‘Oklüzyon cephesi’ etkili oluyor: Kar yağışları normal mi? Bursa ve İstanbul’da hava nasıl olacak?

Meteoroloji uzmanı Adil Tek, ekim ayında yaşanan hava sıcaklıklarının uç değerler olmadığını belirterek, son yıllarda benzer sıcaklıkların görülmemesinin kamuoyunda “kış erken geldi” algısı oluşturduğunu söyledi. Tek, geçmiş yıllarda da benzer serin ekim aylarının yaşandığını vurguladı.
Son dönemde uzun süren sıcak ve kurak bir dönemin etkisinde kalındığını hatırlatan Tek, “Mayıs ayından bu yana ciddi kurak bir süreçten geçtik. Yağışlar ise ortalamanın çok altında kaldı. Özellikle Marmara Bölgesi ciddi bir kuraklıkla karşı karşıya kaldı ve bu durum baraj kapasitelerini de olumsuz etkiledi” dedi.
KUTUP SOĞUKLARI YOLDA!
Ekim ayıyla birlikte kuzeyden gelen hava akımlarının arttığını dile getiren Adil Tek, kutup bölgesinde oluşan ve ‘polar vortex’ olarak adlandırılan hava sisteminde bozulmalar başladığını ifade etti. Bu bozulmaların daha önceki tahminlerde de öngörüldüğünü belirten Tek, önümüzdeki aylarda kutup kökenli soğuk hava dalgalarının daha sık etkili olacağını söyledi.
Ayrıca Jet akımlarının yön değiştirdiğine dikkat çeken Tek, “Bu akımlar, sıcak hava kütlelerinin kuzeyden güneye ya da güneyden kuzeye taşınmasını etkiler. Şu anda jet akımları daha güneye, Akdeniz’e doğru inmeye başladı. Bu da Afrika kökenli sıcak hava kütlelerinin ülkemize ulaşmasını engelliyor. Aynı zamanda kuzey ile aramızda bir set oluşturuyor, soğuk havanın ülkemizde hapsolmasına neden oluyor. Kasım ve aralık aylarında da sıcaklıkların mevsim normallerinin altında seyretmesi olağan” diye konuştu.

OKLÜZYON CEPHESİ ETKİLİ OLDU
Bursa Uludağ, Kayseri Erciyes, Erzurum, Sivas, Bolu ve Tokat başta olmak üzere birçok ilin yüksek kesimlerinde kar yağışı etkili oldu. Hatta Erzurum’da etkili olan kar yağışıyla birlikte kent merkezi de beyaza büründü. Peki erken gelen kar yağışını nasıl yorumlamak gerekiyor?
Adil Tek, bazı bölgelerde görülen kar yağışlarının temel nedenini şu şekilde açıkladı “Ülkemizde etkili olan yağışların temel sebebi, sıcak havanın soğuk hava tarafından yerden yukarıya doğru itilmesiyle oluşan oklüzyon cephesiydi. Bu mekanizma hem yağışı hem de ani sıcaklık düşüşlerini beraberinde getirdi. Zaman zaman soğuk cepheler, zaman zaman da oklüzyon cepheler etkili olmaya devam edecek.” 


Tek, yağışlı havanın yurdu yavaş yavaş terk etmeye başladığını ancak serin havanın etkisini sürdürmeye devam edeceğini belirtti. Özellikle Karadeniz’in doğu kıyılarında etkili olan yağış sisteminin Trabzon, Rize ve Artvin üzerinden yurdu terk etmeye başladığının altını çizdi.

BU YIL KIŞ SERT Mİ GEÇECEK?
Meteoroloji uzmanı Adil Tek, iklim modellerine ve uzun vadeli mevsim tahminlerine dayanarak yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin bu yıl son 30 yılın iklim normallerine geri dönmeye başladığını söyledi. Tek, ekim ayının son günlerinden itibaren kasım ve aralık aylarında hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 0 ila 1 derece altında seyredeceğini belirtti.
Sıcaklık ve yağış anomalilerini incelediklerini belirten Tek, “Anomali, mevsim ortalamasından olan sapma anlamına geliyor. Son yıllarda bu sapmalar genellikle sıcaklık yönünde yukarı doğruydu; daha ılıman ve sıcak kışlar geçiriyorduk. Ancak bu sene tablo değişiyor. Soğuk günlerin sayısı, sıcak günlerden fazla olacak gibi görünüyor” dedi.

BURSA’DA SU SIKINTISI DEVAM EDİYOR, ÖNÜMÜZDEKİ GÜNLERDE KUVVETLİ YAĞIŞ BEKLENİYOR MU?
Bursa’nın içme suyunun en önemli kısmını karşılayan 60 milyon metreküp kapasiteli Nilüfer ve 125 milyon metreküp kapasiteli Doğancı barajlarının ortalama doluluğu yüzde 0,67 olarak ölçüldü. Bu ay itibarıyla 12’şer saatlik planlı su kesintisinin uygulandığı kentin kaynak sularının da azaldığı belirtildi.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesince Uludağ’a düzenlenen teknik gezide kaynaklardaki azalma uzmanlarca raporlandı. Şehirde yağmur yağsa da barajlara pek de can suyu olmadı. Peki önümüzdeki günlerde Bursa’da yağışlar görülecek mi?


Bu soruma Adil Tek’ten ne yazık ki yüzleri güldürecek bir yanıt gelmedi. “Bursa’da bu hafta içi yağış görünmüyor” diyen Tek, bölge için kısa vadede olumlu bir tablo çizmedi.
Tek, “18 Ekim’de zayıf, geçiş niteliğinde bir yağış görülebilir ama etkili bir sistem değil” derken, esas yağışlı havanın 22 Ekim’den itibaren beklendiğini söyledi. “22’sinden sonra kuvvetli bir yağışlı sistem geliyor. Bu sistem 23-24 Ekim’e kadar etkili olacak. Marmara genelini kapsayacak ve hatta Ege’nin güneyine kadar uzanabilecek” açıklamasında bulundu.
Ancak bu yağışın tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Tek, baraj dolulukları için uzun süreli ve aralıklı yağışların şart olduğunun altını çizdi: “Şehir barajlarının iyi bir seviyeye gelmesi için en az iki ay boyunca aralıklarla sürecek yağışlara ihtiyaç var. Bursa için şimdilik durum pek iç açıcı görünmüyor.”
Adil Tek, yaz başında sıklıkla söylediği “sembolik su kesintisi” önerisinin artık zorunlu bir uygulama haline gelmesi gerektiğini söyledi. Tek, yalnızca Bursa değil, İstanbul başta olmak üzere tüm büyük şehirlerde vatandaşın su tasarrufu konusunda daha duyarlı olması için bu tür önlemlerin gerektiğini vurguladı.“

Yaz başında haftada bir ya da iki saatlik, sembolik su kesintilerinin yapılması gerektiğini dile getirmiştim. Bu uygulama uyarı amacı taşımalı. Vatandaşın suyun kıymetini anlaması için artık bu tür sembolik adımlar mecburi görünüyor. Özellikle İstanbul’da mutlaka düşünülmeli. Elbette önceden haber verilerek ve planlı şekilde uygulanabilir.”
ÖNÜMÜZDE GÜNLERDE İSTANBUL'DA HAVA NASIL OLACAK?
Adil Tek’in açıklamasına göre, çarşamba günü kuzeyden gelen cephe sistemi, İstanbul’da özellikle Anadolu Yakası’nda gece saatlerinde etkili olacak. Bu yağışların kuvvetli olması beklenmiyor; kısa süreli ve zayıf geçişler şeklinde görülecek. Perşembe günü de benzer şekilde aralıklarla hafif yağış geçişlerinin yaşanacağını belirten Tek, cumartesi sabahı için de İstanbul’da hafif yağış ihtimaline dikkat çekti.

Pazar günü ise yer yer kısa süreli yağışların devam etmesi bekleniyor.22 Ekim’de yer yer kuvvetli yağışların görülebileceğini ifade eden Tek, sıcaklıklarla ilgili olarak ise önemli bir değişim beklenmediğini belirtti: “Önümüzdeki günlerde sıcaklıklar 19 ila 22 derece arasında dalgalanacak. Ortalama sıcaklık 20 derece civarında olacak.”