalarından biri. Ağustos ayından bu yana kente ve limana balistik füzeler, İHA'lar ve bomba yüklü teknelerle çok sayıda saldırı düzenlendi. Saldırılarda liman tesislerinin yanı sıra evler, ticari işletmeler, elektrik santralleri ve askeri noktalar hedef alındı, sivil ve askeri can kayıpları yaşandı.

Hükümet kaynakları, saldırıların limandaki ticari ve denizcilik faaliyetlerini durma noktasına getirdiğini ve maddi zararın yaklaşık 79 milyon dolar olarak hesaplandığını belirtti. Cuma günü Husilerin Muha kavşağı bölgesindeki bir lokantaya düzenlediği füze saldırısında bir sivilin öldüğü, en az 4 kişinin yaralandığı bildirildi. Husilerden saldırıya ilişkin henüz açıklama gelmezken, hükümet kaynakları Taiz ile Muha arasındaki ulaşım ağının önemli noktalarından El-Vaziiyye Köprüsü'nün de balistik füzelerle hedef alındığını aktardı.

TAİZ'E FÜZE SALDIRILARI

Yemen hükümetine bağlı resmi haber ajansı SABA'nın yerel kaynaklara dayandırdığı habere göre, Husiler sabah saatlerinde Taiz kentine 3 balistik füze fırlattı. Füzeler kentin batısındaki sosyal hizmetler binası ile Tıp Fakültesi çevresine ve Merkez Cezaevi yakınlarına düştü. Saldırı kent sakinlerinde korku ve paniğe yol açarken, can kaybına neden olmadı. Husilerden konuya ilişkin henüz açıklama yapılmazken, hükümet güçlerinin Husilerin Taiz'i batı kıyısından izole etmek, kente yönelik kuşatmayı sıkılaştırmak ve ardından Muha ile Babülmendep yönünde ilerlemek istediğini belirttiği ifade ediliyor.

CEPHE HATTINDA SON DURUM

Hudeyde'nin güneyindeki çatışmalar özellikle Dabas adı verilen geniş dağlık alan çevresinde yoğunlaşıyor. Dabas'ın askeri önemi, Hays ve Carrahi ilçelerine hakim olması ve Kızıldeniz'in güney kıyılarına uzanan yol ve bölgelere yakın konumundan kaynaklanıyor. Hükümet kaynakları, güçlerinin Hays cephesindeki Husilerin saldırılarını püskürttüğünü, Dabas Dağı ve çevresinde çatışmaların sürdüğünü açıkladı.

Çatışmalar ve topçu ateşi bölgede yeni bir göç dalgasına yol açtı. Hudeyde'deki hükümete bağlı Yerinden Edilen Kamplarını Yönetme Birimi, Hays, Carrahi ve Cebel Ras bölgelerindeki köy ve yerleşimlerden 57 ailenin, yaklaşık 400 kişinin ayrıldığını bildirdi. Hudeyde'de yaklaşık 400 kişinin yeni göç dalgasına katılması, yıllardır süren savaş nedeniyle zaten ağır insani koşullar altında bulunan bölgelerde yeni barınma, gıda ve su ihtiyacı doğurdu.

PETROL SAHALARI VURULDU

Yemen'in orta kesimindeki Marib, petrol ve doğal gaz kaynakları, hükümetin kontrolündeki enerji tesisleri ve hükümet güçlerinin önemli kalelerinden biri olması nedeniyle çatışmalarda kritik bir konuma sahip. Son tırmanış sırasında Husilerin Seniyye, Ruveyk ve Sahn el-Cin kampları ile Harib ilçesindeki bazı noktaları füze ve İHA'larla hedef aldığı bildirildi. Hükümet kaynakları, saldırıların Cev en-Nesim ve Bilil bölgelerindeki yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kampların yakınlarına kadar ulaştığını ve sivil kayıplara neden olduğunu aktardı.

Husiler, saldırılarının "Suudi Arabistan takviyelerini" hedef aldığını savunurken, Yemen hükümeti saldırıların askeri ve sivil hedeflere yöneldiğini belirtiyor. Hükümet, saldırıların Marib, Hadramevt ve Şebve çöllerinde silah kaçakçılığı ağlarına yönelik operasyonlarının ardından gerçekleştiğini ifade ediyor. Hükümet güçleri de Marib'deki Husilerin mevzi, araç ve toplanma alanlarını topçu ve İHA'larla hedef aldığını duyurdu. Marib, askeri öneminin yanı sıra insani açıdan da kritik bir merkez; Yemen hükümeti, 5 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği ülkede vilayetin bu çerçevede 2 milyondan fazla kişiye ev sahipliği yaptığını belirtiyor.

Güneydoğudaki petrol zengini Şebve vilayetinde de Husiler, hükümet güçlerinin mevzilerine yönelik saldırılar düzenledi. Hükümet kaynaklarına göre saldırılar, Marib sınırındaki Beyhan ilçesi ile Şebve'deki Ayn ve Marib'in Harib ilçesi çevresinde yoğunlaştı. Petrol kaynaklarının yanı sıra coğrafi konumu ve Marib'e yakınlığı, Şebve'deki cepheleri çatışmaların seyri açısından stratejik hale getiriyor.

GERİLİM SON 2 AYDA TIRMANDI

Son çatışma dalgasının, temmuz ayında başlayan karşılıklı saldırıların devamı olduğu belirtiliyor. Yemen Savunma Bakanlığı, 13 Temmuz'da İran'a ait Mahan Air şirketinin bir uçağının gerekli izinleri almadan Sana Havalimanı'na inmesini engellemek amacıyla havalimanının pistini hedef aldığını açıkladı. Husiler saldırının arkasında Suudi Arabistan'ın bulunduğunu öne sürerek "gerilimi azaltma döneminin sona erdiğini" duyurdu ve Suudi Arabistan'daki Abha Uluslararası Havalimanı ile Saudi Aramco'ya ait tesisleri füze ve İHA'larla hedef aldı.

Gerilim ağustosta Marib'deki Seniyye ve Ruveyk, Hadramevt'teki El-Aber kampları ve Muha Limanı'na kadar yayıldı. Ardından Kızıldeniz'deki ticari gemiler de saldırıların hedefi oldu. Husiler, temmuz ayında Kızıldeniz'de Suudi Arabistan'a yönelik "deniz ablukası" ilan ettiklerini açıklarken, petrol tesisleri ve ticari gemilere yönelik saldırılar düzenledi. Askeri gerilim Taiz, Hudeyde, Marib ve Şebve ile sınırlı kalmadı; Husiler 6 Ağustos'ta doğudaki Hadramevt vilayetinde bulunan El-Aber askeri kampına saldırılar düzenledi.

SİVİLLERE FATURA AĞIRLAŞIYOR

Cephelerdeki hareketlilik, askeri hedeflerin yanı sıra sivil yerleşim alanlarını da etkiliyor. Taiz'de Mekbene, Kedha ve cephe hatlarına yakın bölgelerde yaşayan onlarca aile çatışmalar nedeniyle evlerini terk ederek daha güvenli bölgelere yöneldi. Daha önce yerinden edilen bazı ailelerin kaldığı Rahbe ve Raci kampları ile Hicab çevresindeki yerleşimlerde yaşayanların da yeniden göç etmek zorunda kaldığı bildirildi. Cebel Habeşi, Dabab, Sayahi ve Huzran bölgelerindeki köy ve yerleşimlerin topçu ateşine maruz kaldığına ilişkin haberler, çatışmaların sivil nüfus üzerindeki baskısını artırdı.

Yemen hükümeti ise kaybedilen mevzileri geri alma kararlılığını açıklarken Marib, Cevf, Beyda ve batı kıyısında Husilerin mevzi ve toplanma alanlarına İHA, topçu ve çok namlulu roketatarlarla saldırılar düzenlediğini duyurdu. Yemen'de cephe hatlarının yeniden hareketlenmesi, 2022'de sağlanan ateşkesin ardından oluşan görece sakinliğin ne ölçüde korunabileceği ve çatışmaların bölgesel deniz güvenliğine etkisinin ne yönde gelişeceği sorularını yeniden gündeme getiriyor. Taiz'in batısındaki dağlık alanlar ile Hudeyde'nin güneyindeki cephelerin Babülmendeb'e uzanan güzergahlara yakın olması, bu bölgelerdeki çatışmaların yalnızca kara hakimiyeti açısından değil, kıyı güvenliği, ikmal hatları ve deniz ulaşımı bakımından da önem taşımasına neden oluyor.