Organize sanayi bölgeleri dönüşümü: Yeşil mi siyah mı? Özgür Bayram Soylu

Dünya ekonomisi sessiz ama sert bir eşikten geçiyor. Artık mesele ne kadar üretildiği değil, nasıl üretildiği. Karbonun maliyet olduğu, verinin sermaye kadar değer kazandığı ve insanın üretimin merkezine yeniden yerleştiği bir çağdayız. Yeşil dönüşüm çevreyi korumanın ötesinde bir rekabet şartına, dijital dönüşüm operasyonel bir tercihten varoluşsal bir zorunluluğa, beşeri dönüşüm ise sosyal bir gündemden stratejik bir zorunluluğa evrilmiş durumda. Bu dönüşümün ortasında bu gerçeğin farkındalığıyla

Dünya ekonomisi sessiz ama sert bir eşikten geçiyor. Artık mesele ne kadar üretildiği değil, nasıl üretildiği. Karbonun maliyet olduğu, verinin sermaye kadar değer kazandığı ve insanın üretimin merkezine yeniden yerleştiği bir çağdayız. Yeşil dönüşüm çevreyi korumanın ötesinde bir rekabet şartına, dijital dönüşüm operasyonel bir tercihten varoluşsal bir zorunluluğa, beşeri dönüşüm ise sosyal bir gündemden stratejik bir zorunluluğa evrilmiş durumda. Bu dönüşümün ortasında bu gerçeğin farkındalığıyla toplanan “Kocaeli Organize Sanayi Bölgeleri Dönüşümü Çalıştayı” valilik, büyükşehir belediyesi, üniversite, OSB başkanları, iş dünyası, STK’lar ve akademisyenlerden oluşan 190’ı aşkın katılımcıyı ortak akıl üretme misyonu ile bir araya getirdi.

Kocaeli Valiliği himayelerinde Kocaeli Üniversitesi ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ŞÛRA Kent Politikaları ve Araştırmaları Merkezi iş birliğinde gerçekleşen çalıştayda her tematik masada OSB temsilcilerinin, iş dünyası temsilcilerinin, ilgili il müdürlüklerinin ve akademisyenlerin birlikte yer alması, üretimin yönünü belirleyecek kararların çok paydaşlı bir zeminde şekillenmesi açısından önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Kocaelispor’un yeşil-siyah renkleri bu şehrin hafızasını temsil ediyor. Amatörden süper lige mücadeleyi, direnci, aidiyeti anlatıyor aslında yeşil siyah renkler. Ancak bugün Kocaeli sanayisinin önünde duran “yeşil”, sadece tribünlerin değil üretimin rengine de bürünmüş durumda. Siyah ise her ne kadar sizin aklınıza kömür, mazot ya da kirli bacalar gelse de aslında alışkanlıkları, ataleti ve parçalı yapıyı simgeliyor. Bu nedenle soru basit ama biraz karmaşık. Kocaeli geleceğe yeşil-siyahın hatırasıyla mı yürüyecek, yoksa yeşil dönüşümün gerekliliğiyle mi?

SANAYİDE YENİ HAT ARAYIŞI

Kocaeli, Türkiye’nin sanayi atlasında bir şehir olmanın ötesinde, yoğunlaşmış bir modeli de temsil ediyor. 14 OSB, milyarlarca dolarlık ihracat ve ülkenin dört bir yanından gelen iş gücüyle bir üretim lokomotifi bir bakıma. Ama her lokomotifin de bir gerçeği var ki ray değişmeden yön değişmiyor. Lokomotif güçlü, hızlı ve üretken olsa da biliyoruz ki yeni dünyanın rayları eski sistemle döşenemiyor. Kocaeli OSB Dönüşümü Çalıştayı tam da bu rayların nasıl döşeneceği sorusunu masaya yatırdı.

Mevcut sorunları ve ihtiyaçları net bir şekilde ortaya koymak, endüstri 4.0’dan finansmana kadar somut öneriler geliştirmek, kamu, üniversite ve özel sektörü ortak paydada buluşturmak, karar vericilere kanıta dayalı bir eylem planı sunmak için bir araya gelen uzmanlar yeşil dönüşüm, dijitalleşme ve insan odaklılık ilkelerinin birbirine nasıl entegre olduğunu göstermiş oldu.

Kocaeli OSB’lerini yeşil, dijital ve insan odaklı dönüşümle uluslararası rekabet gücüne sahip, Türkiye’ye örnek bir yapıya kavuşturmayı amaçlayan çalıştay; sanayi ekosisteminde sürdürülebilirliği sağlayacak çok paydaşlı bir diyalog ve çözüm platformu oluşturma hedefi taşıyor. Bu çerçevede oluşturulan tematik masalar ise hem mevcut sorunların niteliğine hem de geleceğe dair yol haritasına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.

Altyapı–Enerji–Çevre Masası üretimin kaderini belirleyen maliyet baskısını ortaya koyuyor. Teknolojik Dönüşüm–Dijitalleşme ve İnovasyon Masası ise yönsüz bir farkındalığa işaret ediyor. Finansman–Teşvik ve Hukuki Mevzuat Masası sistemin kendi içinde direnç ürettiğini gösteriyor. Yönetim Modelleri ve Sektörel İşbirlikleri Masası meselenin merkezine dokunuyor. İşgücü-Eğitim ve Sosyal Refah Masası en sessiz ama en kritik kırılmayı işaret ediyor. Pazarlama–Rekabet–Kriz Masası ise sistemin kırılganlığını ortaya koyuyor. Ortak Akıl Masası ise ortak bir akla halen daha ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Kocaeli sanayisi güçlü bir üretim kapasitesine sahip olsa da bu gücü sürdürülebilir kılacak yeşil, dijital ve beşeri dönüşüm henüz bütüncül bir sisteme dönüşmüş değil. Enerjiden dijitalleşmeye, finansmandan işgücüne kadar her alanda farkındalık var; ancak uygulamayı yönetecek koordinasyon, hız ve kurumsal yapı eksik gibi görünüyor en azından gün boyu gözlemlerim bu yönde.

TEŞEKKÜR

İlk sonuçları yakında, temel sonuçları ise pek yakında çıkacak olan bu çalıştayın koordinasyonunu, üniversitemizin görevlendirmesi neticesinde hasbelkader üstlendim. Açılış konuşmamda yer verdiğim teşekkürlerimi köşemde de ifade etmeyi bir vicdani sorumluluk olarak görüyorum.

Elbette Kocaeli Valimiz Sayın İlhami Aktaş’a, Kocaeli Üniversitesi Rektörümüz Prof. Dr. Nuh Zafer Cantürk’e ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Hayri Baraçlı nezdinde KBB’ye teşekkür ediyorum.

Süreci birlikte yürüttüğüm kıymetli hocalarımız Ömer Faruk Çelik, Levent Atalı, Engin Özdemir, Rıdvan Yamanoğlu, Tamer Sınmazçelik ve Mustafa Kemal Yavuz Yiğit’e; Bilsen Bilgili Hoca ve ekibine, Özge Keçeci ve ekibine de ayrıca teşekkür ediyorum. Oturumları yöneten moderatör ve raportör hocalarımıza ayrıca teşekkür ediyorum.

Sahada bazen “Bu da mı bizim işimizdi?” diyerek bazen de “Hadi buradan da bir şey çıkar” diyerek koştura koştura ama hep gülerek bu organizasyonu hayata geçirdiğimiz KBB Genel Sekreter Yardımcımız Ali Yeşildal, Daire başkanımız Taha Hülagü, müdürlerimiz Ayhan Varol ve Menekşe Sözen, ekip arkadaşları(mız) Duygu Kanık, Burçin Erez, Enes ve Fatih Beyler (tasarım), Banu Küçüksaraç hoca ve ekibi, tanıtım filmimizi hazırlayan öğrenci arkadaşımız Emir Yılmaz ve son düzlüğü beraber yürüdüğümüz Ali Rıza Solmaz hoca ise Erzurum usulü bir teşekkürü fazlasıyla hak ediyor.

Bizde başkasını kötülemeden de en iyisi olabilirsin.