OKAN MÜDERRİSOĞLU Türkiye: ‘Enerjinin Kalpgâhı’

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun.
Gençlerin gelecek umudu hep canlı kalsın…
"Hürmüz Boğazı kaynaklı kriz gösterdi ki yeni enerji rotaları Türkiye'yi bir merkez ülke haline getirebilir. Türkiye olarak 'kazan-kazan' anlayışına dayanan projeler için farklı alternatifler sunuyoruz!" (Alparslan Bayraktar/Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı)
22 Mayıs 2026 Cuma günü, Haliç Kongre Merkezi, uluslararası nitelikli önemli bir toplantıya ev sahipliği yapacak. "İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi."
Bu büyük buluşma vesilesi ile küresel sistemin enerji tedarikinde yüzleştiği ağır problemleri ve Türkiye'nin "kalpgâh" konumu ile garanti ettiği arz güvenliğini masaya yatırmakta fayda var.

"Enerji sisteminin kalpgâhı" ifadesi ile "Enerji akışının odağındaki" ülkeden söz ediyoruz. Kalpgâh benzetmesi, ülkeler bazında ele alındığında neden özel anlam kazanıyor, kısaca anlatmaya çalışalım. Örneğin,
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran'ın asimetrik İHA ve füze saldırılarına karşı hassas petrol, doğal gaz ve enerji tesislerinin etrafını devasa "zırhlı kafeslerle" kaplamaya çalışıyor. Aynı BAE, Hindistan'da 30 milyon varillik stratejik petrol depolama tesisi kurmak üzere anlaşma imzalıyor. Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni bir "Batı- Doğu Petrol Boru Hattı" projesini hızlandırma kararı alıyor.
AB ise Lefkoşa'da düzenlediği Enerji Bakanları gayri resmî toplantısında, bir süreliğine de olsa kömür santrallerini çalıştırmayı tartışıyor. "Ucuz enerji, enerji güvenliği, şebeke entegrasyonu ve sanayiye takviye rekabet gücü" başlıkları Avrupa'nın başını ağrıtmaya devam ediyor.
Peki ya Japonya? Japon rafineri şirketi Taiyo Oil, Rus petrolü ithal ediyor. ABD'nin, 18 Haziran'a kadar tanıdığı yaptırım muafiyetinden olabildiğince hızlı şekilde yararlanmaya çabalıyor.
Çin, cin gibi hareket ediyor. Hayalet tanker filolarını farklı limanlara yönlendirip, bu ülkelerden alım yapıyor. Türkmen gazını, Rus petrolünü boru hatları ile alabiliyor. Stratejik rezervlerini üst seviyede tutarak iç piyasasına ve iş birliği yaptığı ülkelere teminat verebiliyor.
Yani… Her ülke başının çaresine bakıyor.

***

Bu kaotik ortamda Türkiye, oldukça özgün bir yerde duruyor. Haritada görüleceği üzere güvenli enerji hatlarının kesişim noktasındaki ülkemiz, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın"Enerjinin Yüzyılı Vizyonu" ile yepyeni adımlar atmaya hazırlanıyor. Enerji Bakanlığı döneminde Berat Albayrak'ın çerçevesini çizdiği, bugün Bakan Bayraktar'ın sahiplendiği yol haritası, Türkiye'ye eşsiz fırsatlar sunuyor. Şöyle ki…
1- Yıllardır konuşulan Türkmen doğal gazının Hazar üzerinden Türkiye'ye, Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşmasını sağlayacak bir boru hattının yapımı artık hayati öncelik haline geldi. Bu hat, Türkiye için yedek bir kaynak oluştururken Avrupa'nın enerji arz güvenliğine de katkı sunacak.
2- Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattının Basra'ya kadar uzatılması da kaçınılmaz gereklilik. Bu proje sadece Türkiye ve Irak için değil, küresel piyasalar açısından da stratejik önemde. Eğer bu hat tamamlanmış olsaydı, şu an Hürmüz'den geçemeyen Irak petrolünün günlük yaklaşık 1.5 milyon varili Türkiye üzerinden küresel piyasalara arz edilebilecekti
3- Katar'dan, Türkiye'ye bağlanacak bir doğal gaz boru hattı ise Avrupa'dan Asya'ya kadar geniş coğrafya için kalıcı güvence vadediyor.
Ve nihayet…
Türkiye'nin önerileri sadece petrol ve doğal gaz hatları ile de sınırlı değil. Türkiye, kıtaları aşan elektrik hatlarının hayata geçirilmesi konusunda örnek bir ülke.
Nitekim,
Geçtiğimiz yıl Bakü'de imzalanan Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye- Bulgaristan "Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti Anlaşması" ile Azerbaycan'da üretilen yenilenebilir enerjinin Avrupa'ya ulaştırılması sağlanacak.
Şimdi benzer şekilde,
Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye kadar uzanan, bölge ülkeleriyle "entegre elektrik iletim hattı" üzerinde çalışılmakta. Bu bağlantı gerek Türkiye gerekse Avrupa için alternatif bir enerji koridoru olmaya aday.