Ne su istiyor ne sifon: Faturayı sıfırlayan yeni nesil tuvalet Sözcü Gazetesi

Milyonlarca litre su tasarrufu sağlayacak ve milyarlarca dolarlık altyapı yatırımı zorunluluğunu ortadan kaldıracak bilimsel bir kırılma yaşandı. Bilim insanı Diana Yousef tarafından kurulan WATER Labs bünyesinde geliştirilen "iThrone" isimli susuz tuvalet, kanalizasyon ve su bağlantısına ihtiyaç duymadan insan atıklarını anında buharlaştırıyor. Amerika Birleşik Devletleri, Panama ve Uganda gibi birbirinden tamamen farklı coğrafyalarda kullanılmaya başlanan bu teknoloji, şimdiden 20 binin üzerinde insanın hayatını değiştirdi.

ATIKLARI ADETA NEFES ALARAK BUHARLAŞTIRIYOR

Sistemin çalışma mantığı, insan dışkısı ve idrarının yaklaşık yüzde 95'inin sudan oluşması gerçeğine dayanıyor. Özel ve doğada çözünebilir membran (zar) yapısına sahip olan iThrone, atığın içindeki nemi tıpkı nefes alıp verir gibi emerek havaya buhar şeklinde salıyor.

Günlük biriken atığın sıvı kısmı tamamen buharlaştığı için geriye toplanması ve bertaraf edilmesi oldukça kolay, minik bir katı kütle kalıyor. Bu sayede kilometrelerce uzunlukta kanalizasyon borusu döşeme derdi tamamen sona eriyor.

FİKİR NASA UZAY GÖREVLERİNDEN DOĞDU

NASA projelerinde görev aldığı dönemde astronotların uzaydaki atık yönetimi sorunlarını inceleyen Diana Yousef, uzaydaki altyapısızlık ile dünyadaki yoksul veya uzak bölgelerin yaşadığı sıkıntıların birebir aynı olduğunu fark etti. Uzayda da tıpkı kanalizasyonu olmayan bölgelerdeki gibi atıkları suyla uzaklaştırmak imkansızdı.

Bu fikirle temelleri atılan proje; özellikle doğal afet sonrasındaki çadır kentlerde, uzak köy yerleşimlerinde ve su krizinin yaşandığı bölgelerde geleneksel tuvaletlerin yerini hızla almaya başladı.

SERİ ÜRETİM BAŞLIYOR

Uluslararası alanda devrim olarak nitelendirilen bu buluş, Ağustos 2026'da sosyal fayda odaklı projelere verilen saygın Global Citizen Waislitz Disruptor Ödülü’ne layık görüldü. Yousef'e takdim edilen 100 bin dolarlık ödül fonu, iThrone sisteminin seri üretim kapasitesini artırmak ve dünyanın dört bir yanına ulaştırılmasını hızlandırmak için kullanılacak. Gelecekte milyarlarca dolarlık ağır altyapı projeleri yerine, bu tür bağımsız ve akıllı çözümlerin evlerimize girmesine kesin gözüyle bakılıyor.