Ne odun ne gaz gerekiyor: Yemek pişirmek için bunu kullanmaya başladılar Sözcü Gazetesi

14 milyondan fazla nüfusa sahip Burundi'de yemek pişirmek için odun ve odun kömürü kullanımı oldukça yaygın. Bu durum ormanlar üzerindeki baskıyı artırırken, bazı bölgelerde meyve veren ağaçların dahi kömür üretmek amacıyla kesildiği belirtiliyor. Geliştirilen güneş ocaklarının bu bağımlılığı azaltması hedefleniyor.

Güneş ocaklarının çalışma prensibi oldukça basit. Yansıtıcı yüzeyler güneş ışınlarını tencerenin bulunduğu bölgeye yönlendiriyor ve burada yemek pişirmek için gerekli sıcaklık elde ediliyor. Sistemle yalnızca yemek hazırlamak değil, su ısıtmak da mümkün. Ancak ocakların gün boyunca güneşin hareketine göre belirli aralıklarla yeniden yönlendirilmesi gerekiyor.

Farklı ihtiyaçlara göre çeşitli modeller geliştirildi. Bunların arasında birden fazla kişiye yemek hazırlanabilecek büyük sistemlerin yanı sıra taşınabilir modeller de bulunuyor. En dikkat çekici tasarımlardan bazıları kullanıldıktan sonra katlanarak küçük bir valiz boyutuna getirilebiliyor.

Projenin dikkat çeken taraflarından biri de güneş ocaklarının dışarıdan sürekli getirilmesi yerine Burundi'de üretilebilmesinin hedeflenmesi. Bu kapsamda yerel çalışanlara metal ve ahşap kullanılarak güneş ocaklarının nasıl üretileceğine ilişkin eğitim veriliyor. Temmuz 2026'da Gitega'da pilot eğitim programı da uygulamaya konuldu.

Ocakların büyük bölümünün ülkede erişilebilen malzemelerle üretilebileceği belirtiliyor. Böylece bir yandan yemek pişirmek için kullanılan odun ve kömür miktarının azaltılması, diğer yandan güneş ocağı üretebilecek yeni ustaların yetiştirilerek yerel istihdama katkı sağlanması amaçlanıyor.

Projenin uzun vadeli hedefi ise güneş ışığını Burundi'de günlük yemek pişirmede sıradan bir enerji kaynağı haline getirmek. Güneş ocakları hava koşullarına bağlı olduğu için geleneksel yöntemleri tamamen ortadan kaldırmasa da özellikle güneşli saatlerde odun ve kömür tüketimini önemli ölçüde azaltabilecek bir alternatif olarak görülüyor.