Netanyahu, İran Protestolarını Takip Ediyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'da döviz kurundaki sert yükseliş ve derinleşen ekonomik kriz nedeniyle patlak veren protestoları yakından takip ettiklerini açıkladı. Kabine toplantısının açılışında konuşan Netanyahu, gösterilerin ülke geneline yayıldığını savunarak İsrail kamuoyunun İran halkının cesaretine hayranlık duyduğunu söyledi.

Netanyahu, "İsrail, İran halkının özgürlük mücadelesini destekliyor. Masum sivillere yönelik toplu şiddeti ve katliamları şiddetle kınıyoruz" ifadelerini kullandı. İran halkının baskıdan kurtulacağı günün yakın olduğunu öne süren İsrail Başbakanı, bu sürecin sonunda iki ülkenin yeniden "sadık ortaklar" olabileceğini iddia etti.

EKONOMİK KRİZ PROTESTOLARI TETİKLEDİ

İran'da protestolar, 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve artan hayat pahalılığı nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede birçok kente yayılan gösteriler, zaman zaman şiddet olaylarına sahne oldu.

İran makamları can kayıpları ve yaralanmalara ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 10 Ocak'ta yayımladığı raporda, protestoların 14'üncü gününde 116 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Ölenler arasında 37 emniyet görevlisi ve 4 sağlık çalışanının da bulunduğu belirtilirken, 2 bin 600'den fazla kişinin yaralandığı, 2 bin 638 kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi.

TAHRAN'DA KAMU BİNALARI HEDEF ALINDI

Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen olaylar sırasında protestocu grupların çok sayıda kamu binasını hedef aldığı açıklandı. Olaylarda onlarca otobüs ve ambulansın yanı sıra 24 ev, 25 cami, 2 hastane ve 26 bankanın kundaklandığı ya da tahrip edildiği belirtildi. İran yönetimi protestoların ardından internet erişimine kısıtlamalar getirirken, ülke içinde ve Avrupa'daki bazı İran büyükelçilikleri önünde rejim karşıtı gösteriler devam ediyor.

NETANYAHU'DAN NECEF BÖLGESİ İÇİN YATIRIM MESAJI

Netanyahu, konuşmasında İsrail'in güneyindeki Necef bölgesine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Geçen hafta Savunma Bakanı Yisrael Katz, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve çeşitli bakanlık temsilcileriyle birlikte bölgeyi ziyaret ettiğini hatırlatan Netanyahu, İsrail polisinin ve iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in (Şabak) çalışmalarından etkilendiğini söyledi.

Bölgede artan şiddetin sona erdirilmesini hedeflediklerini ifade eden Netanyahu, Necef'in yerleşime açılacağını, altyapı yatırımları yapılacağını, hızlı ulaşım hatları kurulacağını ve nüfusun bir kısmının bu bölgeye taşınacağını dile getirdi. Netanyahu, bedevi toplulukların da bu planlamaya dahil edileceğini savundu.

Netanyahu, "İsrail, onların özgürlük mücadelesini destekliyor ve masum sivillerin toplu katliamını şiddetle kınıyor." ifadelerini kullandı. "Pers ulusunun yakında zulümden kurtulacağını" savunan Netanyahu, o gün geldiğinde İsrail ve İran'ın yeniden sadık ortaklar olacağını öne sürdü.

NECEF'TEKİ FİLİSTİNLİ BEDEVİLERİN DURUMU

Necef Çölü'nde yaşayan Filistinli bedevi Araplar İsrail vatandaşı olmalarına ve zorunlu askerlik yapmalarına rağmen, uzun süredir ayrımcılığa uğradıklarını dile getiriyor. Bölgedeki Filistinliler, "ikinci sınıf vatandaş" muamelesi gördüklerini savunuyor.

İsrail yönetimi, Necef'teki birçok Arap köyüne elektrik, su ve altyapı hizmeti sunmazken, Filistinlilerin arazi mülkiyetini de tanımıyor. İnşaat ruhsatı olmadığı gerekçesiyle basit yapıların dahi yıkıldığı belirtiliyor. Filistinli kaynaklara göre, bugüne kadar 12 milyon dönümlük Necef Çölü'nün yaklaşık 11 milyon dönümüne el konuldu.

Bölgede, tamamı Filistinli bedevilerin yaşadığı 38 Arap köyünde yaklaşık 85 bin kişi hayatını sürdürüyor.