Küresel piyasalarda Orta Doğu alarmı: Hürmüz gerilimi satış dalgasını büyüttü Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalar, ABD'nin İran'a saldırılarını yoğunlaştırması ve Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin devam etmesinden dolayı artan jeopolitik gerilimlerle haftaya satış baskısıyla başladı.

Jeopolitik risklerden kaynaklı fiyatlamalar yeni haftada da piyasalar üzerindeki etkisini sürdürüyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari bir gemiye ateş açan İran'a karşı bu hafta üçüncü saldırı turunu başlattığını bildirdi.

CENTCOM daha sonra İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere yönelik "saldırma kapasitesini zayıflatmak" amacıyla yeni saldırılar başlattığını duyurdu. ABD'nin İran'a saldırılarını yoğunlaştırmasından dolayı yeni haftada Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler küresel piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oluyor.

İran, ABD'nin askeri saldırılarına misilleme olarak Körfez ülkelerine saldırılarını artırdı. Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarında yükselişler görüldü. Tahvil piyasasında satış baskısı artarken borsalarda da düşüş eğilimi öne çıktı.

Hafta boyunca Hürmüz Boğazı'ndaki son durum, çatışmaların seyri ve petrol fiyatları piyasaların odağında olacak.

Bu gelişmelerle, para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor. Öte yandan, Fed Kongre için hazırladığı Para Politikası Raporu'nda, "Genel hatlarıyla, kısmen Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen ekonomik faaliyet sağlam bir hızda genişlemektedir." ifadelerine yer verildi.

Fed, raporda gümrük vergisi artışları, Orta Doğu'da çatışmalarla fırlayan enerji maliyetleri ve yapay zeka odaklı talep artışının enflasyondaki yükselişte öne çıktığına işaret etti.

Bu hafta Fed Başkanı Kevin Warsh'un Temsilciler Meclisi ve Senato'da yapacağı sunum, ABD'de açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunuyor.

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra yatırımcılar bilanço sezonuna da odaklanırken, şirketlerin güçlü bilançolar açıklaması durumunda bunun piyasalardaki risk iştahını artırması bekleniyor. İran’ın Hürmüz Boğazı'nın kapanmasını duyurması ve Boğaz'dan geçen gemilere müdahalede bulunmasının ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artışla 79,1 dolarda seyrediyor.

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon korkularını körüklemesiyle merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentilerinin pekişmesi tahvil faizlerini ve dolara endeksini yükseltirken, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,59'a yükseldi. Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,1 seviyesine çıkarken, altının onsu yüzde 1,3 azalışla 4 bin 55 dolardan işlem görüyor.

- New York borsası cuma günü pozitif seyretti

Nasdaq borsasında işlem görmeye başlayan SK Hynix'in hisseleri 170 dolardan açılış yaptı. Şirketin hisseleri, Wall Street'teki ilk gününde, 149 dolarlık listelenme fiyatına göre yaklaşık yüzde 13 değer kazandı.

Hisseleri yüzde 4 yükselen Nvidia ile yüzde 6 artan Meta da piyasalardaki olumlu seyre katkı yaptı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,42 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,29 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

- Avrupa borsaları, Almanya hariç yükseldi

Avrupa borsalarında ABD ile İran'ın teknik görüşmelere başladığına dair haber akışıyla cuma günü iyimserlik öne çıktı.

ABD'li özel sermaye şirketi Apollo'nun İngiltere'nin düşük maliyetli hava yolu şirketi easyJet'i satın almak için 5,7 milyar sterlin teklif vermesinin ardından easyJet'in hisseleri yüzde 14,3 yükseldi.

Öte yandan 23 Temmuz'da Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı toplantısında faiz artırımına gitmesi beklenmiyor ancak eylül toplantısı için Bankanın faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler öne çıkıyor.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki artış hızının yavaşlamasının etkisiyle haziranda yüzde 2,3'e geriledi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,15 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,44 değer kazanırken, Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,2 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Güney Kore öncülüğünde sert düştü

Asya piyasalarında artan jeopolitik riskler ve teknoloji şirketlerinde tekrar sert düşüşlerin görülmesiyle yeni haftada satış ağırlıklı bir seyir öne çıkıyor.

Güney Kore borsasında işlem gören SK Hynix'in hisseleri yüzde 13,4, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 9,2 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,5 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.

- Yurt içinde gözler ödemeler dengesi verisinde

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,53 değer kazancıyla 14.321,19 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 46,9720'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,0000'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi ve perakende satışlar, yurt dışında ise ABD'de federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.200 ve 14.100 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının mayısta 1 milyar 127,5 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 52 milyar 255 milyon dolar açık vereceğini öngördü.

Diğer taraftan Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in beklenen Türkiye değerlendirmesi de bu hafta yurt içi piyasaların odağında yer alacak.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, mayıs ayı perakende satışlar

10.00 Türkiye, mayıs ayı ödemeler dengesi

21.00 ABD, haziran ayı federal bütçe dengesi