Orta Doğu gerilimi ve ABD Merkez Bankası etkisi: Küresel piyasalarda negatif seyir Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle artan petrol fiyatları ve ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini sabit tutmasının ardından negatif bir seyir öne çıkıyor.

Orta Doğu'da süren gerilime ilişkin haber akışı, petrol fiyatlarındaki hareketler ve ABD'de açıklanan makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor. Gerilimin arttığı bu ortamda Fed'den gelen temkinli ve "şahin" sinyaller küresel risk algısının artmasını sağladı.

İran'ın, ABD-İsrail tarafından petrol rafinerilerinin hedef alınmasının ardından, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'da ABD ile bağlantılı petrol tesislerini vuracağını bildirmesi ve bazı enerji tesislerine yönelik saldırıları petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü harekette etkili oldu.

ABD'DE ÜFE ENFLASYON ENDİŞELERİNİ KÖRÜKLEDİ

Enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyon görünümüne dair endişeleri artırdığı bir dönemde ABD'de açıklanan veriler ise üretici enflasyonunun şubatta hızlandığını ortaya koydu. ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), şubatta aylık bazda yüzde 0,7, yıllık bazda yüzde 3,4 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Üretici enflasyonu yıllık bazda son bir yılın en yüksek seviyesine çıktı. ÜFE, ocakta aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda ise yüzde 2,9 artmıştı. Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE de şubatta aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 3,9 ile beklentilerin üzerinde arttı.

FED POLİTİKA FAİZİNİ BEKLENTİLER DOĞRULTUSUNDA SABİT TUTTU

Para politikası cephesinde ise Fed, politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tuttu. Fed'in para politikası karar metninde, "Orta Doğu'daki gelişmelerin ABD ekonomisi üzerindeki etkileri belirsizdir." değerlendirmesi yer aldı.

Ekonomik projeksiyonlarını da açıklayan Fed, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,4'te tutarken, bu tahmin 2026'da tek faiz indirimi öngörüsünün korunduğunun sinyalini verdi.

Fed Başkanı Jerome Powell, faiz kararının ardından düzenlediği basın toplantısında, Orta Doğu'daki gelişmelerin ABD ekonomisine etkilerinin henüz belirsiz olduğunu söyleyerek, "Kısa vadede, yükselen enerji fiyatları genel enflasyonu yukarı çekecektir, ancak ekonomi üzerindeki olası etkilerin kapsamını ve süresini bilmek için henüz erken." dedi.

Enflasyon beklentilerine ilişkin kısa vadeli göstergelerin son haftalarda yükseldiğini ifade eden Powell, bu durumun muhtemelen Orta Doğu'daki arz kesintilerinin yol açtığı petrol fiyatlarındaki önemli artışı yansıttığını aktardı.

Bunlara ek olarak, Kanada Merkez Bankası (BoC) da üst üste üçüncü toplantısında politika faizini yüzde 2,25'te sabit bıraktı.

WALL STREET'TE ENDEKSLER NEGATİFE DÖNDÜ

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, İran'ın misilleme saldırıları ve Fed'den gelen şahin mesajların etkisiyle dün Dow Jones endeksi yüzde 1,63, Nasdaq endeksi yüzde 1,46 ve S&P 500 endeksi yüzde 1,36 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar yeni güne alıcılı başladı.

Yeni günde ABD'de tahvil piyasalarında satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,28'e yükseldi. Dolar endeksi dün yüzde 0,7 yükselişle 100,2 olurken, yeni günde yüzde 0,1 azalışla 100,1 seviyesinde seyrediyor.

Fed'e yönelik faiz indirim beklentilerindeki azalma ve dolar endeksindeki güçlenmenin etkisiyle altın fiyatlarındaki düşüş serisi dün 6. işlem gününü tamamladı. Dün yüzde 3,7 değer kaybıyla 4 bin 819 dolardan kapanan altının ons fiyatı yeni günde yüzde 0,7 artışla 4 bin 850 dolardan işlem görüyor.

Brent petrolün varil fiyatı ise dün İran'ın bazı rafineri ve üretim merkezlerini hedef alması ve almaya devam edeceğini duyurmasının ardından yüzde 6,4 yükselişle 107,3 dolardan kapandı. Brent petrolün varil fiyatı yeni günde de yükselişine devam ederken, şu sıralarda yüzde 1,3 primle 108,7 dolardan işlem görüyor.

AVRUPA VE İNGİLTERE MERKEZ BANKASI'NIN FAİZ KARARLARI TAKİP EDİLECEK

Avrupa borsalarında petrol fiyatlarında sert yükselişlerin sürmesi ve jeopolitik gerilimlerin etkisiyle dün negatif bir seyir izlenirken, yeni günde Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankasının (BoE) para politikası kararları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Para piyasalarında ECB'nin bugün 3 temel politika faizini değiştirmeyeceğine kesin gözüyle bakılırken, bankanın Orta Doğu'daki gerginliklerden dolayı beklenenden daha erken sıkılaşabileceği öngörülüyor.

Ay başında faiz indirimi beklentisinin öne çıktığı BoE'nin ise politika faizini değiştirmemesi bekleniyor.

Orta Doğu'da çatışmalar devam ederken, diplomatik gelişmeler de yakından takip ediliyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail’in İran'a yönelik saldırısının ardından bölgedeki gelişmelerin yanı sıra bunun bölgesel ve uluslararası etkileri ve sonuçlarını görüştü.

Erakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki denizcilik faaliyetlerinin aksamasının ABD-Siyonist dayatma savaşının bir sonucu olduğunu belirterek, AB ve Avrupa ülkelerinin, saldırganlara baskı uygulaması ve saldırganlıklarını durdurmaya çalışması gerektiğini söyledi.

Kallas da savaşın güvenlik, insani ve ekonomik sonuçları hakkındaki endişesini dile getirerek, savaşın derhal sona erdirilmesi gerektiği konusundaki AB'nin tutumunu vurguladı.

Öte yandan, AB, girişimcilerin Birlik genelinde 48 saat içinde tamamen çevrim içi olarak şirket kurmalarını sağlayacak "EU Inc." planı hazırladı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de düzenlediği basın toplantısında, "EU Inc. ile her girişimci, AB'nin herhangi bir yerinden 48 saat içinde şirket kurabilecek. Tüm süreç tamamen dijital ve maliyet 100 euronun altında olacak. Asgari sermaye şartı aranmayacak." dedi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,94, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,33, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,06, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,96 değer kaybetti. Bölgede endeks vadeli kontratlar yeni güne satıcılı başladı.

JAPONYA MERKEZ BANKASI FAİZİ SABİT TUTTU

Asya tarafında petrol fiyatlarındaki ivmelenme ve enerji arzına yönelik endişelerin güç kazanmasıyla negatif bir seyir öne çıkarken, Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentilere paralel yüzde 0,75 seviyesinde sabit tuttu.

BoJ'un söz konusu kararı 8'e karşı 1 oyla alınırken, Hajime Takata faiz artırımına yönelik oy kullandı.

Bölgede açıklanan makroekonomik verilere göre Japonya'da ocak ayına ilişkin çekirdek makine siparişleri yıllık bazda yüzde 13,7 artışla beklentileri geride bıraktı. Aynı döneme ilişkin sanayi üretimi ise aylık yüzde 4,3 artışla tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede ocak ayına ilişkin kapasite kullanım oranı ise yüzde 2,9 yükseldi.

Bu gelişmelerin yanı sıra bölge genelinde jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki ivmelenme satış baskısı oluştururken, Güney Kore ve Japonya'da finans sektörü, Hong Kong'da ise teknoloji sektöründe dirençlilik dikkati çekti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,6 düştü.

BUGÜN PİYASALAR ERKEN KAPANIYOR

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,78 değer kaybederek 13.115,13 puandan tamamladı. Bugün, yurt içi piyasalarda, Ramazan Bayramı'nın arife günü olması dolayısıyla yarım gün seans yapılacak.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,51 azalışla 15.226,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,2110'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasada açılışında önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 44,3200'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık uluslararası rezervler ve döviz likiditesi, yurt dışında ise Avrupa'da ECB ve İngiltere'de BoE'nin faiz kararlarının yanı sıra yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puanın destek, 13.200 ve 13.300 puanın ise direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.30 BoJ Başkanı Ueda'nın konuşması

12.00 Türkiye, haftalık uluslararası rezervler ve döviz likiditesi

15.00 İngiltere, BoE'nin faiz kararı

15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları

15.30 ABD, mart ayı Philadelphia Fed imalat sanayi endeksi

16.15 Euro Bölgesi, ECB'nin faiz kararı

16.45 Euro Bölgesi, ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması

17.00 ABD, şubat ayı öncü endeks

17.00 ABD, ocak ayı yeni konut satışları

17.00 ABD, ocak ayı toptan eşya stokları

Borsa İstanbul, Ramazan Bayramı nedeniyle erken kapanacak