Orta Doğu daki Gelişmeler ve Türkiye Japonya İlişkilerinin Geleceği paneli düzenlendi

Sasakawa Peace Foundation’da gerçekleştirilen program kapsamında açılış konuşmalarını Sasakawa Barış Vakfı Başkanı Atsui Sunami ile Türkiye’nin Japonya Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul gerçekleştirirken; moderatörlüğünü Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi, akademisyen ve SETA Washington D.C. Araştırma Direktörü Prof. Dr. Kılıç Buğra Kanat’ın yaptığı panel oturumunda Japonya’nın Eski Ankara Büyükelçisi Akio Miyajima, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi öğretim üyesi ve SETA Dış Politika Araştırmaları Direktörü Prof. Dr. Murat Yeşiltaş, Sasakawa Peace Foundation Kıdemli Araştırmacısı Ippeita Nishida, Japonya Dış Ticaret Örgütü (JETRO) Gelişmekte Olan Ekonomiler Enstitüsü (IDE) Kıdemli Araştırmacısı Yasushi Hazama, Hasan Kalyoncu Üniversitesi öğretim üyesi ve SETA araştırmacısı Doç. Dr. Murat Aslan ile SETA Washington D.C. Koordinatörü Dr. Kadir Üstün konuşmacı olarak yer aldı.

Açış konuşmalarıyla başlayan programda, Türkiye ile Japonya arasındaki köklü dostluğun tarihsel temellerine vurgu yapılarak, iki ülke arasındaki ilişkilerin ticaret, kültür, bilim ve diplomasi alanlarında daha da geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Ertuğrul Fırkateyni hadisesi gibi tarihsel olayların iki ülke halkları arasındaki güçlü bağları pekiştirdiği belirtilirken, karşılıklı insani yardımlar ve dayanışma örneklerinin bu ilişkileri derinleştirdiği vurgulandı. 

Konuşmalarda ayrıca Türkiye ile Japonya’nın, Asya’nın doğu ve batı uçlarında yer alan iki önemli aktör olarak tamamlayıcı özelliklere sahip olduğu ifade edilerek; yatırım, turizm, yükseköğretim, bilim ve teknoloji alanlarında iş birliğinin artırılmasına yönelik güçlü bir potansiyelin bulunduğu kaydedildi. Bölgesel ve küresel düzeyde ise Türkiye’nin Orta Doğu’da istikrar ve güvenliğin sağlanmasına verdiği önem vurgulanırken, Japonya’nın barış ve gerilimin azaltılmasına yönelik çağrıları memnuniyetle karşılandı.

Panelde söz alan Doç. Dr. Murat Aslan, NATO’nun farklı ulusal güvenlik önceliklerini dengeleyen ve ortak bir siyasi uzlaşı zemini oluşturan bir yapı olduğunu belirterek, Türkiye’nin NATO içindeki rolünün istikrarın sürdürülmesi açısından kritik olduğunu ifade etti. Türkiye’nin son yıllarda savunma sanayii alanında önemli atılımlar gerçekleştirdiğine dikkat çeken Aslan, bu kapasitenin NATO standartlarıyla uyumlu şekilde geliştirildiğini ve Türkiye’nin ittifaka katkı sağlayan bir aktör konumunda olduğunu vurguladı.

Dr. Kadir Üstün, İran merkezli bölgesel gelişmeleri değerlendirerek Orta Doğu’daki güç dengelerinin yeniden şekillendiğine işaret etti. İsrail’in sahadaki askeri kazanımlarının uzun vadeli stratejik başarıya dönüşmesinin zor olduğu ifade edilirken, İran’ın askeri kapasitesinde zayıflama yaşansa da iç dinamikler ve diplomatik kapasitesi sayesinde bölgesel etkisini sürdürebileceği değerlendirildi. Türkiye’nin ise bölgesel krizlerde dengeleyici ve arabulucu rol oynayabilecek bir orta güç olarak öne çıktığı vurgulandı.

Prof. Dr. Murat Yeşiltaş konuşmasında, uluslararası sistemin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek mevcut küresel yönetişim yapılarının temsil ve etkinlik açısından yetersiz kaldığını ifade etti. Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası kurumların reforme edilmesi gerektiğini dile getiren Yeşiltaş, Türkiye’nin bölgesel sahiplenme yaklaşımı çerçevesinde krizlerin yerel aktörler tarafından çözülmesini desteklediğini vurguladı.

Japonya’nın eski Ankara Büyükelçisi Akio Miyajima ise Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin özellikle savunma sanayii, ekonomik kalkınma ve eğitim alanlarında daha da geliştirilebileceğini belirtti. Türkiye’nin özellikle yeniden imar ve altyapı alanındaki kapasitesine dikkat çeken Miyajima, iki ülke arasında teknoloji ve savunma iş birliklerinin artırılmasının bölgesel istikrara katkı sağlayacağını ifade etti.

Panelde söz alan Ippeita Nishida, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin düşünce kuruluşları ve akademik iş birlikleri üzerinden daha da kurumsallaştırılabileceğini belirterek, ortak politika üretimi ve bilgi paylaşımının iki ülke arasındaki stratejik diyaloğu güçlendireceğini ifade etti.

Yasushi Hazama ise küresel ekonomik dönüşüm sürecinde Türkiye ve Japonya’nın karşılıklı yatırım ve ticaret alanlarında daha yakın iş birliği geliştirmesi gerektiğine dikkat çekerek, özellikle gelişmekte olan bölgelerde ortak projelerin önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı.

Panelde ayrıca, Türkiye ile Japonya arasında halklar arası ilişkilerin güçlendirilmesinin önemi vurgulanarak, eğitim, akademik iş birlikleri ve gençlere yönelik programların artırılması gerektiği ifade edildi.

Program, Türkiye ile Japonya arasındaki çok boyutlu ilişkilerin geliştirilmesine yönelik somut iş birliği alanlarının ele alındığı verimli tartışmalarla sona erdi. Uluslararası güvenlik mimarisi, bölgesel gelişmeler ve Türkiye’nin küresel rolünün kapsamlı şekilde ele alındığı panel oturumunun Türkiye ve Japonya arasındaki stratejik diyaloğun derinleştirilmesine ve yeni iş birliği imkânlarının ortaya konulmasına katkı sağlaması beklenmektedir.